European Humanist Federation: EU Member States urged to relocate unaccompanied children from Greece’s refugee camps


Posted on the 12/05/20

The situation of refugees and migrant groups amid the COVID-19 outbreak is demanding more than ever urgent action by European governments. The European Humanist Federation urges EU Member States relocate unaccompanied children from Greek islands, in solidarity with each other and with migrants as human beings.

Earlier in March this year, seven EU Member States announced they would take in unaccompanied minors on the Greek islands. This happened after civil society groups and Members of the European Parliament drew attention to the dire living conditions in Greece’s refugee camps, where overcrowding makes it impossible to apply measures like isolation or social distancing.

Since then, immediate action is still vital to ensure the protection of these children. Although several EU Member States pledged to relocate them, the implementation of these commitments seems to have largely slowed down. In addition, 16 EU countries have not agreed to relocation yet.

The EHF calls on EU Member States that have agreed on relocation to fulfill their commitment to relocate unaccompanied children. We also call on EU countries that have not pledged relocation yet to do so and to ensure those engagements are immediately implemented.

The EHF also encourages its member organisations to send the same demands to their national governments, namely Denmark, Austria, Poland, Romania, Slovakia, Spain, and Sweden – countries that have not yet agreed to the relocation of unaccompanied children.

Ελληνικό Δίκτυο για το Δικαίωμα στη Στέγη και την Κατοικία: “Μπορεί η πρώτη κατοικία να προστατεύεται ανα τρίμηνο;”






Πριν από λίγο, ο Πρωθυπουργός ανακοίνωσε από το βήμα της Βουλής την παράταση της προστασίας της πρώτης κατοικίας για ένα τρίμηνο, έως το τέλος Ιουλίου.

Έστω και την τελευταία των ημερών, η παράταση αυτή είναι κατ’ αρχάς θετική. Κινδυνεύει όμως να αποδειχθεί «δώρον άδωρον», εφόσον στο διάστημα αυτό δεν συνοδευτεί με ορθές και αποτελεσματικές πολιτικές επιλογές και δεν χαραχθεί ένα σταθερό και συμπαγές πλαίσιο προστασίας όσων την έχουν ανάγκη.

Το Ελληνικό Δίκτυο για το Δικαίωμα στη Στέγη και την Κατοικία, αποτελείται από 34 οργανώσεις και φορείς που υποστηρίζουν άστεγους και ευάλωτες ομάδες σε επισφαλή στέγη. Όντας λοιπόν στην πρώτη γραμμή, επισημαίνει ότι η διατήρηση της προστασίας πρώτης κατοικίας αποτελεί βασική στρατηγική πρόληψης, προκειμένου να μην βρεθούν στο δρόμο οικογένειες και άτομα με ελάχιστο εισόδημα.

Η παράταση αυτή, μπορεί να είναι κοινωνικά χρήσιμη μόνο εφόσον αποτελεί μια σταθερή πολιτική επιλογή, ανεξάρτητη από διαπραγματεύσεις με τους «θεσμούς» και εφόσον συνδυάζεται με άρση των πλειστηριασμών πρώτης κατοικίας αλλά και αναστολή των εξώσεων.

Ένα τέτοιο συνεκτικό πλαίσιο θα πρέπει να δημιουργηθεί νομοθετικά, με ψήφιση στη Βουλή, λόγω των συνθηκών που αντιμετωπίζουν σήμερα χιλιάδες δανειολήπτες με εξυπηρετούμενα/ ενήμερα ή μη στεγαστικά δάνεια. Η νομοθετική ρύθμιση είναι αναγκαία, διότι η προστασία της πρώτης κατοικίας δεν μπορεί να εναπόκειται, όπως μέχρι τώρα, στην διακριτική ευχέρεια των τραπεζών στα πλαίσια διμερών διαπραγματεύσεων με τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά. Οι αριθμοί εξάλλου δείχνουν ότι το μοντέλο αυτό δεν έχει επιτύχει.

