ΕΔΔΑ δικάζει Ελλάδα για θρήσκευμα σε ληξιαρχικές πράξεις

Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ) ενημέρωσε σήμερα (βλπ. παρακάτω) το Ελληνικό Παρατηρητήριο των Συμφωνιών του Ελσίνκι (ΕΠΣΕ) πως κοινοποίησε στην Ελλάδα την προσφυγή που υπέβαλε το ΕΠΣΕ ως εκπρόσωπος της Πωλίνας (Πελαγίας) Παπανικολάου κατά της προβλεπόμενης από το νόμο υποχρεωτικής καταγραφής του θρησκεύματος στις ληξιαρχικές πράξεις γέννησης (στην προκείμενη περίπτωση της κόρης της), την οποία η προσφεύγουσα και το ΕΠΣΕ θεωρούν παραβίαση της θρησκευτικής ελευθερίας (Άρθρο 9 της ΕΣΔΑ). Το ΕΔΔΑ δέχθηκε το αίτημα στην προσφυγή να δοθεί άμεση προτεραιότητα, καθώς θα χρειαστεί κατά την ονοματοδοσία να εκδοθεί νέα ληξιαρχική πράξη με αναφορά στο θρήσκευμα της κόρης, κατά παράβαση πάλι της θρησκευτικής ελευθερίας. Επίσης, το ΕΔΔΑ θεώρησε την προσφυγή δυνητικά πιλοτική υπόθεση (leading case). Τέλος, για πρώτη φορά στην ιστορία του, το ΕΔΔΑ κάλεσε την Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα να κάνει παρέμβαση ως τρίτη.

Το ΕΠΣΕ υπενθυμίζει πως μετά από μια σειρά προσφυγών του που οδήγησαν σε καταδίκες της Ελλάδας μεταξύ 2008 – 2013 (Αλεξανδρίδης κατά Ελλάδας και ομάδα τριών προσφυγών Δημητράς κτλ κατά Ελλάδας), το 2012 καταργήθηκε η καταγραφή του θρησκεύματος στα ποινικά δικαστήρια και υιοθετήθηκε στην αρχή η ισότιμη επιλογή θρησκευτικού ή πολιτικού όρκου και τελικά, το 2019, μόνο ο πολιτικός όρκος.

papanikolaou v. greece public

Greece on trial before ECtHR for registration of religion in birth certificates

The European Court of Human Rights (ECtHR) today (see below) informed the Greek Helsinki Monitor (GHM) that it communicated to Greece the application submitted by GHM as a representative of Polina (Pelagia) Papanikolaou against the compulsory registration of religion in birth registration acts (in the case of her daughter) prescribed by law, which the applicant and the GHM consider a violation of religious freedom (Article 9 of the ECHR). The ECtHR accepted the applicant’s request that the application should be given immediate priority, as a new registration act will have to be issued with the given name with a reference to the daughter’s religion again in violation of religious freedom. The ECtHR also considered the application to be potentially a leading case. Finally, for the first time in its history, the ECtHR invited the Data Protection Authority to intervene as a third party.

GHM recalls that after a series of applications that led to convictions of Greece between 2008 – 2013 (Alexandridis v Greece and a group of three appeals Dimitras etc. v. Greece), in 2012 the registration of religion in criminal courts was abolished, while a choice between a religious oath or a civil affirmation was adopted initially, to be replaced, in 2019, by only a civil affirmation.

papanikolaou v. greece public

European Humanists pay tribute to Charlie Hebdo victims

07/01/2020

 

Five years ago today, on 7th January 2015, the team of Charlie Hebdo, a French satirical weekly newspaper, was slaughtered by terrorists acting in the name of radical Islamism.

The European Humanist Federation pays tribute to the 12 persons who fell on that tragic day: Charlie Hebdo cartoonists Cabu, Wolinski, Charb, Tignous, Honoré; the economist Bernard Maris, psychanalyst Elsa Cayat, proofreader Mustapha Ourrad, journalist Michel Renaud, maintenance worker Frédéric Boisseau, and police officers Frank Brinsolaro and Ahmed Merabet.

They were killed only because they made use of one of the most fundamental rights: freedom of expression. Continuing a long tradition of anticlerical satire, Charlie Hebdo published cartoons depicting Muhammad in order to criticise and mock religious fanaticism and obscurantism.

