New EIN toolkit on domestic advocacy for the implementation of Strasbourg Court judgments

New EIN toolkit on domestic advocacy for the implementation of Strasbourg Court judgments

CoverPage.JPG

The European Court of Human Rights continues to act as a ‘beacon of hope’ for victims of human rights violations denied justice at the national level. But unless judgments are properly implemented, a case won in Strasbourg does not translate into sustained human rights gains.

Civil society plays a crucial role in driving implementation forward, both in Strasbourg and domestically. While levels of civil society engagement at the Council of Europe level have been on the rise, more civil society engagement is needed on the ground, at the national level, to promote the full and effective implementation of human rights judgments.

But how best to push domestically for the implementation of judgments? Over the course of the past year, EIN has tapped into the collective knowledge and experience of its members and partners from across Europe, and collected good practice examples of how domestic civil society actors effectively engage with the authorities, form advocacy alliances, and use the media to promote implementation in their countries.

This has culminated in a new EIN Guide for civil society on domestic advocacy for the implementation of Strasbourg Court judgments. This latest EIN resource was launched on Tuesday, 19 May, at a webinar attended by some 150 participants.

The examples compiled in this guide show that, where NGOs have sought, identified and pursued opportunities for engaging with the authorities, where they have formed alliances with other civil society actors and used the media to drive implementation forward, they have managed to secure important human rights gains.

We hope that civil society actors in Europe will draw inspiration from the best practices and lessons learned presented in this toolkit. Because the conditions for effective implementation vary from country to country, from time to time and even from case to case, this guide does not provide a blueprint, one-size-fits-all approach to domestic advocacy for judgment implementation. Instead, it is conceived as a ‘menu’ of potential strategies, tools and actions that NGOs could take at the national level to push for the execution of judgments. The readers are encouraged to pick and choose those elements of this guide that are most relevant to them.

This guide is also a ‘living document’. It seeks to spark a wider conversation among civil society about how to use advocacy at the domestic level to push for the implementation of judgments. We therefore warmly invite our readers to send us feedback, and share their own experiences with domestic advocacy for the implementation of Strasbourg Court judgments with us. So please get in touch!

Αυτός είναι ο κ. Δημητράς κ. Κοντογεώργο !

Χθες ο βουλευτής Ευρυτανίας της ΝΔ Κώστας Κοντογεώργος σχολιάζοντας τη μηνυτήρια αναφορά  25/04/2020: Mηνυτήρια αναφορά για ξενοφοβική επιστολή βουλευτή και δημάρχων Ευρυτανίας αναρωτήθηκε για τον Εκπρόσωπο του Ελληνικού Παρατηρητηρίου των Συμφωνιών του Ελσίνκι Παναγιώτη Δημητρά “Ποιός είναι ο κ. Δημητράς;” [το πλήρες κείμενο των γεμάτων με ψεύδη δηλώσεών του ακολουθεί].

Να λοιπόν ποιος είναι ο κ. Δημητράς κ. Κοντεογώργο με βάση το δημόσια προσβάσιμο βιογραφικό του:

  1. Εκπρόσωπος και ιδρυτικό μέλος (1993) του Ελληνικού Παρατηρητηρίου των Συμφωνιών του Ελσίνκι (ΕΠΣΕ)
  2. Εκπρόσωπος και ιδρυτικό μέλος (2010) της Ένωσης Ουμανιστών Ελλάδας (ΕΝΩ.ΟΥΜ.Ε.)
  3. Μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του Ευρωπαϊκού Δικτύου για την Εκτέλεση των Αποφάσεων του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (EIN) από το 2018,
  4. Μέλος του Εκτελεστικού Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ουμανιστικής Ομοσπονδίας (EHF) από το 2014 και
  5. Μέλος της Γενικής Συνέλευσης της Παγκόσμιας Οργάνωσης Κατά των Βασανιστηρίων (OMCT) από το 2004.

Εντελώς ενδεικτικά να θυμίσουμε ποιο είναι το ΕΠΣΕ:

  1. Ο Εισηγητής της Πλειοψηφίας Λεωνίδας Γρηγοράκος στη Βουλή κατά τη “Συζήτηση επί της αρχής των άρθρων και του συνόλου του σχεδίου νόμου του Υπουργείου Δικαιοσύνης: “Καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων, των εγκλημάτων κατά της γενετήσιας ελευθερίας, της πορνογραφίας ανηλίκων και γενικότερα της οικονομικής εκμετάλλευσης της γενετήσιας ζωής και αρωγή στα θύματα των πράξεων αυτών” (2 Οκτωβρίου 2002):

    “Για το νομοσχέδιο αυτό συζητήσαμε με οργανισμούς, με οργανώσεις και με μεμονωμένα άτομα και ιδρύματα όπως το ίδρυμα Μαραγκοπούλου, το Ελληνικό Παρατηρητήριο των Συμφωνιών του Ελσίνκι και με την Ευρωβουλευτή του ΠΑΣΟΚ Άννα Καραμάνου, η οποία είναι Πρόεδρος της Επιτροπής Δικαιωμάτων των Γυναικών και Ίσων Ευκαιριών. Όλα τα πρόσωπα και οι φορείς είναι ευαισθητοποιημένοι σε αυτό το θέμα.”