Η θεσμική προστασία της πρώτης κατοικίας δεν μπορεί να περιμένει το πότε και αν θα ψηφιστεί πτωχευτικό δίκαιο για φυσικά πρόσωπα, ούτε να συνδέεται με αυτήν. Και βεβαίως, είναι η περίοδος να αποφασίσει η πολιτεία να συζητήσει εφαρμοσμένες πρακτικές και προτάσεις κοινωνιών που αντιμετώπισαν τα ίδια προβλήματα με μας στο παρελθόν: κοινωνική κατοικία, δημόσια ή δημοτική κατοικία, housing first προσέγγιση είναι μόνο ορισμένες από αυτές. Το μόνο σίγουρο είναι πως υπάρχουν εργαλεία και πόροι και αυτό που αναζητείται είναι η πολιτική βούληση.


  •  Νομοθετική ρύθμιση για την προστασία της πρώτης κατοικίας και πάγωμα των πλειστηριασμών πρώτης κατοικίας, τουλάχιστον μέχρι το τέλος του 2020
  •  Αποσύνδεση του κοινωνικού αγαθού της πρώτης κατοικίας από τα οικονομικά συμφέροντα τραπεζών και funds. Η Ελληνική κοινωνία τις ανακεφαλαιοποίησε, τις πλήρωσε, τους πρόσφερε απεριόριστη ασυλία για τα λάθη και τις παραλείψεις τους.
  •  Κοινωνική, δημόσια και δημοτική κατοικία, με γνώμονα την προστασία των αδύναμων συνανθρώπων μας

Η κατοικία αποτελεί κοινωνικό δικαίωμα και προστατεύεται από το Ελληνικό Σύνταγμα. Το Ελληνικό Δίκτυο για το Δικαίωμα στη Στέγη και την Κατοικία υπερασπίζεται το Δικαίωμα αυτό.

Το Ελληνικό Δίκτυο για το Δικαίωμα στη Στέγη και την Κατοικία αποτελεί εδώ και περισσότερο από δέκα χρόνια τη δευτεροβάθμια έκφραση των Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων και των φορέων της Κοινωνίας των Πολιτών που υποστηρίζουν τα δικαιώματα των αστέγων και όλων των πολιτών σε επαρκή και ποιοτική στέγη.

Mubarak Bala, President of Nigerian humanists, arrested for “blasphemy”: “if the charge is confirmed and he is found guilty, he could face the death penalty”


Mubarak Bala, the President of the Humanist Association of Nigeria, was arrested yesterday in Kaduna, Northern Nigeria, reportedly on a charge of “blasphemy”.

Mubarak Bala was arrested on 28 April by two police officers who took him from his home. According to local sources his arrest could be in connection with a charge of blasphemy for his activities on social networking sites. There is international concern that if the charge is confirmed and he is found guilty, Mubarak could face the death penalty.

Mubarak Bala is well-known within the global humanist community after he was detained in a psychiatric ward on the grounds that he was an atheist. With the the support of Humanists International, Mubarak was  freed on 3 July 2014.

Leo Igwe, founder of the Humanist Association of Nigeria, said:

“All of us at the Humanist Association of Nigeria are deeply worried by the arrest and detention of our president, Mubarak Bala.

Mubarak will likely be handed over to the Kano state police command, that will prosecute him for blasphemy, a crime that carries a death sentence under Sharia law. We urge the Inspector General of Police, the governor of Kaduna, Mallam Elrufai to ensure his immediate release.”

Gary McLelland, CEO of Humanists International, commented:

“News of Mubarak’s arrest is of serious concern to the international humanist community. Mubarak is a well known and hugely respected activist.”

“We are working with our Members, Associates and Supporters to coordinate a global response to have Mubarak freed.”

International Detention Coalition’s position on Covid-19


In response to the Covid-19 crisis, IDC initiated regional webinars for our members in Africa, MENA, Europe, Asia Pacific and the Americas. These webinars were attended by 135 participants across more than 40 countries. Through this process, IDC heard about the impacts and needs on the ground from organisations working at the forefront of Covid-19 response around the globe.


IDC heard about closures of registration centres and courts, leaving many refugee, asylum seeker and migrant communities without documentation and at-risk of detention. The extreme duress on economic, healthcare and housing infrastructures, has led to poverty, homelessness, illness, and food shortages. Lock down measures have also reduced social services, particularly impacting communities already affected by systemic marginalisation, such as women, children, LGBTQI+ and differently-abled people. Reduction in services is also leading to further human rights violations for those in and at-risk of immigration detention.