The European Humanist Federation asserts that freedom of expression is a fundamental principle of a free, open and democratic society. It includes the freedom to criticise or even make fun of religious dogmas and objects of worship, even when considered as blasphemous. This freedom has played a crucial role in the development of secular and liberal societies, free from religious coercion.

The attacks produced a chilling effect on free speech. The EHF deplores that in early 21st century Europe, religious fanaticism still kills, threatens life and forces people to live in hiding or under police protection simply for expressing their opinion.

The European Humanist Federation also pays homage to the victims of related radical Islamist murders on the following days: municipal police officer Clarissa Jean-Philippe and kosher supermarket hostages Philippe Braham, Yohan Cohen, Yoav Hattab and François-Michel Saada, killed in a vicious Anti-Semitic attack.

«Πολιτικοί και ΜΜΕ ευθύνονται για τη διάχυση ρατσιστικών απόψεων»: Συνέντευξη Παναγιώτη Δημητρά

Αποτέλεσμα εικόνας για ereportaz
«Πολιτικοί και ΜΜΕ ευθύνονται για τη διάχυση ρατσιστικών απόψεων»

«Πολιτικοί και ΜΜΕ ευθύνονται για τη διάχυση ρατσιστικών απόψεων»

Της Νατάσσας Βουδούρη

Σφοδρές αντιδράσεις και ερωτηματικά έχει προκαλέσει η μήνυση του Παναγιώτη Δημητρά, εκ μέρους του Ελληνικού Παρατηρητηρίου των Συμφωνιών του Ελσίνκι, στην «Κιβωτό του Κόσμου», για ρατσιστική συμπεριφορά. Ο κ. Δημητράς, αγωνιστής με πλούσια δράση, μίλησε αποκλειστικά στο ereportaz για τις ρατσιστικές απόψεις της χώρας μας, την ξενοφοβία και την νομική οδό που ακολουθεί στα θέματα αυτά.

1.Τι ακριβώς είναι το Ελληνικό Παρατηρητήριο των Συμφωνιών του Ελσίνκι; Που και πως δραστηριοποιείται εντός και εκτός Ελλάδας;

Η οργάνωση ιδρύθηκε το 1993 και δηλωμένος σκοπός της είναι «να παρακολουθεί, να δημοσιοποιεί, να ασκεί πίεση και να παρεμβαίνει για θέματα ανθρώπινων δικαιωμάτων και διακρίσεων στην Ελλάδα, και, περιστασιακά, στα Βαλκάνια». Επίσης, παρακολουθεί συντονισμένα τα ελληνικά και βαλκανικά μέσα μαζικής ενημέρωσης όσον αφορά ρατσιστικά, μισαλλόδοξα ή εθνικιστικά στερεότυπα μίσους. Το έργο της περιλαμβάνει, σε συνεργασία με άλλες ΜΚΟ, τη δημοσίευση δελτίων τύπου, αναλυτικών ετήσιων εκθέσεων, εναλλακτικών εκθέσεων προς τις Επιτροπές Εμπειρογνώμων για τις Συμβάσεις του ΟΗΕ, όπως επίσης εξειδικευμένες εκθέσεις αναφορικά με εθνοτικές ή εθνικές, εθνογλωσσικές, θρησκευτικές και μεταναστευτικές κοινότητες που υφίστανται στην Ελλάδα και στα Βαλκάνια.

Το ΕΠΣΕ ασχολείται με θέματα ανθρώπινων και μειονοτικών δικαιωμάτων με:

* παρακολούθηση της εφαρμογής των διεθνών συνθηκών,
* σύνταξη εκθέσεων για εθνικές, εθνογλωσσικές και θρησκευτικές μειονοτικές κοινότητες, καθώς και εκθέσεων στα όργανα του ΟΗΕ για την κατάσταση στην Ελλάδα σχετικά με τα δικαιώματα των γυναικών, τα δικαιώματα των παιδιών, την καταπολέμηση του ρατσισμού, τα πολιτικά, οικονομικά, κοινωνικά και πολιτιστικά δικαιώματα, τα βασανιστήρια,
* αναφορές και ένδικα μέσα σε ελληνικά και διεθνή δικαστικά όργανα,
* παρεμβάσεις στις κυβερνήσεις και στους διακυβερνητικούς φορείς,
* δημοσίευση άρθρων, βιβλίων και εντύπων, παραδοσιακών και ηλεκτρονικών.

