29/03/2019: Grassrootsmobilise Workshop on Religion and education in the ECtHR context: Papageorgiou v. Greece and beyond/Συνάντηση Grassrootsmobilise με θέμα: “Θρησκεία και εκπαίδευση στο πλαίσιο του ΕΔΑΔ: Παπαγεωργίου κατά Ελλάδας και πέρα”

Συνήγορος του Πολίτη για αστυνομική βία, ΑμεΑ, δικαιώματα παιδιού και ίση μεταχείριση

Στις 23 Μαρτίου 2019, ο Συνήγορος του Πολίτη δημοσιοποίησε την ετήσια έκθεσή του για το 2018

Εδώ κάνουμε ανάρτηση επιλεγμένων κεφαλαίων που αφορούν:

Δικαιώματα του παιδιού

Ίση μεταχείριση

Δικαιώματα των ατόμων με αναπηρίες

Διερεύνηση περιστατικών αυθαιρεσίας προσωπικού Σωμάτων Ασφαλείας και Καταστημάτων Κράτησης (περιλαμβάνει και την εμπλοκή του στην εκτέλεση σχετικών καταδικαστικών αποφάσεων του ΕΔΔΑ)

Υπάρχει πολύ χρήσιμο υλικό αλλά και σημαντικές αδυναμίες τις οποίες θα επισημάνουμε χωριστά. Εμφανής είναι η απουσία κεφαλαίου για εθνικές ή εθνοτικές μειονότητες, αφού σχεδόν ποτέ δεν ασχολήθηκε με τις εθνικές μειονότητες ενώ ελάχιστα ασχολείται με τους Ρομά.

EHF warns U.N. about obstacles to asylum for persecuted non-believers

ehf

Posted on the 14/03/19

On 12 March, the European Humanist Federation took the floor at the United Nations in Geneva and urged the Human Rights Council to take strong action in order to facilitate asylum procedures for non-believers fleeing persecutions worldwide.

Although the UN Refugee Agency and the EU have issued guidelines to help governments dealing with this issue, in many countries, including EU Member States, the situation of non-believer asylum seekers is still very precarious, for various reasons.

First, despite both guidelines making it clear that religion-based asylum claims fully apply to people who hold non-theistic or atheistic beliefs, including those who leave religion (apostates), in several countries (e.g. Germany, the Netherlands or until recently the UK), government officers fail to correctly assess and understand the life-stances and situation of non-believers who seek asylum. Many of them are not aware of the risks that these people (and their relatives) face in their countries of origin and several cases have stressed the inadequacy of administrative questionnaires to assess claimants’ credibility.

Furthermore, where procedures have been improved (e.g. in the UK), it is thanks to the work of Humanist organisations that have provided trainings to government services.

Finally, the threats that target non-believers in their countries of origin (e.g. Pakistan, Afghanistan, the Maldives, Saudi Arabia, Sudan or Bangladesh – see last version of the Freedom of Thought report) do not stop when non-believers finally reach European countries. Too often, the threats continue in arrival centers, and come from believing migrants. Atheist and humanist asylum seekers are still not free to express safely their views once in Europe. This is the reason why, for instance, the NGO Atheist Refugee Relief in Germany urges the public authorities to provide for separate housing for non-believers.

You can read our full statement below

 


Human Rights Council, 40th session

General Debate Item 4

Geneva

ORAL STATEMENT

European Humanist Federation

 

Thank you Mr President.

 

The European Humanist Federation would like to draw the Council’s attention on an issue that is often politically neglected although it affects a large number of people worldwide.

Many people must leave their country and community after facing persecutions because of the beliefs and the religious views they hold or do not hold: these people are atheists, agnostics, rationalists, humanists, non-believers and free-thinkers.

Religion and beliefs are one of the five grounds on which people can request asylum or international protection. Both the UN Refugee Agency1 and the European Union2 have made it clear in their Guidelines on asylum claims that the concept of religion shall include the holding of non-theistic and atheistic beliefs.

However, in practice, asylum claims based on conversion to atheism and renouncement of religion are not well understood by government officers in Europe. This often leads to asylum denials that endanger non-believers’ life.