People in immigration detention are highly vulnerable to Covid-19 due to inadequate conditions, such as inconsistent temperature checks, overcrowding, limited soap, water, masks and gloves, poor access to health care, and lack of information channels. Many are also facing prospects of indefinite detention due to border closures and inability to deport. These conditions have given rise to serious health and human rights concerns, and in some cases, has led to detainee hunger strikes and riots in protest. Additionally, crises and closures at borders have led to the denial of entry of people seeking protection and family reunification, as well as detention in airports, transport hubs, and makeshift holding facilities. Deportation and removals continue in some States, leading to public health and humanitarian concerns. Release and ATD approaches vary widely across States, with some ordering closures of detention centres and release of people into the community with registration and follow-up support from government agencies. In others, however, people have been released with no registration, documentation, or support, leaving NGOs scrambling to address their basic needs.


IDC members across all regions from the United States, Malawi, Spain, Tunisia, Mexico, Korea and more, urged for immediate release of all immigration detainees and moratorium on further detention, due to health concerns, human rights factors, and inability to deport. Some members additionally called for the release of people with varying levels of convictions from prisons. Children, vulnerable populations, and people with comorbidities are of specific concern across all forms of forced confinement.

Further, members in Egypt, Peru, Thailand, Belgium and others, identified the need to ensure economic, social and human rights in ATD arrangements, including physical and mental healthcare, work rights, and housing. Additionally, members called for immediate protection from immigration enforcement when accessing health and human services.

Members in Australia, Greece, Malaysia, El Salvador and others, warned against public health measures that increase detention limits, reduce alternatives, or worsen detention conditions, such as further arrests and solitary confinement. Additionally, for those currently detained, members across regions appealed for legal and translation support, healthcare and hygiene, safe family visitation, human rights and dignity.

Members in Cyprus, Columbia, Nigeria, Canada and more, pressed for safe and responsive processes to secure legal status, such as extending deadlines, issuance of stay permits, alternate filing methods, telephonic reporting, and a moratorium on detention orders.

IDC’s Global Covid-19 Policy Position

IDC recognises that government and civil society experiences of Covid-19 vary by region and by country, and response to this crisis requires tailored solutions that address immediate, as well as long-term recovery concerns. Response must also utilise the unique expertise, systems and frameworks that exist in each context.

With this in mind, IDC has developed a broad based Global Covid-19 Policy Position that is grounded in the impacts, needs, and realities of our members worldwide. IDC will focus our Covid-19 response efforts within this position, using approaches tailored to context, including advocacy, government guidance, resource development, and campaign and member support.

During Covid-19 crisis and recovery, IDC recommends:

  1. Immediate release from immigration detention into rights-based ATD, and a moratorium on any further detention
  2. Non-discriminatory access to rights and services for all migrants, refugees and asylum seekers in the community, as well as case resolution procedures that are adapted to the health and safety needs of Covid-19 
  3. For those remaining in detention, conditions must meet international human rights standards, and must not be diminished due to Covid-19

International Human Rights Standards related to Covid-19

Under the Covid-19 crisis, international human rights principles & standards related to immigration detention & ATD remain fully in force:

– Immigration detention should only be used as an exceptional measure of last resort. Children and families should never be detained for reasons related to their migration status. Non-custodial, community-based alternatives to detention, and alternative care arrangements, should be established in accordance with human rights.

– When exceptionally resorted to, immigration detention must be consistent with the prohibition of arbitrary detention, lawful, necessary and proportionate, based upon an individual assessment, and in line with applicable procedural safeguards and international standards.   