Ειδικότερα, καταγράφει ρατσιστικά εγκλήματα (στο Παρατηρητήριο Ρατσιστικών Εγκλημάτων racistcrimeswatch.wordpress.com) και τα αναφέρει στις Εισαγγελίες για Ρατσιστικά Εγκλήματα. Σε λίγες περιπτώσεις παρέχεται και νομική συνδρομή σε σχετικές δίκες. Το έργο αυτό γίνεται αποκλειστικά με τη συνδρομή εθελοντών και εθελοντριών, στελεχών και δικηγόρων.

To ΕΠΣΕ υπήρξε μέλος της Διεθνούς Ομοσπονδίας Ελσίνκι για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα μέχρι τη διάλυσή της το 2007. Σήμερα είναι μέλος των διεθνών ΜΚΟ European Implementation Network, World Organization Against Torture, Justicia European Rights Network, the International Detention Coalition, the International Network Against Cyber Hate, και Justice and Environment.

2.Ποιες είναι οι σημαντικότερες «νίκες » που έχετε πετύχει ως τώρα;

Αναμφισβήτητα οι δεκάδες καταδικαστικές αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και της Επιτροπής του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα καθώς και οι Συστάσεις των Επιτροπών Εμπειρογνωμόνων του ΟΗΕ και του Συμβουλίου της Ευρώπης επειδή η Ελλάδα παραβίασε δικαιώματα των Ρομά, των θρησκευτικών και εθνικών μειονοτήτων, των θυμάτων εμπορίας ανθρώπων, των θυμάτων αστυνομικής βίας, των θυμάτων ρατσιστικών εγκλημάτων λόγου και βίας, κτλ.

3.Οι πρόσφατες μηνύσεις εναντίον του πάτερ Αντώνιου και στην συνέχεια του Αντώνη Σαμαρά έγιναν επί προσωπικού ή από το Ελληνικό Παρατηρητήριο των Συμφωνιών του Ελσίνκι; Που αποσκοπούν;

Έγιναν από το ΕΠΣΕ και υποχρεωτικά υπογράφονται από το νόμιμο εκπρόσωπό του που είναι ο υποφαινόμενος. Όπως και άλλες 600 ανάλογες μηνυτήριες αναφορές στοχεύουν να βοηθήσουν τη δικαιοσύνη να εφαρμόσει τις συστάσεις ΟΗΕ και Συμβουλίου της Ευρώπης. Χαρακτηριστικότερες οι πιο πρόσφατες (2016) συστάσεις της Επιτροπής του ΟΗΕ για την Εξάλειψη των Φυλετικών Διακρίσεων:

«Η Επιτροπή καλεί το Συμβαλλόμενο Κράτος να λάβει μέτρα αποτελεσματικής πρόληψης, καταπολέμησης και τιμωρίας της ρατσιστικής ρητορικής μίσους και των ρατσιστικών εγκλημάτων μίσους. Υπενθυμίζοντας τις γενικές συστάσεις της Νο 35 (2013) για την καταπολέμηση της ρατσιστικής ρητορικής μίσους και Νο 31 (2005) σχετικά με την πρόληψη των φυλετικών διακρίσεων στη διοίκηση και λειτουργία του συστήματος ποινικής δικαιοσύνης, η Επιτροπή συνιστά στο Συμβαλλόμενο Κράτος:

(α) Να λάβει τα κατάλληλα μέτρα για τη δίωξη ατόμων, συμπεριλαμβανομένων πολιτικών, για τις πράξεις που προβλέπονται από το άρθρο 4, και να παράσχει πληροφορίες στην επόμενη έκθεση της σχετικά με τις έρευνες της αστυνομίας, τις ποινικές διαδικασίες, και τις ποινές, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που σχετίζονται με το πολιτικό κόμμα της Χρυσής Αυγής και των μελών της. Η Επιτροπή επιθυμεί να τονίσει ότι το θεμελιώδες δικαίωμα της ελευθερίας της έκφρασης δεν πρέπει να υπονομεύει τις αρχές της αξιοπρέπειας, της ανεκτικότητας, της ισότητας και της μη διάκρισης, καθώς η άσκηση του δικαιώματος στην ελευθερία της έκφρασης φέρει μαζί της ιδιαίτερες ευθύνες, μεταξύ των οποίων είναι η υποχρέωση της μη διάδοσης ιδεών βασισμένων στη φυλετική ανωτερότητα ή στο φυλετικό μίσος·