  2. Η Καθηγήτρια του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ) Ζωή Παπασιώπη-Πασιά το 2008, στη μελέτη της “Tο νομικό καθεστώς για τις αλλοδαπές γυναίκες – θύματα εκμετάλλευσης και παράνομης διεθνούς διακίνησης”, έγραψε:

    “Ειδικά για το ΕΠΣΕ θα πρέπει να τονισθεί το ιδιαίτερο βάρος που παίζει με την προβολή υποθέσεων trafficking μέσω της πλούσιας ιστοσελίδας του , καθώς επίσης και για την μαχητικότητα που επιδεικνύει, όσο κι αν αυτή φαίνεται σκληρή, γύρω από το φαινόμενο της εμπορίας ανθρώπων στη χώρα μας… Πρέπει να επισημανθεί και η ιστοσελίδα του Ελληνικού Παρατηρητηρίου των Συμφωνιών του Ελσίνκι στην οποία δημοσιεύονται ειδικότερα προβλήματα που άπτονται της εμπορίας ανθρώπων και τα οποία αφορούν κυρίως στην πρακτική εφαρμογή του υπάρχοντος νομοθετικού πλαισίου, όπως και σε υποθέσεις που απασχολούν τη δικαιοσύνη και τη διοίκηση και οι οποίες βρίσκονται σε εκκρεμότητα. Πρόκειται για μία μαχητική ιστοσελίδα που μέσα από πολύ αυστηρή κριτική και κάποιες φορές ίσως ακραίες θέσεις, λέει αλήθειες.”

  3. Το Ελληνικό Ίδρυμα Ευρωπαϊκής και Εξωτερικής Πολιτικής (ΕΛΙΑΜΕΠ)  στην έκθεση του 2008 για τη νομολογία των ελληνικών υποθέσεων στο ΕΔΔΑ (όπου το ΕΠΣΕ έχει μέχρι σήμερα κερδίσει δεκάδες προσφυγές κατά της Ελλάδας) “Supranational rights litigation, implementation and the domestic impact of Strasbourg Court jurisprudence: A case study of Greece” by Dia Anagnostou and Evangelia Psychogiopoulou (ELIAMEP, Report prepared for the JURISTRAS project funded by the European Commission) αναφέρει: 

    Η απουσία ή/και η περιορισμένη παρουσία σημαντικών ΜΚΟ ανθρωπίνων δικαιωμάτων με αξιοσημείωτη και επιδραστική δραστηριότητα υπεράσπισης των ανθρώπινων δικαιωμάτων είναι χαρακτηριστική της σχετικά υπανάπτυκτης και κακο-οργανωμένης κοινωνίας των πολιτών της Ελλάδας στο σύνολό της. Ακόμη λιγότερες οργανώσεις στην Ελλάδα επικεντρώνονται στη νομική δράση ως μέσο επιδίωξης στόχων δημόσιας πολιτικής και νομικής μεταρρύθμισης. Μερική εξαίρεση από αυτή την άποψη είναι το Ελληνικό Παρατηρητήριο των Συμφωνιών του Ελσίνκι … που προωθεί τις αρχές των ανθρώπινων δικαιωμάτων στις χώρες του ΟΑΣΕ. Τα τελευταία χρόνια, προσανατολίζει όλο και περισσότερο τις προτεραιότητές του και τους πόρους του για την ανάπτυξη δραστηριοτήτων που σχετίζονται με δικαστικές προσφυγές στο ΕΔΔΑ και παρέχει υποστήριξη σε υποψήφιους διαδίκους και πιλοτικές υποθέσεις ως μέρος της ευρύτερης πολιτικής στρατηγικής του για την πίεση της ελληνικής κυβέρνησης.