Some key implications in the context of Covid-19:

Detention Conditions

The principle of human dignity 

Respect for the rights and human dignity of those in immigration detention includes guaranteeing adequate conditions and full access to rights and services, including enjoyment of health care, and sufficient sanitary and living conditions. Conditions in immigration detention are often inadequate and incompatible with Covid-19 prevention measures. If adequate conditions cannot be met, those in detention must be released into alternatives

Challenging Detention

The prohibition of arbitrary detention

Border closures due to Covid-19 have led to the suspension of deportations, therefore continued detention of those pending deportation is arbitrary, as the grounds for deprivation of liberty no longer exists. Those arbitrarily detained must be released into alternatives

Access to Rights, Services, Healthcare

The principle of non-discrimination 

Those remaining in immigration detention are entitled to the same standard of health care available in the community. Migrants, refugees and asylum seekers in the community must be included, without discrimination, into Covid-19 responses that governments put in place to relieve the impacts of the current emergency situation.  

For more information, see practical guidance from UN agencies and bodies on international standards related to immigration detention and ATD in the context of Covid-19:

Open letter: the EU must not sit idly by while a Member State’s democracy is in jeopardy

Posted on the 15/04/20

The European Humanist Federation, along with 80 MEPs and civil society groups, has signed an open letter to the European Commission and the European Council, urging them to condemn the latest developments in Hungary and take decisive action.

On 31 March, Hungary adopted a law giving the government wide and indefinite powers to rule by decree. This law also creates new offences heavily punishing persons who claim or spread a falsehood or a “distorted truth” in relation to the emergency, thus seriously limiting freedom of speech and creating a chilling effect on independent media.

The EHF is committed to human rights, the rule of law and democracy. The main source of inspiration for our viewpoints and actions are the Universal Declaration of Human Rights and its fundamental values:  freedom, equality, solidarity and human dignity.

The measures adopted in Hungary are in clear breach of these fundamental principles. This law effectively leads Hungary further away from a democracy and into an authoritarian regime, in obvious contradiction to the aims and values of the European Union, of which it is a member.

It is crucial to react timely to such moves. Humanism cannot flourish under an authoritarian regime. Human beings can only thrive in societies where fundamental rights and freedoms are guaranteed.

Liberty is an inherent part of human dignity. Freedom of speech, and thus a free press, is a cornerstone of an open society, as it is indispensable to ensure the free exchange of ideas and information necessary to social progress. The right to express and receive a diversity of points of view and the lack of fear of retribution from the State are essential to a humane society. Human beings can give meaning and shape to their own lives only in the framework of a democratic government defending and promoting fundamental rights.

Read the letter in full here.

Featured photo: Andrew Gustar

Open letter: the EU must not sit idly by while a Member State’s democracy is in jeopardy


Nuri Syed Corser


15 April, 2020

The following letter, signed by 80 MEPs and civil society groups, was sent to the presidents of the European Commission and Council:

Dear President von der Leyen,

Dear President Michel,

The coronavirus pandemic represents an urgent global challenge. Governments and EU institutions must act decisively to control its spread, protect citizens, and limit economic damage in the European Union.

However, the crisis must not serve as a smokescreen for anti-democratic activities and the stifling of active civil society, that can exacerbate corruption and undermine Goal 16 of the SDGs: ‘Promote peaceful and inclusive societies for sustainable development, provide access to justice for all and build effective, accountable and inclusive institutions at all levels.’

Exceptional times, of course, demand exceptional measures and it may be legitimate for governments to temporarily use extraordinary powers to manage the situation. Nevertheless, even in a crisis, these measures must be time-limited and proportionate. We cannot allow unscrupulous political actors to use the current climate as a pretext for dismantling democracy and undermining the rule of law.

The recent actions of Viktor Orbán’s government in Hungary are a flagrant attack on the cornerstones of the rule of law and the values of the Union.  Last week, the government overrode the objections of the opposition and civil society, granting the Prime Minister indefinite powers to rule by decree. This law has also mandated draconian prison sentences for spreading ‘misinformation’ which could be used to stifle independent journalism.

These measures have a chilling effect on free speech and anticipate the potential to suffocate those remaining elements of the checks and balances system in Hungary which survived the past ten years of almost uninterrupted democratic backsliding resulting from Viktor Orbán’s rule.

The European Union must not sit idly by while a Member State’s democracy is in jeopardy.

We also remind you that previous actions of the European Union failed to prevent the Hungarian government from going along a path that leads to the disruption of democratic institutions, marginalising of civil society, and the undermining of the rule of law. Therefore, we call on the European Commission and the Council to more strictly control the spending of EU funds and to enhance current measures that prevent the creation of an illiberal system within our Union.

