ΕΠΣΕ απέτρεψε κλείσιμο επιτήρησης για μη εφαρμογή αποφάσεων ΕΔΔΑ για Στέγη Μακεδονικού Πολιτισμού και ρατσιστικά εγκλήματα που ζητούσε η ελληνική προεδρία

Η ενημέρωση της Επιτροπής Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης
από τον εκπρόσωπο του ΕΠΣΕ Παναγιώτη Δημητρά στις 22 Νοεμβρίου 2019

5 Δεκεμβρίου 2019

Κατά την τακτική συνεδρίαση της 3-5 Δεκεμβρίου 2019 της Επιτροπής Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης (ΕΥ) για την εξέταση της εφαρμογής των αποφάσεων του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ) στις χώρες-μέλη του Συμβουλίου της Ευρώπης συζητήθηκαν μεταξύ άλλων τα μέτρα που πήρε η Ελλάδα για την εφαρμογή δύο καταδικαστικών αποφάσεων του ΕΔΔΑ για ρατσιστική βία (Sakir κατά Ελλάδας και Gjikondi κατά Ελλάδας) και μιας καταδικαστικής απόφασης του ΕΔΔΑ για συνεχιζόμενη άρνηση εγγραφής της Στέγης Μακεδονικού Πολιτισμού.

Η Ελλάδα, που προέδρευε στη συνεδρίαση, επιδίωξε επίμονα τόσο με γραπτές εκθέσεις της όσο και με έντονο και επιθετικό λόμπυ να κλείσουν οι υποθέσεις αυτές ως ικανοποιητικά εκτελεσθείσες. Η μόνη εναλλακτική πηγή πληροφόρησης της ΕΥ ήταν οι αναφορές που υπέβαλε το ΕΠΣΕ καθώς και η προφορική ενημέρωση της ΕΥ στις 22 Νοεμβρίου 2019. Η ΕΥ αποφάσισε τη συνέχιση της επιτήρησης για τις υποθέσεις αυτές με βάση τις αναλυτικές σημειώσεις της Διεύθυνσης για την Εκτέλεση των Αποφάσεων του ΕΔΔΑ του Συμβουλίου της Ευρώπης που ανέφεραν εκτενώς τις αναφορές του ΕΠΣΕ και υιοθέτησαν βασικές θέσεις τους. Οι σημειώσεις της Διεύθυνσης και οι αποφάσεις της ΕΥ αναδημοσιεύονται (στα αγγλικά) σε δύο χωριστές ιστοσελίδες μια για την ομάδα Sakir-Gjikondi και μια για τη Στέγη Μακεδονικού Πολιτισμού. Στις σημειώσεις της Διεύθυνσης υπάρχουν εκτενείς περιλήψεις των αναφορών του ΕΠΣΕ που ελήφθησαν υπόψη από αυτή.

Οι υποθέσεις Sakir-Gjikondi αφορούν αποτυχία αποτελεσματικής διερεύνησης επιθέσεων κατά μεταναστών περιλαμβανόμενης και της διερεύνησης πιθανού ρατσιστικού κινήτρου.  Η ΕΥ διαπίστωσε πως στην υπόθεση Gjikondi ο κατηγορούμενος αθωώθηκε και άρα δεν υπάρχει δυνατότητα να ξανανοίξει η υπόθεση. Αντίθετα, στην υπόθεση Sakir η ΕΥ διαπίστωσε πως η υπόθεση ξανάνοιξε αλλά επειδή δεν είναι πια στην Ελλάδα το θύμα η διερεύνηση δεν προχώρησε και κάλεσε τις αρχές να συνεχίσουν τη διερεύνηση καλώντας τους άλλους μάρτυρες ώστε να αποκατασταθούν τα κενά στην ανάκριση που διαπίστωσε το ΕΔΔΑ. Για τα γενικά μέτρα που αφορούν τη δίωξη των ρατσιστικών εγκλημάτων, η ΕΥ καλοδέχτηκε τις νομοθετικές και διοικητικές εξελίξεις. Ταυτόχρονα ζήτησε τη συνέχιση της επιμόρφωσης εισαγγελέων και δικαστών στα θέματα προστασίας των ανθρώπινων δικαιωμάτων και εφαρμογής της αντιρατσιστικής νομοθεσίας, προφανώς γιατί από τα στοιχεία που υπέβαλε το ΕΠΣΕ προκύπτει σημαντική μη ορθή εφαρμογή της νομοθεσίας παράλληλα με ελάχιστες καταδίκες. Τέλος, ζήτησε την υποβολή επικαιροποιημένων και αναλυτικών στοιχείων για τις δικαστικές αποφάσεις για ρατσιστικά εγκλήματα, αφού η Ελλάδα δήλωσε πως υπάρχουν μόνο 19 καταδίκες από το 2015, χωρίς καν να ενημερώσει τι αφορούσαν αυτές, ώστε να αξιολογηθούν σωστά.