  4. Πολύ πρόσφατα, στις 9 Απριλίου 2020, δημοσιοποιήθηκε η “Έκθεση προς την ελληνική κυβέρνηση σχετικά με την επίσκεψη στην Ελλάδα που πραγματοποιήθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την Πρόληψη των Βασανιστηρίων και της Απάνθρωπης ή Ταπεινωτικής Μεταχείρισης ή Τιμωρίας (CPT) μεταξύ 28 Μαρτίου – 9 Απριλίου 2019” όπου η Επιτροπή αναφέρει στο τέλος:

    Κατάλογος των εθνικών αρχών, άλλων φορέων και μη κυβερνητικών και άλλων οργανώσεων με τις οποίες πραγματοποιήθηκε διαβούλευση με την αντιπροσωπεία της CPT

    Μη κυβερνητικές … οργανώσεις

    Ελληνικό Παρατηρητήριο των Συμφωνιών του Ελσίνκι
    Ελληνική Δράση για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα
    Ελληνική Ένωση για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα

  5. Τέλος, την ίδια ημέρα που έκανε τις δηλώσεις του ο Κώστας Κοντογεώργος δημοσιευόταν εγκύκλιος της Εισαγγελίας του Αρείου Πάγου για τη συμμόρφωση της ελληνικής δικαιοσύνης με την καταδικαστική απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ) της 18 Ιουλίου 2019 μετά από προσφυγή του ΕΠΣΕ σε υπόθεση εμπορίας ανθρώπων για σεξουαλική εκμετάλλευση (Τ.Ι. και άλλες κατά Ελλάδας).

Όπως προαναφέρθηκε, οι δηλώσεις του βουλευτή βρίθουν από ψεύδη:

  1. Η μηνυτήρια αναφορά δεν έγινε (μόνο) για τη χρήση του όρου “λαθρομετανάστες” αλλά γιατί “στιγμάτιζαν τους μετανάστες και πρόσφυγες ως εν δυνάμει φορείς κορονοϊού και “λαθρομετανάστες”, όπως ρατσιστικά τους ονομάζουν, που θα είναι υπεύθυνοι για αύξηση ανεργίας και απαξίωση του νομού και του τουρισμού πλήττοντας την οικονομία και την κοινωνία του νομού.” 
  2. Ο ισχυρισμός του πως δεν υπάρχει εγκύκλιος της Εισαγγελίας του Αρείου Πάγου πως ο όρος “λαθρομετανάστης” είναι μειωτικός για τους μετανάστες διαψεύδεται από την ίδια τη μηνυτήρια αναφορά που παραπέμπει στη σχετική εγκύκλιο της 26 Ιουλίου 2018.
  3. Συκοφαντεί το ΕΠΣΕ πως είναι μόνο μια “ταμπέλα κάπου στην Αθήνα.” Ήδη αναφέρθηκε παραπάνω ποιος είναι ο Παναγιώτης Δημητράς και τι είναι το ΕΠΣΕ. Μια και του βουλευτή της ΝΔ του αρέσουν οι ταμπέλες, ας δει στις φωτογραφίες μιαν ταμπέλα του ΕΠΣΕ μπροστά από τον Παναγιώτη Δημητρά, κάπου στο Στρασβούργο όμως, όταν ενημερώνει στις 26 Νοεμβρίου 2019 την Επιτροπή Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης για την εκτέλεση από την Ελλάδα καταδικαστικών αποφάσεων του ΕΔΔΑ για τα ρατσιστικά εγκλήματα, υπόθεση για την οποία η ελληνική κυβέρνηση της ΝΔ παρουσίασε την πρόοδο που σημειώνεται χάρη σε μερικές εκατοντάδες μηνύσεις για ρατσιστικά εγκλήματα που έχουν υποβληθεί, από τις οποίες το 90% είχαν υποβληθεί από το ΕΠΣΕ
  4. Ο χαρακτηρισμός του έργου αυτού του ΕΠΣΕ ως “ταλαιπωρία της ελληνικής δικαιοσύνης με σχεδόν 3000 προσφυγές κατά πάντων” και η ερώτηση “πόσο ακόμη θα τον ανεχόμαστε να απασχολεί την ελληνική δικαιοσύνη με τις έωλες αναφορές του” δεν είναι πρωτότυπες, αφού τις έχουν διατυπώσει εκατοντάδες φορές οι εχθροί των ανθρώπινων δικαιωμάτων ή/και οι συντάκτες ρατσιστικών κειμένων ή δηλώσεων που όταν δεν μπορούν να απαντήσουν, απλώς θα συκοφαντήσουν.