We therefore urge you to unequivocally condemn the Hungarian government’s misuse of the coronavirus crisis to erode democratic values. The European Commission and the Council must also take swift and decisive actions to address these threats to the rule of law being carried out under the guise of emergency powers.


Transparency International EU

Transparency International Hungary

Access Info

Africa Solidarity Centre Ireland


AMARC Europe: World Association of Community Radio Broadcasters


Association of European Journalists

Campaign for Freedom of Information Scotland

Citizens Network Watchdog Poland

Civil Society Europe

Corporate Europe Observatory

Danes je nov dan / Today is a new day

The Daphne Caruana Galizia Foundation

Defend Democracy

Democracy International

EU DisinfoLab

European Centre for Press and Media Freedom

European Federation of Journalists

European Humanist Federation


European Movement International

European Youth Forum

Staffan Dahllöf (Freelance reporter)

Antonis Ventouris (Freelance)

Free Press Unlimited

Fundacja Miasto Obywatelskie Lubartów

Funky Citizens

Global Forum for Media Development


The Good Lobby 

Human Rights Watch

Hungarian Civil Liberties Union

Hungarian Europe Society

Hungarian Helsinki Committee

International Lesbian, Gay, Bisexual, Trans and Intersex Association, Europe

International Press Institute

JEF Europe (Young European Federalists)

Lawyers for Human Rights

Vigjilenca Abazi (of Maastricht University)

Mertek Media Monitor

Netherlands Helsinki Committee

Open Society European Policy Institute

Osservatorio Balcani e Caucaso Transeuropa

The Oslo Center

Professor Laurent Pech  (of Middlesex University)

Poets, Essayists and Novelists International

Reporters Without Borders

Solidar and Solidar Foundation


WeMove Europe

Πρώην Ειδική Γραμματέας Κοινωνικής Ένταξης των Ρομά: Το στεγαστικό ζήτημα των Ελλήνων τσιγγάνων στην εποχή του COVID19

Η Εφημερίδα των Συντακτών

Το στεγαστικό ζήτημα των Ελλήνων τσιγγάνων στην εποχή του COVID19EUROKINISSI / ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΤΖΕΚΑΣ

Το στεγαστικό ζήτημα των Ελλήνων τσιγγάνων στην εποχή του COVID19

Αικατερίνη Γιάντσιου*
Οι εικόνες από τους καταυλισμούς Ρομά και η εμπειρία που αποκόμισα στο σύντομο χρονικό διάστημα που διετέλεσα Ειδική Γραμματέας Κοινωνικής Ένταξης των Ρομά (Νοέμβριο του 2016 έως τον Ιούλιο του 2019) με ωθούν, ειδικότερα κάτω από τις συγκεκριμένες συνθήκες, να θέσω στη δημόσια σφαίρα τους προβληματισμούς και τις απόψεις μου για ένα θέμα βαθιά ανθρωπιστικό αλλά με διαστάσεις υγειονομικού περιεχομένου.
Τον Νοέμβριο του 2018 αντιμέτωπη με τα ακραία προβλήματα σε κάποιους καταυλισμούς και την απροθυμία των δήμων να ανταποκριθούν σε δράσεις βελτίωσης των συνθηκών διαβίωσης, δημοσίευσα σχετικό άρθρο (βλ. «Ευπαθείς Ομάδες, δημόσιο συμφέρον, ευθύνες δημόσιων αρχών και πολιτών», 1.11.2018) για τους κινδύνους της δημόσιας υγείας που ελλοχεύουν στους καταυλισμούς Ρομά καθώς είχαν εντοπιστεί κρούσματα ελονοσίας. Παράλληλα, αυτοψίες στους καταυλισμούς σε ακραίες συνθήκες εξαθλίωσης, με παραπήγματα αντί για σπίτια, με πλήρης έλλειψη βασικών αγαθών όπως υδροδότηση, ηλεκτροδότηση, αποχετευτικό σύστημα με ύπαρξη τρωκτικών και συσσώρευση σκουπιδιών, επιβεβαίωναν ότι η κατάσταση είναι εκτός ελέγχου και ελλοχεύουν σοβαροί κίνδυνοι τόσο για την υγεία των ανθρώπων που διαμένουν στους καταυλισμούς όσο και για την δημόσια υγεία γενικότερα. Παρά το γεγονός ότι η Ειδική Γραμματεία ανέπτυξε ένα ευρύ πλαίσιο παρεμβάσεων, προέβη στις κατάλληλες νομοθετικές ρυθμίσεις και εξασφάλισε τους αναγκαίους πόρους από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων και από τα Ευρωπαϊκά κονδύλια οι Δήμοι, πλην ελαχίστων περιπτώσεων, δεν έδραξαν την ευκαιρία να μπουν στην διαδικασία επίλυσης ενός μακροχρόνιου κοινωνικού και υγειονομικού προβλήματος.
Δεν είναι της παρούσης η πολιτική ανάλυση για την απροθυμία των Δήμων ή και των κοινωνικοπολιτισμικών και ανθρωπιστικών παραμέτρων που συνδέονται με το φαινόμενο του κοινωνικού αποκλεισμού των Ρομά. Σήμερα και κάτω από ακραίες συνθήκες για όλους δεν έχουμε πλέον το περιθώριο να επιτρέψουμε τη συνέχιση ύπαρξης των καταυλισμών. Προσεγγίζοντας το θέμα από την σκοπιά και μόνο της δημόσιας υγείας, η εξάλειψη τους πρέπει να είναι αίτημα όλων μας, προς το συμφέρων όλων μας.
Επείγοντα μέτρα στους καταυλισμούς θα πρέπει να ληφθούν και το είδος των μέτρων, θα το κρίνουν οι αρμόδιοι φορείς, η Πολιτική Προστασία και ο ΕΟΔΥ που άμεσα ανταποκρίθηκαν στην περίπτωση της Λάρισας και πιο πρόσφατα στο Δροσερό Ξάνθης. Δεν έχω παρά να επικροτήσω τα λόγια του κου Τσιόδρα ότι οι Έλληνες τσιγγάνοι δεν αποτελούν απειλή αλλά ευάλωτη ομάδα και την υπενθύμιση του ότι είναι ανάγκη να βελτιωθούν οι συνθήκες διαβίωσης των πολλών και φτωχών Ρομά στην Ευρώπη.