(β) Να ενισχύσει την εκπαίδευση για τον εντοπισμό, την καταγραφή, την πρόληψη και την καταπολέμηση των εγκλημάτων μίσους, της ρητορικής μίσους και των κινήτρων προκατάληψης, στοχεύοντας το δικαστικό σώμα, την αστυνομία, τις εισαγγελίες, και την επιθεώρηση εργασίας, και να βελτιώσει του συντονισμό μεταξύ αυτών των θεσμών·

(γ) Να διασφαλίσει ότι τα μέσα μαζικής επικοινωνίας δεν στιγματίζουν, δεν παράγουν στερεότυπα και δεν στοχεύουν αρνητικά μη-πολίτες και εθνοτικές μειονότητες, και με αυτό το σκοπό, να διασφαλίσει την εφαρμογή και την ενίσχυση της αρμοδιότητας του Εθνικού Συμβουλίου Ραδιοτηλεόρασης που εποπτεύει και ρυθμίζει τα μέσα μαζικής ενημέρωσης ώστε να απαγορεύει τη μετάδοσης των ρατσιστικών, ξενοφοβικών ή μη-ανεκτικών δηλώσεων, και να διασφαλίσει ώστε οι ανάλογες κυρώσεις να επιβάλλονται σε αυτές τις περιπτώσεις·

(δ) Να διοργανώσει εντατικές εκστρατείες σε όλη τη χώρα, σε συνεργασία με τα εθνικά θεσμικά όργανα για τα ανθρώπινα δικαιώματα και τους φορείς της κοινωνίας των πολιτών, με στόχο την προώθηση της ανοχής και την καταγγελία ρατσιστικών συμπεριφορών και να ευαισθητοποιήσει το κοινό για τη νομική απαγόρευση των φυλετικών διακρίσεων και για τις διαθέσιμες οδούς για την κατάθεση μηνύσεων και να διευκολύνει την πρόσβαση των θυμάτων στη δικαιοσύνη μεταξύ άλλων με την ενίσχυση του συστήματος νομικής βοήθειας·

(ε) Να θεσπίσει συγκεκριμένα μέτρα, σε διαβούλευση με τις εμπλεκόμενες ομάδες, να αυξήσει τις αναφορές και καταγραφές ρατσιστικών εγκλημάτων μίσους, εξασφαλίζοντας ότι ο μηχανισμός υποβολής αναφορών είναι διαφανής και προσβάσιμος, και να βρει τρόπους ώστε τα θύματα να έχουν περισσότερη εμπιστοσύνη στην αστυνομία και το δικαστικό σύστημα·

(στ) Να βελτιώσει το σύστημα συλλογής στατιστικών στοιχείων σχετικά με τις καταγγελίες εγκλημάτων μίσους, και να παράσχει λεπτομερείς πληροφορίες στην επόμενη περιοδική έκθεσή του για τέτοιες καταγγελίες και τα αποτελέσματά τους, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που συλλέγονται από το Παρατηρητήριο για την Πρόληψης της Σχολικής Βίας και του Εκφοβισμού, καθώς και αναλυτικά στοιχεία για τις άδειες διαμονής για ανθρωπιστικούς λόγους που χορηγούνται σε υπηκόους τρίτων χωρών οι οποίοι είναι θύματα ή μάρτυρες ρατσιστικών εγκλημάτων·

(ζ) Να επιταχύνει την υιοθέτηση του υπό διαμόρφωση Σχεδίου Δράσης κατά του ρατσισμού και να του παράσχει τους απαραίτητους πόρους, μετρήσιμους δείκτες, και χρονοδιάγραμμα για την αποτελεσματική εφαρμογή του.»

4.Πώς βλέπετε η κοινωνία να αντιμετωπίζει τέτοιου είδους θέματα;

Ενώ σημαντικά τμήματα της κοινωνίας έχουν ενεργή αντιρατσιστική στάση και δράση μεγάλα τμήματα της κοινής γνώμης έχουν διαμορφωμένες ρατσιστικές θέσεις, όπως δείχνουν τα Ευρωβαρόμετρα, όπου τα μεγαλύτερα ποσοστά φορέων ρατσιστικών απόψεων εδώ και δεκαετίες υπάρχουν στην Ουγγαρία και στην Ελλάδα.