Except in countries where training has been provided by humanist organisations like in the UK, assessment procedures fail to understand the life-stance and the situation of non-believers who request asylum in Europe.

Inadequate administrative questionnaires and peer pressure in arrival centers are widespread obstacles that need to be addressed urgently and efficiently.

We therefore urge the Council to strengthen the existing UN Guidelines to improve the implementation of asylum procedures on belief grounds in Europe and beyond. These Guidelines should include the need for training government officers when it comes to “assessing” atheism and non-belief, but also cater for the effective protection of asylum-seekers in arrival centers.

 

Thank you Mr President.

 


 

1. GUIDELINES ON INTERNATIONAL PROTECTION: Religion-Based Refugee Claims under Article 1A(2) of the 1951 Convention and/or the 1967 Protocol relating to the Status of Refugees, 2004

2. DIRECTIVE 2011/95/EU OF THE EUROPEAN PARLIAMENT AND OF THE COUNCIL of 13 December 2011 on standards for the qualification of third-country nationals or stateless persons as beneficiaries of international protection, for a uniform status for refugees or for persons eligible for subsidiary protection, and for the content of the protection granted, article 10

 

Δικαίωση ΕΠΣΕ: κυβερνητική δέσμευση για επαναφορά αντιρατσιστικών διατάξεων σε Ποινικό Κώδικα

Δική του πρόταση με αλλαγές για τους Κώδικες ετοιμάζει το Υπουργείο Δικαιοσύνης

Σχόλιο του ΕΠΣΕ για την ανακοίνωση του Υπουργείου Δικαιοσύνης

Η κυβέρνηση σήμερα “αδειάζει” τους “καταξιωμένους εκπροσώπους του νομικού κόσμου (δικαστές, καθηγητές νομικής, δικηγόροι)” που αγνοούσαν εν μέρει την ισχύουσα νομοθεσία ώστε να καταστεί αναγκαία “η εισαγωγή στο σχέδιο κρίσιμων αντιρατσιστικών διατάξεων που είχε εισηγηθεί και ψηφίσει η Κυβέρνηση” (φωτογραφίζεται σχεδόν ρητά τουλάχιστον το 81Α ΠΚ για τα ρατσιστικά εγκλήματα που απουσιάζει εντελώς από την πρόταση της επιτροπής “καταξιωμένων κτλ” ακόμα και από τα υπό κατάργηση άρθρα ενώ υπάρχει το καταργημένο προηγούμενο 79.3 ΠΚ για ρατσιστικό κίνητρο, ενώ επίσης φωτογραφίζεται πιθανώς και η κατάργηση του 361Β που τουλάχιστον αναφέρεται και αφορά τη ρατσιστική διάθεση αγαθών). Το ΕΠΣΕ από την αρχή (7 Μαρτίου 2019) τα επισήμανε και μέχρι σήμερα κανένας άλλος δεν τα έχει επισημάνει στη διαβούλευση ή με άλλη δημόσια μορφή:

 

Ολόκληρη η ανακοίνωση του Υπουργείου Δικαιοσύνης έχει ως εξής:

«Τα σχέδια νέου Ποινικού Κώδικα και νέου Κώδικα Ποινικής Δικονομίας που έχουν τεθεί σε δημόσια διαβούλευση συνιστούν τις προτάσεις των ειδικών Νομοπαρασκευαστικών Επιτροπών, που συγκροτήθηκαν δυνάμει του άρθρου 76 παρ. 6 του Συντάγματος, προς το Υπουργείο Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.

Η διαδικασία που ακολουθείται είναι αυτή της «διαδικασίας των κωδίκων» και αποσκοπεί στο να εξασφαλιστεί η συνοχή και η συστηματικότητα των προβλέψεών τους. Στην περίπτωση αυτή το σχέδιο κάθε νομοθετήματος ψηφίζεται στο σύνολό του, όπως διαμορφώνεται από τις εργασίες των ειδικών Επιτροπών, στις οποίες συμμετέχουν καταξιωμένοι εκπρόσωποι του νομικού κόσμου (δικαστές, καθηγητές νομικής, δικηγόροι). Στη διαδικασία της διαβούλευσης που έχει ξεκινήσει τα σχέδια των Επιτροπών λειτουργούν ως βάση συζήτησης, αλλά όχι ως τελικά κείμενα προς ψήφιση από το Υπουργείο, αφού αμέσως μετά τη διαβούλευση, οι επιτροπές θα συγκληθούν εκ νέου για να αξιοποιήσουν τα πορίσματα της διαβούλευσης.