Με αίσθηση ευθύνης απέναντι στην πολιτεία και στο κοινωνικό σύνολο νιώθω την υποχρέωση να επισημάνω ότι η στέγαση ορισμένων ελλήνων τσιγγάνων που ζουν σε ακατάλληλες συνθήκες διαβίωσης θα πρέπει να γίνει πρωταρχικό μέλημα. Άμεσα πρέπει να ληφθούν μέτρα α) για την αποσυμφόρηση νοικοκυριών που ζουν σε συνωστισμό – περιπτώσεις Νέας Σμύρνης, Λάρισας και Δροσερού Ξάνθης, β) για την στεγαστική αποκατάσταση όσων ζουν σε παραπήγματα και γ) την ολοκλήρωση έργων σε περιοχές και οικισμούς που υπολείπονται έργα υποδομών. Αναφορικά με το στεγαστικό ζήτημα η μόνη λύση, που για δεκαετίες υλοποιείται σε πολλές χώρες, είναι η κοινωνική κατοικία. Δεν υπάρχει περιθώριο για ημίμετρα. Θα εγκλωβιστούμε σε συνθήκες απρόσμενα δυσμενείς εάν και τώρα δεν λύσουμε οριστικά το θέμα της εξαθλίωσης και των τριτοκοσμικών συνθηκών διαβίωσης μιας μερίδας ελλήνων τσιγγάνων αλλά και γενικότερα των αστέγων.
Από την χαρτογράφηση και τυπολογική κατάταξη των οικισμών / καταυλισμών του 2018 προκύπτουν τα κάτωθι στοιχεία.
Τύποι Καταυλισμών
Τύπου Ι ακραία εξαθλίωση
Τύπου ΙΙ – Μικτοί καταυλισμοί
Τύπου ΙΙΙ – Γειτονιές
Οι περιοχές Τύπου Ι (ακραία εξαθλίωση) που είναι διασκορπισμένες στο σύνολό των Περιφερειών της χώρας χρήζουν άμεσης μετεγκατάστασης. Οι εκτάσεις στις οποίες έχουν αναπτυχθεί αυτοί οι καταυλισμοί είναι στην πλειοψηφία τους ακατάλληλες για να διεξαχθούν όποια μέτρα βελτίωσης. Κατά την διενέργεια Υγειονομικών Εκθέσεων σε περίπου 67 δήμους και 105 καταυλισμούς της χώρας (Τύπου Ι και ορισμένες περιοχές Τύπου ΙΙ) διαπιστώθηκε ότι σε μεγάλο βαθμό οι καταυλισμοί είτε ήταν σε καταπατημένες εκτάσεις, σε όχθες ποταμών, δίπλα σε χωματερές και γενικότερα σε περιοχές όπου δεν ήταν εφικτό να υλοποιηθούν μέτρα, έστω και έκτακτα για την βελτίωση των συνθηκών. Η διασπορά των καταυλισμών, ο πληθυσμός των νοικοκυριών ελλήνων τσιγγάνων που χρήζουν στεγαστικής υποστήριξης (περίπου 2.500 νοικοκυριά πανελλαδικά) είναι παράμετροι που επιτρέπουν την υλοποίηση της πολιτικής κοινωνικής κατοικίας που μεσοπρόθεσμα θα επιφέρει πολλαπλά οφέλη στην χώρα μας. Να σημειωθεί ότι η κοινωνική κατοικία είναι μια πολιτική που υλοποιείται εδώ και δεκαετίες σε όλες τις χώρες της Ε.Ε.
Ο νόμος 4483/2017 (αρθ.59) έδωσε τη δυνατότητα ανάπτυξης συγκροτημάτων κοινωνικής κατοικίας από τους δήμους, και εισήχθη καθώς η αρχική προσπάθεια της Ειδικής Γραμματείας για διασπορά ή εύρεση υφιστάμενων κτιρίων εντός του αστικού ιστού ή στις παρυφές των πόλεων δεν βρήκε ανταπόκριση από τις δημοτικές αρχές. Σήμερα, είναι επιτακτική ανάγκη να παραχωρηθούν άμεσα δημόσια κτίρια ή να γίνει αγορά ή και ενοικίαση κτηρίων από δημόσιους φορείς για την μετεγκατάσταση του πληθυσμού στα πλαίσια της κοινωνικής κατοικίας με δικαιώματα αλλά και υποχρεώσεις των ωφελουμένων και πλαισίωση τους από κοινωνικές υπηρεσίες για τη διασφάλιση της σταδιακής ένταξης τους.
Η δράση της κοινωνικής κατοικίας μπορεί να πάρει πολλές μορφές: επιδότηση ενοικίου, εγκατάσταση σε ανακαινισμένα κτίρια, παραχώρηση οικίσκων, δημιουργία συγκροτημάτων κατοικίας, κ.λπ. Κάθε δήμος ανάλογα με τις ιδιαιτερότητες, προτεραιότητες και δυνατότητες θα μπορούσε να επιλέξει το είδος ή και τα είδη κοινωνικής κατοικίας. Παράλληλα, θα ήταν σκόπιμο να συσταθεί ειδική επιτροπή για την αντιμετώπιση του οικιστικού ζητήματος των ελλήνων τσιγγάνων και γενικότερα των πολιτών που ζουν σε συνθήκες εξαθλίωσης, η οποία να απαρτίζεται από ειδικούς της δημόσιας υγείας, χωροταξίας, κλπ υπό την συντονισμό του Υφ. Πολιτικής Προστασίας και σε συνεργασία με την Γ.