5.Θεωρείτε ότι το Ελληνικό Παρατηρητήριο των Συμφωνιών του Ελσίνκι μπορεί να συμβάλει στην ευαισθητοποίηση και στην πάταξη φαινομένων ρατσισμού απέναντι στις ευαίσθητες κοινωνικές ομάδες;

Την ευθύνη της ευαισθητοποίησης, όπως λένε και οι συστάσεις του ΟΗΕ, έχει η κυβέρνηση και η δικαιοσύνη και βέβαια οι εκπαιδευτικοί φορείς και τα ΜΜΕ. Το ΕΠΣΕ συμβάλλει στην πάταξη μέσω των αναφορών στις αρχές και στους διεθνείς οργανισμούς, και είναι πάντα διαθέσιμο για κάθε άλλη δράση, αλλά διαχρονικά οι κυβερνήσεις το αποκλείουν από την Εθνική Επιτροπή Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, το Εθνικό Συμβούλιο κατά του Ρατσισμού και της Μισαλλοδοξίας και διάφορα παρόμοια όργανα.

6.Με αφορμή τη μήνυση στον Αντώνη Σαμαρά με ποιον τρόπο πρέπει να αντιμετωπίζονται οι μετανάστες και οι πρόσφυγες;

Απλή η απάντηση: όπως προβλέπουν οι νόμοι και οι υπερνομοθετικής ισχύος διεθνείς συμβάσεις. Γενικότερα, με πολιτικές ένταξης όσων μείνουν στην Ελλάδα και με εφαρμογή των αποφάσεων νόμιμης απέλασης ή επαναπροώθησης με σεβασμό στην προσωπικότητα των εμπλεκόμενων.

7.Θεωρείτε ότι η κοινωνία και οι κοινωνικοπολιτικοί ιθύνοντες με τις αποφάσεις τους τρέφουν και δικαιώνουν φαινόμενα ξενοφοβίας;

Αναμφισβήτητα πολιτικοί και ΜΜΕ και άλλοι γνωμηγήτορες (πανεπιστημιακοί κτλ) επηρεάζουν την κοινή γνώμη και στην Ελλάδα έχουν τεράστια ευθύνη για τη διάχυση ρατσιστικών και μισαλλόδοξων απόψεων, οι μεν γιατί τις θρέφουν με δηλώσεις και πράξεις οι δε που διαφωνούν γιατί τις θρέφουν με την εγκληματική σιωπή τους.

8.Εάν ναι μπορεί το 2019 αυτό να εξαλειφθεί ή τουλάχιστον να μειωθεί;

Το 2019 σίγουρα όχι. Από το 2020 ίσως αν ποτέ αποφασίσουν οι γνωμηγήτορες να παίρνουν συστηματικά δημόσια θέση για τα φαινόμενα και να καταδικάζουν συστηματικά κάθε εκδήλωση ρατσιστισμού.

9.Σκοπεύετε να ακολουθήσετε τη νομική οδό και για κάποιους άλλους που ενδεχομένως θεωρείτε ότι έχουν δώσει λαβές με τα σχόλιά τους;

Το έχουμε ήδη κάνει και παραπέμφθηκαν σε δίκη μεταξύ άλλων οι πρώην Υπουργοί Θεοδόσης Πελεγρίνης για αντισημιτισμό και Θεόδωρος Πάγκαλος για αντιτουρκισμό και άλλοι.

10.Με αφορμή όλα αυτά θεωρείτε ότι ζούμε σε μια κοινωνία με φαινομενική Δημοκρατία;

Στα θέματα δικαιωμάτων των πάσης φύσης μειονοτήτων/ευάλωτων η Ελληνική Δημοκρατία βρίσκεται ακόμα σε αναζήτηση της Μεταπολίτευσής της…

Προσφυγές ΕΠΣΕ σε ιστότοπους ΕΔΔΑ – Συμβουλίου Ευρώπης και Επιτροπής ΟΗΕ για ΑΔ

Προσφυγές ΕΠΣΕ σε ΕΔΔΑ

Αναφορές ΕΠΣΕ σε Επιτροπή Υπουργών Συμβουλίου της Ευρώπης

Προσφυγές ΕΠΣΕ σε Επιτροπή ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα
– στο Keyword βάλετε “Greek Helsinki Monitor”

The European Humanist Federation welcomes the withdrawal of the bill reintroducing the crime of blasphemy in Greece

ehf

Posted on the 13/11/19

Earlier in November this year, the Greek Minister of Justice announced a project to reintroduce criminal sanctions for blasphemy. However, on 12 November the Government eventually renounced to its project, following public outcry by large parts of Greek civil society that showed a clear refusal of this criminalization of criticism and dissent.