Τα παραπάνω σημαίνουν ότι η διαβούλευση είναι μια ουσιαστική διαδικασία συζήτησης για τις τυχόν αναγκαίες αλλαγές επί των σχεδίων, η οποία τηρείται και αφορά ακόμη και τις προτάσεις του ίδιου του Υπουργείου προς τις ειδικές επιτροπές.

Το Υπουργείο Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, ήδη έχει καταγράψει τα πρώτα ζητήματα που αναδείχθηκαν από τη διαβούλευση και ετοιμάζει την πρότασή του προς τις ειδικές Νομοπαρασκευαστικές Επιτροπές, η οποία αυτονόητα κινείται στην κατεύθυνση πάγιων πολιτικών που το ίδιο έχει αναπτύξει ήδη από το 2015 και μετά.

Ειδικότερα, σε αυτή θα περιλαμβάνεται, μεταξύ άλλων, η αντιμετώπιση του ζητήματος της αύξησης του απειλούμενου πλαισίου ποινής για τη διεύθυνση εγκληματικής οργάνωσης, το ζήτημα της ευρύτερης οριοθέτησης της έννοιας της απειλής στο έγκλημα του βιασμού σε σχέση με την προτεινόμενη από τις Επιτροπές, η ανάγκη επανεξέτασης του καθορισμού ορισμένων εγκλημάτων ως πλημμελημάτων και η εισαγωγή στο σχέδιο κρίσιμων αντιρατσιστικών διατάξεων που είχε εισηγηθεί και ψηφίσει η Κυβέρνηση.

Άλλωστε, με πρωτοβουλία του Υπουργού Δικαιοσύνης κ. Μιχάλη Καλογήρου προγραμματίζεται συνάντηση με τους Τομεάρχες Δικαιοσύνης των κομμάτων της αντιπολίτευσης, πλην της Χρυσής Αυγής, για την Τρίτη 19/03/2019. Η συνάντηση θα πραγματοποιηθεί με την παρουσία των Προέδρων των Ειδικών Νομοπαρασκευαστικών Επιτροπών για τα σχέδια Νέου Ποινικού Κώδικα και Νέου Κώδικα Ποινικής Δικονομίας.

Προσπάθειες να συσχετιστεί η επιστημονική και τεκμηριωμένη εργασία των Νομοπαρασκευαστικών Επιτροπών με ζητήματα της τρέχουσας πολιτικής συγκυρίας και αντιπαράθεσης είναι αυτονοήτως θλιβερές. Η επιστημονική αρτιότητα και η ηθική ποιότητα των συμμετεχόντων στις Επιτροπές αποτελεί εξάλλου την ύψιστη δυνατή εγγύηση σχετικά».

European Humanist Federation: #HumanistEurope campaign – Priority 1/14: Democracy and the rule of law! …

#HumanistEurope campaign – Priority 1/14: Democracy and the rule of law!
📣🚀Join us and campaign for a #HumanistEurope 🚀📣

8️⃣0️⃣ days before the #EP2019 European elections, we are excited to launch our campaign showing our 1️⃣4️⃣ priorities to bring back humanist and European values into the heart of EU policies!

Let’s start right away with priority 1/14: Democracy and the rule of law

🏛⚖️☝️ – Democracy and the rule of law are the foundations of Europe! And while we monitor EU countries’ economic indicators, we don’t have good tools to monitor the decline of democracy and react if necessary. Let’s change that!

🤓 Learn more about our proposal at https://humanistfederation.eu/campaign/manifesto-for-a-humanist-europe-campaign-for-the-2019-eu-elections/


ehf

Between 23rd and 26th May, European citizens will be called to vote in the European elections.

In many countries, European elections are considered 2nd class elections and campaigns often focus on national politics or on expressing discontent towards one’s government. However, the outcomes of European elections are fundamental as they will shape the composition and the work of the European Parliament, thereby shaping EU policies for the 5 years to come. Furthermore, while it is Member States’ competence to nominate European Commissioners, the European Parliament has its word to say via the consent procedure foreseen in the treaties.