Γ. Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Καταπολέμησης της Φτώχειας και τους αρμόδιους φορείς της αυτοδιοίκησης με αντικείμενο της ανάπτυξη κατευθυντήριων γραμμών ή εξειδίκευσης δράσεων στεγαστικής αποκατάστασης ή και βελτίωσης συνθηκών διαβίωσης για κάθε καταυλισμό ή ανά περιφέρεια, την εποπτεία, συντονισμό, παρακολούθηση και ελέγχου της εφαρμογής των παρεμβάσεων. Σημειώνεται ότι αναγκαία είναι, όπως αναφέρθηκε και παραπάνω, η ολοκλήρωση βασικών έργων υποδομής όπως συστήματα αποχέτευσης, δίκτυα όμβριων υδάτων σε οικισμούς τύπου ΙΙ και τύπου ΙΙΙ καθώς και η αποσυμφόρηση των εκτεταμένων οικογενειών που ζουν σε συνωστισμό σε γειτονιές.
Στο ερώτημα εάν ένα τέτοιο έργο είναι εφικτό, η απάντηση είναι ξεκάθαρα πως Ναι, είναι. Ο δήμαρχος Αθηνών, κος Κ. Μπακογιάννης με την πρωτοβουλία του για την δομή αστέγων επιβεβαίωσε ότι όταν υπάρχει πολιτική βούληση γενναίες και πρωτοπόρες παρεμβάσεις είναι εφικτές. Στο σημείο αυτό, θα ήθελα να αναφερθώ και στο Δήμαρχο Τρικκαίων και νυν πρόεδρο της ΚΕΔΕ κο Δ. Παπαστεργίου για την άριστη συνεργασία που είχαμε και για τις πρωτοβουλίες που πήρε προς όφελος των Ρομά και της πόλης του και με την αφορμή αυτή να τον προτρέψω να προωθήσει την στεγαστική αποκατάσταση των Ρομά και σε όλους τους δήμους με πληθυσμούς σε καταυλισμούς.
Η ευθύνη για την δημόσια υγεία μας αφορά όλους. Οι δημόσιες αρχές οφείλουν να επιτελέσουν το έργο τους προς όφελος του δημοσίου συμφέροντος, οι πολίτες να κατανοήσουν την αναγκαιότητα των παρεμβάσεων που στόχο έχουν να θωρακίσουν την ευρύτερη κοινωνία και ο πληθυσμός Ρομά στο σύνολό του να υποστηριχθεί για να υιοθετήσει πρακτικές που θα συμβάλουν στην ένταξή και στην πρόοδο όλων και ειδικότερα της νέας γενιάς.
Στον κοινό στόχο όλων μας για τον περιορισμό εξάπλωσης του κορονοϊού, την διασφάλιση της δημόσιας υγείας, την προσπάθεια της χώρας μας να αντεπεξέλθει με τις λιγότερο δυνατές απώλειες εντοπίζεται το είδος της κοινωνίας που είμαστε και φιλοδοξούμε να γίνουμε. Την επόμενη μέρα μετά τον κορονοϊό, στην προσπάθεια ανασυγκρότησης της χώρας μας, οι αξιοπρεπείς συνθήκες διαβίωσης που θα εξασφαλίζουν την δημόσια υγεία των πολιτών και των επισκεπτών της χώρας μας- ως τόπος τουριστικού προορισμού- θα είναι η αντανάκλαση του πολιτισμού μας. Πιο ώριμοι θέλω να πιστεύω σήμερα η ελληνική κοινωνία και οι ιθύνοντες, μετά τις περιπέτειες της τελευταίας δεκαετίας, μπορούν να οραματίζονται και να δημιουργούν μια πολιτεία άξιας σεβασμού γιατί αποδεικνύουμε με τις πράξεις μας σήμερα ότι για το Ελληνικό Δημοκρατικό Πολίτευμα, η μέγιστη αξία είναι η ζωή και πόσο μάλλον όταν όλοι οι πολίτες θα δύναται να διαβιούν σε συνθήκες αξιοπρέπειας. Το 2021, διακόσια χρόνια από την Ελληνική επανάσταση, η μεγαλύτερη γιορτή είναι αυτή που έμπρακτα θα αποδεικνύει την κοινωνική συνοχή, την ευθύνη των πολιτών και της πολιτείας. Το αποδεικνύουμε καθημερινά με τη στάση μας.
*Πρώην Ειδική Γραμματέας Κοινωνικής Ένταξης των Ρομά