Κώστας Κοντογεώργος: Ποιός είναι ο κ.Δημητράς;

“Δεν επιτρέπω σε κανέναν να μου στερεί το δικαίωμα της ελευθερίας της έκφρασης, της γνώμης και της θέσης σε σοβαρά θέματα που απασχολούν την ελληνική κοινωνία και εν τω προκειμένω τους συμπατριώτες μου Ευρυτάνες…”FM-1 ο βουλευτής Ευρυτανίας Κώστας Κοντογεώργος απαντώντας στον Εκπρόσωπο του Ελληνικού Παρατηρητηρίου των Συμφωνιών του Ελσίνκι Παναγιώτη Δημητρά.

Όπως είναι γνωστό την περασμένη εβδομάδα ο κ.Κοντογεώργος, ο αντιπεριφερειάρχης Ευρυτανίας Αρης Τασιός, ο Δήμαρχος Καρπενησίου και πρόεδρος της ΠΕΔ Στερεάς Νίκος Σουλιώτης μαζί με εκπροσώπους επαγγελματικών και άλλων φορέων του Καρπενησίου , πραγματοποίησαν συγκέντρωση διαμαρτυρίας στην σήραγγα Τυμφρηστού μετά από πληροφορίες που είχαν ότι επίκειται η μεταφορά σε ξενοδοχειακές μονάδες του Καρπενησίου 300 περίπου προσφύγων και μεταναστών.

Ο κ.Κοντογεώργος μάλιστα απέστειλε επιστολή στην κυβέρνηση όπου χαρακτήριζε τους πρόσφυγες και μετανάστες ως “λαθρομετανάστες”.

Αυτό προκάλεσε την αντίδραση του κ.Δημητρά ο οποίος απέστειλε στην Αστυνομική Διεύθυνση Ευρυτανίας μηνυτήρια αναφορά κατά του βουλευτή και των δύο αυτοδιοικητικών, επικαλούμενος απόφαση ανωτάτου δικαστηρίου της χώρας ότι η έκφραση αυτή εμπεριέχει ρατσιστικό χαρακτηρισμό.

“Καμιά τέτοια απόφαση δεν υπάρχει και ο κ.Δημητράς ας μας αποδείξει τι ακριβώς εκπροσωπεί γιατί από ότι γνωρίζω έχει μόνο μια ταμπέλα κάπου στην Αθήνα ενώ έχει ταλαιπωρήσει την ελληνική δικαιοσύνη με σχεδόν 3000 προσφυγές κατά πάντων, πόσο ακόμη θα τον ανεχόμαστε να απασχολεί την ελληνική δικαιοσύνη με τις έωλες αναφορές του.

Γνωρίζω καλά τι λέω και προσέχω τις εκφράσεις μου, γνωρίζω επίσης καλά την ελληνική γλώσσα και έχω πλήρη επίγνωση των ευνοιών της, στην Ευρυτανία δεν θα περάσει κανένας επαναλαμβάνω λαθρομετανάστης,δηλαδή άνθρωπος που εισήλθε παράνομα,λαθραία στην χώρα μας”.

 

 

 

 

Εγκύκλιος Εισαγγελίας Αρείου Πάγου μετά από καταδίκη Ελλάδας σε προσφυγή ΕΠΣΕ σε ΕΔΔΑ για εμπορία ανθρώπων για σεξουαλική εκμετάλλευση

Το Ελληνικό Παρατηρητήριο των Συμφωνιών του Ελσίνκι (ΕΠΣΕ) καλοδέχεται τη σημερινή εγκύκλιο της Εισαγγελίας του Αρείου Πάγου για τη συμμόρφωση της ελληνικής δικαιοσύνης με την καταδικαστική απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ) της 18 Ιουλίου 2019 μετά από προσφυγή του ΕΠΣΕ σε υπόθεση εμπορίας ανθρώπων για σεξουαλική εκμετάλλευση (Τ.Ι. και άλλες κατά Ελλάδας).


eisap.gr

Εγκύκλιος 9/28-4-2020

Προς
Τους κ.κ. Εισαγγελείς Εφετών της Χώρας και δι’ αυτών προς τους κ.κ. Εισαγγελείς Πρωτοδικών της περιφερείας τους

ΘΕΜΑ: απόφαση του ΕΔΔΑ από 18-7-2019 στην προσφυγή Τ.Ι. και άλλοι κατά Ελλάδας – Γενικές Οδηγίες προς αποφυγή συναφών παραβιάσεων της ΕΣΔΑ

Με αφορμή την απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ), που εκδόθηκε στις 18-7-2019 επί της υπ’ αριθμ. 40311/10 προσφυγής (υπόθεση Τ.Ι. και άλλοι κατά Ελλάδας), και προκειμένου να συμβάλουμε στην αποφυγή συναφών παραβιάσεων του δικονομικού σκέλους του άρθρου 4 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ) αναφορικά με τη διερεύνηση καταγγελιών περί εμπορίας ανθρώπων για σεξουαλική εκμετάλλευση, κρίνουμε αναγκαίο, στο πλαίσιο της εκ των διατάξεων των άρθρων 19 §§1 στοιχ.γ, 2 και 24 §5 στοιχ.α του ΚΟΔΚΔΛ αρμοδιότητας μας, να προβούμε στις ακόλουθες επισημάνσεις, απευθύνοντας συνάμα σχετικές γενικές οδηγίες.