The EHF pays tribute to the civic opposition that made it possible to prevent this anachronistic proposal from being adopted and welcomes the decision not to reintroduce blasphemy in the criminal code, which was a threat to the country’s great progress in ending criminalisation of blasphemy.

In June 2019, the Greek government repealed the long-standing criminalisation of the “malicious blasphemy of God” and of “the Greek Orthodox Church or any other religion tolerated in Greece”, two blasphemy articles in its Criminal Code. This was a crucial step for freedom of expression in the country as expressed by the European Humanist Federation back then.

The EHF reaffirms its commitment to freedom of expression, including the right to criticise or mock religious dogmas, beliefs and institutions. It recalls that “blasphemy” and “insult to religion” laws contravene freedom of expression and are in violation of the international human rights framework.

Freedom of Thought Report 2019 – Greece and the world – Humanists International

HI

A report on the human rights of non-religious people warns “the world is divided” on blasphemy and apostasy laws, “with many states still enforcing these laws, and several states actively tightening or introducing new ‘blasphemy’ legislation in the past few years”.

Launching today at the European Parliament in Brussels, The Freedom of Thought Report by Humanists International, now in its eighth annual edition, examines the legal and human rights situation for “humanists, atheists and the non-religious” around the world.

The 2019 edition celebrates the fact that eight countries have actually abolished ‘blasphemy’ laws in the past five years. But it also warns of a growing divide on the issue globally. 69 countries still retain such laws, and their penalties and prosecution are hardening in a number of states. States such as Saudi Arabia and Pakistan are noted as “perennial” blasphemy prosecutors. Despite the well-publicised release of Christian farm-worker Asia Bibi, the ongoing imprisonment of several accused atheists and many others in Pakistan, as well as extrajudicial violence against both humanists and religious minorities related to blasphemy accusations is condemned.

The Report also highlights a deterioration in other countries. Both Brunei and Mauritania have actually increased the penalties for ‘blasphemy’ and ‘apostasy’ in the past two years. Brunei’s new 2019 penal code renders blasphemy and apostasy, as well as other hudud crimes such as adultery and homosexuality, punishable by death. Mauritania introduced a mandatory death sentence for blasphemy and apostasy in April 2018. High-profile ‘blasphemy’ prosecutions are cited as cause for concern in Indonesia, as is the backlash against demonstrators protesting forced hijab in Iran, and prosecutions and intercommunal violence related to Hindutva beliefs demonstrates a deteriorating situation in India. Europe does not entirely escape criticism, despite the overall positive trend in the region, with Italy and Spain singled out for prosecutions against artists and protesters in recent years.

Humanists International president Andrew Copson comments:

“Blasphemy and apostasy laws are an injustice in themselves, but they also lend a false legitimacy to those who commit acts of murder and terrorism in their name. As our report notes, when governments prosecute under these laws it only exacerbates the problems of religious extremism. Repealing these laws as per the human rights treaty obligations that nearly all countries are signed up to must be a priority. It will not solve all the various other forms of discrimination against humanists and other religion or belief minorities that our report documents. But it will begin to de-legitimize the religious extremism that threatens so many societies across so much of the planet.”

More information about the Freedom of Thought Report

About Humanists International

Humanists International is the global representative body of the humanist movement, uniting a diversity of non-religious organisations and individuals. We want everyone to live a life of dignity in a world where universal human rights are respected and protected, and where states uphold secularism. We work to build, support and represent the global humanist movement, defending human rights, particularly those of non-religious people, and promoting humanist values world-wide.

The Online Edition and the Key Countries Edition

The Freedom of Thought Report is an online-first publication. The entire report is available for free at fot.humanists.international, with a page for every country in the world, interpretation, and a link to all the boundary condition data.

You can also download the Key Countries Edition 2019 (PDF) which contains the introductory material, as well as an overview of the data, and a small selection of country chapters.

Both on the website and in the Key Countries PDF you will find the Preface by Andrew Copson (President of Humanists International), Foreword by Mohamed Hisham (a victim of non-religious persectuion from Egypt), and Editorial Introduction by Bob Churchill (Editor of the Report).