Η υπόθεση της Στέγης Μακεδονικού Πολιτισμού αφορά τη συνεχιζόμενη άρνηση των ελληνικών αρχών, παρά τις δύο καταδίκες από το ΕΔΔΑ, να εγγράψουν το σωματείο αυτό, επικαλούμενες πως το όνομά του και οι στόχοι του είναι αντίθετοι στη δημόσια τάξη. Η ΕΥ υπενθύμισε την υποχρέωση άμεσης και αποτελεσματικής συμμόρφωσης των ελληνικών δικαστικών αρχών με τις καταδικαστικές αποφάσεις του ΕΔΔΑ. Σημείωσε πως η αίτηση του σωματείου αυτού δεν έχει εξετασθεί από την ελληνική δικαιοσύνη επί της ουσίας με βάση τις αποφάσεις του ΕΔΔΑ, αφού τα δικαστήρια μέχρι και τον Άρειο Πάγο ισχυρίζονται πως οι αποφάσεις του ΕΔΔΑ δεν έχουν καθεαυτή την ικανότητα να διεισδύουν στην εθνική έννομη τάξη και άρα εμμένουν στις προηγούμενες αποφάσεις τους που έχουν καταδικαστεί από το ΕΔΔΑ. Η ΕΥ απέρριψε το αίτημα της Ελλάδας να κλείσει η επιτήρηση με την αιτιολογία πως το σωματείο δεν έκανε χρήση του τροποποιημένου άρθρου 758 ΚΠολΔ για επανεξέταση αποφάσεων μετά από καταδίκες από το ΕΔΔΑ ακριβώς γιατί, όπως επίμονα τόνισε το ΕΠΣΕ στις αναφορές του προς την ΕΥ, υπάρχουν σοβαρά προβλήματα με το άρθρο αυτό, που δεν έχει εφαρμογή για σωματεία που θεωρείται πως απειλούν τη δημόσια τάξη και τις διεθνείς συνθήκες, όπως έχει αποφανθεί η ελληνική δικαιοσύνη για το μακεδονικό και τα τουρκικά μειονοτικά σωματεία, θέμα που εκκρεμεί πλέον ενώπιον του Αρείου Πάγου. Καταληκτικά, η ΕΥ αποφάσισε να επανεξετάσει την εκτέλεση της απόφασης για τη Στέγη Μακεδονικού Πολιτισμού μέσα στο 2020 υπό το φως αναμενόμενων αποφάσεων των ελληνικών δικαστηρίων για την επανεξέταση των αποφάσεων διάλυσης ή μη εγγραφής τριών τουρκικών μειονοτικών σωματείων. Στις συναφείς σημειώσεις έχει καταγραφεί ως ενισχυτική του προβληματισμού για τη μη προσαρμογή των ελληνικών δικαστηρίων στη νομολογία και η διάλυση άλλου συναφούς σωματείου των Σερρών (Αδελφότητα Ντόπιων Σερραίων Κύριλλος και Μεθόδιος) το Σεπτέμβριο 2019, που ανέφερε στην ΕΥ το ΕΠΣΕ. Η τελευταία αναφορά αποτελεί οιονεί γνωμάτευση της ΕΥ για την παραβίαση της ΕΣΔΑ από το δικαστήριο που αποφάσισε τη διάλυση του νέου αυτού σωματείου.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s