Κατά τη νομολογία του ΕΔΔΑ, η εμπορία ανθρώπων, θίγουσα την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και τις θεμελιώδεις ελευθερίες των θυμάτων της, εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 4 της ΕΣΔΑ. Η εν λόγω διάταξη, σε συνδυασμό με τα άρθρα 2 και 3 της Σύμβασης, θεσπίζει μία από τις θεμελιώδεις αξίες των δημοκρατικών κοινωνιών που αποτελούν το Συμβούλιο της Ευρώπης. Σύμφωνα με τις γενικές αρχές που διέπουν την εφαρμογή του άρθρου 4 στο ειδικότερο πλαίσιο της εμπορίας ανθρώπων, η διάταξη αυτή, πλην των άλλων, επιβάλλει μία υποχρέωση δικονομικής φύσης (obligation procedural) στα κράτη-μέλη, να διενεργούν πραγματική-αποτελεσματική έρευνα στις υποθέσεις σωματεμπορίας, η οποία να χαρακτηρίζεται από επιμέλεια, ταχύτητα και ανεξαρτησία (του ερευνώντος από τους εμπλεκομένους στην υπόθεση) και συνάμα να μπορεί να οδηγήσει στην ταυτοποίηση και την τιμωρία των υπαιτίων.

Υπό το πρίσμα των προεκτεθεισών νομολογιακών παραδοχών του ΕΔΔΑ (και με «αναγωγή» στην ελληνική έννομη τάξη), για την εισαγγελική παρέμβαση και τον εν γένει εισαγγελικό χειρισμό υποθέσεων που διερευνώνται ποινικά ύστερα από καταγγελία περί εμπορίας ανθρώπων για σεξουαλική εκμετάλλευση, ισχύουν, τηρουμένων των αναλογιών, οι επισημάνσεις και οι οδηγίες που περιέχονται στις υπ’ αριθμ. 1/2020 και 6/2020 Εγκυκλίους της Εισαγγελίας του Αρείου Πάγου (αφορώσες το δικονομικό σκέλος των άρθρων 2 και 3 της ΕΣΔΑ, αντιστοίχως). Για τη μη παραβίαση, λοιπόν, και του άρθρου 4 της Σύμβασης, κατά το δικονομικό του σκέλος, στις περιπτώσεις καταγγελιών για σωματεμπορία, προεχόντως επιβάλλεται η άμεση έναρξη της προκαταρκτικής εξέτασης και η ταχύτατη περάτωσή της ύστερα από επιμελή (διεξοδική) συλλογή του αποδεικτικού υλικού, ώστε να ακολουθεί η άσκηση της ποινικής δίωξης κατά των δραστών της αξιόποινης αυτής εμπορίας ανθρώπων (σημειωτέον ότι στην υπόθεση της εν θέματι προσφυγής στο ΕΔΔΑ η προκαταρκτική εξέταση διήρκεσε περισσότερο από τρία έτη, με συνέπεια την παραγραφή πλημμεληματικών πράξεων). Ανάλογη μέριμνα πρέπει να επιδεικνύεται προκειμένου η ολοκλήρωση της δικαστικής διερεύνησης στο ακροατήριο αμφοτέρων των βαθμών (στο μέτρο που μπορεί να επηρεασθεί από τις προτάσεις του εισαγγελέα της έδρας επί προβαλλομένων αβασίμων ή παρελκυστικών αιτημάτων αναβολής) να είναι κατά το δυνατόν σύντομη και, πάντως, να μην υπερβαίνει την «εύλογη διάρκεια» της δίκης.

Εφόσον συντρέξουν οι προαναφερθείσες συνθήκες και προϋποθέσεις αναφορικά με τις εισαγγελικές δικονομικές ενέργειες σε περίπτωση καταγγελίας για σωματεμπορία, εκτιμούμε ότι το άρθρο 4 της ΕΣΔΑ πιστά εφαρμόζεται κατά το δικονομικό σκέλος του και συνακόλουθα μειώνεται ο κίνδυνος συναφών δυσμενών για την Ελλάδα αποφάσεων του ΕΔΔΑ.