Repeals of ‘blasphemy’ laws since 2015

The eight countries that have repealed ‘blasphemy’ laws in the past five years are Norway, Iceland, Malta, the Alsace-Moselle region of France, Denmark, Canada, New Zealand and Greece.

In addition, legislation is pending in Ireland, following a referendum in 2018 to remove the requirement for a ‘blasphemy’ law from the constitution.

Overall numbers on blasphemy and apostasy laws

With data provided for every country, the Freedom of Thought Report 2019 records that as of this October: “69 countries outlaw ‘blasphemy’ or criticism of religion under similar laws, 6 of those carrying a death penalty. Meanwhile at least 18 countries outlaw ‘apostasy’ (the mere fact, or announcing of the fact, of leaving or changing religion), 12 of those carrying a death penalty.”

All the applied boundary conditions, summary score and rankings for every country are available as open data via: fot.humanists.international/data.


Greece

Greece is a unitary parliamentary republic on the edge of the Balkan Peninsula, often regarded as the birthplace of democracy in Europe and a catalyst to western civilisation. The country has seen steady economic, social and legal changes in recent years with leftist government attempts towards towards secularisation of the country. However, Greek Orthodox privilege still exists is still prevalent across the country and religion is still firmly woven into the fabric of major institutions. Financial crisis and the rise of far-right politics have been significant factors in the past several years.

Constitution and government

The constitution, other laws and policies protect freedom of thought, conscience and religion. Freedom of speech and press are protected under Article 14, ‘every person may express and propagate his thoughts orally, in writing and through the press in compliance with the laws of the State’. However the “blasphemy” law was abolished only in 2019. Article 3 of the constitution states that ‘the prevailing religion in Greece is that of the Eastern Orthodox Church of Christ’, recent governments have proposed for this Article to be amended to one emphasising ‘religious neutrality’
<hri.org/docs/syntagma/artcl25.html#A3>

Orthodox Privilege

The government financially supports the Orthodox Church; for example, the government pays for the salaries and religious training of clergy, finances the maintenance of Orthodox Church buildings, and exempts from tax Orthodox Church’s revenues from properties it owns. However, the recent government has seen changes towards the relationship of state and religion, towards disestablishment.

Whilst state sponsorship of the Greek Orthodox religion is still entrenched, recent leftist governments have taken steps toward disestablishment of the Orthodox church.

The former government of Prime Minister Alexis Tsipras proposed changes to significantly reduce the role of the Orthodox Church in the public sector. The government announced to ‘free up’ 10,000 civil service roles occupied by the clerics of the church, however they would continue to pay the salary of clerics with a subsidy of €200 million annually. The government also proposed to introduce ‘religious neutrality’ in to the constitution. A government spokesperson informed that religious neutrality would not regard religions with greater value than others, thus attempting to remove any kind of ‘privilege’ from religions in the state. These changes and proposals were highly criticised by the religious conservatives who scrutinised the government for their lack of faith.
<secularism.org.uk/news/2018/11/greece-takes-major-step-towards-disestablishment-of-orthodox-church>
<religionnews.com/2019/01/18/greeks-bridle-at-historic-deal-to-split-orthodox-church-from-state/>

Education and children’s rights

Orthodox religious instruction in primary and secondary schools, at government expense, remains mandatory for all students during their 12 years of compulsory education. Although non-Orthodox students may exempt themselves, in practice public schools offer no alternative activity or non-Orthodox religious instruction for these children.

Until 2019, references to the student’s religious affiliation and citizenship were stated on school leaving certificates. As per decisions of the Data Protection Authority and the Supreme Administrative Court, this requirement has been removed. In addition there is no longer a mandatory reference to the non-Orthodox religion of child students who seek exemption from religious education, as they can now invoke reasons of conscience.

Family, Community and Society

Religion was and still is often assumed in Greek society with polls supporting the prevalence of the Eastern Orthodox religion. A 2005 poll revealed that 96.6% of the census were Orthodox Christian and only 2% identified as atheist. However, a more recent poll (2015) showed that this had changed significantly to 81.4% Orthodox Christians and 14.7% non-religious.