Οι κ.κ. Διευθύνοντες τις Εισαγγελίες Εφετών της Χώρας, εκτός από την κοινοποίηση της παρούσας στους εισαγγελικούς λειτουργούς της περιφερείας τους, παρακαλούνται να ασκούν τη δέουσα εποπτεία για την τήρησή της.

Ο Αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου
Δημήτριος Παπαγεωργίου


 

Συνέντευξη Παναγιώτη Δημητρά σε Gündem για μεταναστευτικό/προσφυγικό και ρατσιστικά εγκλήματα

RACIST CRIMES WATCH - Παρατηρητηριο Ρατσιστικων Εγκληματων


Ερωτήσεις της Gundem και απαντήσεις Παναγιώτη Δημητρά:

1 Πως σχολιάζετε τα τελευταία γεγονότα στο μεταναστευτικό – προσφυγικό, την κατάσταση στον Εβραίο και τον τρόπο αντιμετώπισης του προβλήματος από την κυβέρνηση?

Η τραγική κατάσταση στον Έβρο κατ΄αρχή επιβεβαιώνει πως Τουρκία – Ελλάδα και ΕΕ χρησιμοποιούν τους πρόσφυγες/μετανάστες για πολιτικούς σκοπούς με πλήρη περιφρόνηση του διεθνούς και του προσφυγικού δικαίου. Ειδικότερα η Ελλάδα αποφάσισε ωμά να το παραβιάσει. Πρώτα με την απόφαση για αναστολή της διαδικασίας ασύλου και την επαναπροώθηση των προσφύγων/μεταναστών χωρίς καταγραφή τους. Και στη συνέχεια με την άσκηση συστηματικής βίας για την υλοποίηση των αποφάσεων αυτών. Βέβαια, αυτά τα κάνει με τη συνενοχή της ΕΕ που επισκέφθηκε τον Έβρο για να νομιμοποιήσει ευρωπαϊκά την αντιδικαιωματική πολιτική.

2 Η άποψη σας για την ολοένα αυξανόμενη ρατσιστική βία – λόγο τον τελευταίο καιρό και οι πιθανές επιπτώσεις της?

Ο πολλαπλασιασμός ρατσιστικού λόγου και ρατσιστικής βίας είναι απόρροια τόσο της…

View original post 35 more words

Freedom of religion in Greece at the ECtHR with Greek Helsinki Monitor involvement: the Papageorgiou, Dimitras and Papanikolaou cases

On 31 October 2019, the European Court of Human Rights (ECtHR) issued a judgment in the case Papageorgiou and others v. Greece concerning mainly the requirement by parents and/or children to state that they are not Orthodox Christian in order to be exempted from religious education in Greek schools. The ECtHR found that such practice was in violation of the European Convention of Human Rights (ECHR) and its Protocol No. 1, basing its conclusion on its case law:

88. Although the first two applicants in application no. 4762/18 and the first applicant in application no. 6140/18 were under no obligation to disclose their religious convictions, requiring them to submit a solemn declaration amounted to forcing them to adopt behaviour from which it might be inferred that they themselves and their children hold – or do not hold – any specific religious beliefs (see, mutatis mutandisAlexandridis, cited above, § 38, and Dimitras and Others v. Greece, nos. 42837/06, 3237/073269/0735793/07 et 6099/08, § 78, 3 June 2010).

89. In the above-mentioned cases the Court stated that the freedom to manifest one’s beliefs also contained a negative aspect, namely the individual’s right not to manifest his or her religion or religious beliefs and not to be obliged to act in such a way as to enable conclusions to be drawn as to whether he or she held – or did not hold – such beliefs. The State authorities did not have the right to intervene in the sphere of individual conscience and to ascertain individuals’ religious beliefs or oblige them to reveal their beliefs concerning spiritual matters.

Conclusion:

90.  Having regard to the foregoing, the Court dismisses the Government’s objection of non-exhaustion as regards the applicants’ omission to use the exemption procedure and concludes that there has been a breach of their rights under the second sentence of Article 2 of Protocol No. 1, as interpreted in the light of Article 9 of the Convention.

The legal provisions invoked:

Article 2 of Protocol No. 1: No person shall be denied the right to education. In the exercise of any functions which it assumes in relation to education and to teaching, the State shall respect the right of parents to ensure such education and teaching in conformity with their own religious and philosophical convictions.

Article 9 of ECHR: 1. Everyone has the right to freedom of thought, conscience and religion; this right includes freedom to change his religion or belief and freedom, either alone or in community with others and in public or private, to manifest his religion or belief, in worship, teaching, practice and observance. 2. Freedom to manifest one’s religion or beliefs shall be subject only to such limitations as are prescribed by law and are necessary in a democratic society in the interests of public safety, for the protection of public order, health or morals, or for the protection of the rights and freedoms of others.

The case law invoked related to the oath taking procedure before Greek criminal courts which required all persons involved to declare their religion. The ECtHR had found that such practice was in violation of the European Convention of Human Rights (ECHR). The main reasoning of the ECtHR was detailed in the judgment Dimitras and others v. Greece published on 3 June 2010:

The applicants had been considered as Orthodox Christians as a matter of course, and had been obliged, sometimes in hearings, to point out that they did not subscribe to that faith and, in some cases, to specify that they were atheists or Jews in order to have the standard wording of the minutes amended. In some court records they were expressly described as “atheists” or “of the Jewish faith”.

This interference with their freedom of religion had been based on Articles 218 and 220 of the Code of Criminal Procedure and pursued the legitimate aim of the proper administration of justice. Article 218 regulated the taking of the oath in court, on the Bible. It was thus presumed in the Code of Criminal Procedure that all witnesses were Orthodox and willing to take the oath, as reflected in the standard wording of the records of court proceedings. Indeed, it is only exceptions to the rule that Article 220 provides for, allowing those who were not Orthodox Christians to take the oath in conformity with another religion or to make a solemn declaration if they had no religion or their religion did not permit oath taking.

The wording of Article 220 actually required people to give details of their religious beliefs if they did not want the presumption contained in Article 218 to apply to them. Some of the applicants had had to convince the court officials concerned that they did not subscribe to any religion, failing which they would have had to take a religious oath. The incompatibility of the impugned legal provisions with Article 9 of the Convention was even more evident in Article 217 of the Code of Criminal Procedure, which stipulated that in any event all witnesses were required, amongst other information, to state their religion before testifying in criminal proceedings. The Court further noted that, unlike the Code of Criminal Procedure, the Code of Civil Procedure provided for witnesses, if they so wished and without any other formality, to be able to choose between taking a religious oath and making a solemn declaration.

The Court found that requiring the applicants to reveal their religious convictions in order to be allowed to make a solemn declaration had interfered with their freedom of religion, and that the interference was neither justified nor proportionate to the aim pursued. There had therefore been a violation of Article 9.

Nine additional cases concerning the oath procedure were examined by the ECtHR. Four led to judgments finding violations of Article 9 while the subsequent five were concluded on after a friendly settlement procedure either with unilateral declarations by Greece (when there was disagreement on the compensation) or in one case with a mutually agreed upon friendly settlement:

Before the above case (in 2008):
Alexandridis v. Greece (judgment)

After the above case (in 2011-2018):
Dimitras and others v. Greece (No.2); Dimitras and others v. Greece (No.3); Dimitras and Gilbert v. Greece
(judgments)
Four ( 1234 ) Dimitras and others v. Greece (unilateral declarations) and one Dimitras v. Greece (friendly settlement).

Between the  publication of the judgments in Dimitras and others v. Greece (No.2) and Dimitras and others v. Greece (No.3) Greece implemented the judgments and, on 2 April 2012, amended the oath taking in the Code of Criminal Procedure to make it identical with the oath taking in the Code of Civil Procedure that the ECtHR had found in conformity with the ECHR.

It is noteworthy that, in mid-2008, after the publication of the very first judgment on oath taking (for lawyers so as to join the bar), Alexandridis v. GreeceGreece invoked that judgment to introduce a neutral procedure for parents and/or children who sought exemption from religious education for reasons of conscience. Had that not changed in 2015, Greece would have avoided the Papageorgiou judgment. In the latter, the Greek Helsinki Monitor (GHM)’s third party intervention is summarized as follows:

71. The Greek Helsinki Monitor emphasised that soon after the Court’s judgment on religious oath taking in Greece in Alexandridis v. Greece (no. 19516/06, 21 February 2008), the Ministry of Education had issued two circulars, in July and August 2008, confirming and solidifying the year-long practice that exemption from religious education would be granted when requested by students or their parents for reasons of consciousness without any declaration of religious beliefs being requested. However, not only had the change introduced by the circular of 23 January 2015 been unnecessary, it had also led to a disturbance in the democratic functioning of the education system. This disturbance had been caused by the imposition of institutional discrimination and a violation of the Convention for those who had to declare their (non-) religious beliefs in order to enjoy another right, that of the exemption from religious education. Moreover, both the Court (Folgerø and Others, cited above) and the UN Human Rights Committee (in its views on Leirvag v. Norway – Communication no. 1155/2003) had ruled that asking parents to provide reasons as to why they sought to exempt their children from religious education was contrary to the Convention and the International Covenant on Civil and Political Rights.