Greek atheists report that their previous affiliation with religious identity was forced onto them by family rather than existing from their own genuine beliefs. Despite a rise in non-religion, the Orthodox faith is still embedded in many activities and traditions of local communities. Some atheists claim that they still participate in communions, attend church and partake in other religious activities for the social benefits of bonding with family and friends rather than their beliefs in the religion.
<nsrn.net/2017/01/16/research-atheism-in-greek-society-breaking-the-chain-of-religious-memory-and-the-emergence-of-atheist-identity/1/>
<religiongoingpublic.com/archive/2017/moving-from-traditional-religion-to-atheism-in-greek-society-like-a-ship-distancing-from-the-coast>

There remain mandatory entries on birth certificates for the religion of the parents and the presumed religion of the child.

Freedom of expression, advocacy of humanist values

Greece is a free country with an open and vigorous parliamentary democracy, according to Freedom House, however “Ongoing concerns include corruption, discrimination against immigrants and minorities, and poor conditions for undocumented migrants and refugees.”
<freedomhouse.org/report/freedom-world/2019/greece>

The rise of the far-right in recent years is cause for concern and has resulted in harassment and acts of violence or hatred.

In October 2019 humanists protested the harassment through parliamentary procedures of Panayote Dimitras, a human rights activist associated with Greek Helsinki Monitor and Humanist Union of Greece, by the president of a far-right nationalist party.
<humanists.international/2019/10/nationalist-party-president-harassing-humanist-activist-in-greece/>

Blasphemy law abolished in 2019

After a number of high-profile blasphemy cases and international criticism, the “blasphemy” law was abolished in 2019.

Article 198 of the Greek Penal Code stated that “1. One who publicly and maliciously and by any means blasphemes God shall be punished by imprisonment for not more than two years; 2. Anyone, except as described in par.1, who displays publicly with blasphemy a lack of respect for things divine, is punished with up to 3 months in prison.”

Article 199 declared similar provisions against anyone who “blasphemes the Greek Orthodox Church or any other religion tolerable in Greece”, imprisonable for up to two years.

The ‘blasphemy’ law had been actively used to persecute individuals and groups for portraying, mocking or insulting the Orthodox religion in the form of art or on social media outlets (see “Highlighted cases”, below).

Human rights groups including the Humanist Union of Greece campaigned for the abolition of the ‘blasphemy’ law and it was removed from the constitution on 1 July 2019 as part of a package of measures to clean up the criminal code.
<end-blasphemy-laws.org/2019/06/greece-quietly-drops-blasphemy-laws-new-criminal-code/>

Highlighted cases

9 June 2012, three actors in the play “Corpus Christi” were arrested on the charge of blasphemy following a lawsuit filed by Greek Orthodox Bishop Seraphim of Piraeus. Then, in November, the Athens public prosecutor charged the organizers, producers and cast of the play with blasphemy. If convicted, they could face several months in prison. According to newspaper reports, Bishop Seraphim was accompanied to court by members of the neo-Nazi Golden Dawn party.
<csmonitor.com/World/Europe/2012/1002/Blasphemy-in-democracy-s-birthplace-Greece-arrests-Facebook-user>

In late September, 2012, a man was arrested in Evia, Greece, on charges of posting “malicious blasphemy and religious insult on the known social networking site, Facebook”. The accused, 27-year-old Phillipos Loizos, had created a Facebook page for “Elder Pastitsios the Pastafarian”, playing on a combination of Elder Paisios, the late Greek-Orthodox monk revered as a prophet by some, and the Greek food pastitsio, a baked pasta dish made of ground beef and béchamel sauce. “Pastafarian” refers to the spoof religion of the Church of the Flying Spaghetti Monster, itself an intentional pun on aspects of Creationism. A manipulated image on the Facebook page depicted Elder Pastitsios with a pastitsio where the monk’s face would normally appear. Despite efforts from anti-blasphemy campaigners to abolish the law, Loizos faced the appeals court in 2017 and his sentence was only repealed due to being treated as a long-standing crime of misdemeanour.
<greece.greekreporter.com/2012/11/16/greece-prosecutes-corpus-christi-for-blasphemy/>
<end-blasphemy-laws.org/countries/europe/greece/>

On March 14th, 2013, Greek artist Dionysis Kavalieratos was tried in court on blasphemy charges for three of his Christian-themed cartoons that were displayed in a private Athens art gallery. The gallery owner was a co-defendant. He was acquitted
<onthewaytoithaca.wordpress.com/2013/04/19/greek-artist-acquitted-of-blasphemy-charges/>