72. Referring to the above-mentioned Folgerø and Others judgment, the Greek Helsinki Monitor stated that a comparison between the Norwegian and Greek religious education curricula indicated that the Greek curriculum was much less objective, critical and pluralistic, and much more a form of indoctrination into the official State religion, as it admittedly had a “confessional” character. Whereas in Norway half of the items listed referred to Christianity alone, in Greece, according to an official report by the Church of Greece in June 2017, 82% of the items in primary religious education had a confessional character (of which only 10% had an inter-confessional character) and 18% had a non-confessional character. The respective percentages for middle religious education were 74% confessional (of which 20% were inter-confessional) against 26% non-confessional. Both in the legislation and the circulars, as well as in practice, there was a thorough teaching of Orthodox Christianity and usually a superficial teaching of other Christian and non-Christian religions or other beliefs. In that report, the Church of Greece expressed its satisfaction with the confessional character of religious education.

In the ten Alexandridis and several Dimitras applications, the applicants were all GHM-affiliated activists represented by GHM. One of them was subsequently the representative of the applicants in the two Papageorgiou and others applications that were submitted along with another one by the Union of Atheists that is still pending before the ECtHR (they have also filed applications before domestic courts). Finally, in early 2020, the ECtHR communicated to Greece another application submitted by GHM concerning the mandatory declaration of religion of the parents and of the children in the latter’s birth registration certificates, a declaration prescribed by law. The related and self-explanatory ECtHR summary:

Pelagia Papanikolaou against Greece
[lodged on 12 August 2019 and communicated on 28 January 2020 ]

SUBJECT MATTER OF THE CASE: The application concerns the registration of the applicant’s religion in her daughter’s birth registration act, pursuant to Article 22 par. e) of Law no. 344/1976.

QUESTION TO THE PARTIES: Has there been a violation of the applicant’s right to freedom of religion, as guaranteed by Article 9 of the Convention, as a result of the requirement to declare her religion in the birth registration act of her daughter?

The ECtHR decided to handle this application as a potentially leading case and to give it priority (as the ECtHR had also done for the Papageorgiou application). Its judgment is expected to be published in 2021.

ΕΔΔΑ δικάζει Ελλάδα για θρήσκευμα σε ληξιαρχικές πράξεις

Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ) ενημέρωσε σήμερα (βλπ. παρακάτω) το Ελληνικό Παρατηρητήριο των Συμφωνιών του Ελσίνκι (ΕΠΣΕ) πως κοινοποίησε στην Ελλάδα την προσφυγή που υπέβαλε το ΕΠΣΕ ως εκπρόσωπος της Πωλίνας (Πελαγίας) Παπανικολάου κατά της προβλεπόμενης από το νόμο υποχρεωτικής καταγραφής του θρησκεύματος στις ληξιαρχικές πράξεις γέννησης (στην προκείμενη περίπτωση της κόρης της), την οποία η προσφεύγουσα και το ΕΠΣΕ θεωρούν παραβίαση της θρησκευτικής ελευθερίας (Άρθρο 9 της ΕΣΔΑ). Το ΕΔΔΑ δέχθηκε το αίτημα στην προσφυγή να δοθεί άμεση προτεραιότητα, καθώς θα χρειαστεί κατά την ονοματοδοσία να εκδοθεί νέα ληξιαρχική πράξη με αναφορά στο θρήσκευμα της κόρης, κατά παράβαση πάλι της θρησκευτικής ελευθερίας. Επίσης, το ΕΔΔΑ θεώρησε την προσφυγή δυνητικά πιλοτική υπόθεση (leading case). Τέλος, για πρώτη φορά στην ιστορία του, το ΕΔΔΑ κάλεσε την Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα να κάνει παρέμβαση ως τρίτη.

Το ΕΠΣΕ υπενθυμίζει πως μετά από μια σειρά προσφυγών του που οδήγησαν σε καταδίκες της Ελλάδας μεταξύ 2008 – 2013 (Αλεξανδρίδης κατά Ελλάδας και ομάδα τριών προσφυγών Δημητράς κτλ κατά Ελλάδας), το 2012 καταργήθηκε η καταγραφή του θρησκεύματος στα ποινικά δικαστήρια και υιοθετήθηκε στην αρχή η ισότιμη επιλογή θρησκευτικού ή πολιτικού όρκου και τελικά, το 2019, μόνο ο πολιτικός όρκος.

papanikolaou v. greece public