A memorandum and a manifesto for the EU elections

Memorandum for the European elections

 

 

 

 

 

 

 

As humanists, we feel that the question is not the scope of European competences per se but rather how our values can remain the basic drivers of European integration. This manifesto proposes a vision of a more humane EU that finds solutions to overcome the growing gap between its values and the policies it pursues. A Europe that is truly based on freedom, equality, solidarity and human dignity.

Because the EU is one of our main partners and because we want its action to fully embrace its fundamental values and principles – which, as expressed in article 2 of the treaty establishing the EU, are very much humanist values, we produced a humanist Memorandum for the European elections making a number of proposals in the following 6 key policy domains:

  1. Rule of law and democracy
  2. Civil society
  3. Fundamental rights and freedoms
  4. Equality and social justice
  5. Academic freedom and technology control
  6. Solidarity with the world

Our memorandum is available in English and French. You can download them in the download section on the right hand side.

Manifesto for a humanist Europe

We also drafted a shorter document: our humanist manifesto For a Europe that truly Respects Freedom, Equality, Solidarity and Human Dignity. 

This manifesto sums up the 14 key priorities where our memorandum proposes EU action:

  1. Preserving the rule of law and democracy
  2. Civil society as a counter-power and key promoter of European values
  3. Protect a secular vision of Europe
  4. Defend freedom of thought for everyone
  5. Defend freedom of expression
  6. Free and pluralist media as a backbone of citizen emancipation
  7. Freedom of choice, a building block of human dignity
  8. A society that values all people for who they are
  9. No human dignity without social justice and fairness
  10. Secular and public education as a condition for equality
  11. Scientific research and technology assessment
  12. A common immigration policy, based on solidarity and responsibility
  13. A strong Europe promoting peace and human rights on the world stage
  14. Solidarity with future generations: climate change and sustainable development

The manifesto is available in English, French, German and Spanish. You can download any version from the download section on the right-hand side.

Help spread the message!

Are you interested in helping us spread our messages and push humanist values into debates leading to the European elections?

Follow our campaign #HumanistEurope and spread our 14 animations on Facebook and Twitter. Below you can see the first one.

Should you want to translate these visuals, get in touch!

Σχέδιο ποινικού κώδικα: Καταργούν ρατσιστικά εγκλήματα & περιφρονούν συστάσεις ΟΗΕ-Συμβουλίου Ευρώπης για βασανιστήρια – βιασμό – σεξουαλικά εγκλήματα

Το Ελληνικό Παρατηρητήριο των Συμφωνιών του Ελσίνκι (ΕΠΣΕ) υπέβαλε τα ακόλουθα σχόλια στη διαβούλευση για το νέο Ποινικό Κώδικα:

1ο σχόλιο από το Ελληνικό Παρατηρητήριο των Συμφωνιών του Ελσίνκι: [και εδώ]

Με το σχέδιο αυτό ουσιαστικά καταργούνται τα εγκλήματα με ρατσιστικά χαρακτηριστικά. Καταργούνται συγκεκριμένα τα σχετικά άρθρα 81Α και 361Β.

Επαναφέρεται βέβαια το παλαιό άρθρο 79.3 με την παραπλήσια μορφή του άρθρου 79.5:

“5. Στοιχεία που λειτουργούν σε βάρος του υπαιτίου θεωρούνται ιδίως: (…) στ) το ότι τέλεσε έγκλημα κατά παθόντος, η επιλογή του οποίου έγινε λόγω των χαρακτηριστικών φυλής, χρώματος, εθνικής ή εθνοτικής καταγωγής, γενεαλογικών καταβολών, θρησκείας, αναπηρίας, γενετήσιου προσανατολισμού, ταυτότητας ή χαρακτηριστικών φύλου.”

Κατ’ αρχή στο παλαιό άρθρο 79.3 προβλεπόταν:

«Η τέλεση της πράξης από μίσος προκαλούμενο λόγω της φυλής, του χρώματος, της θρησκείας, των γενεαλογικών καταβολών, της εθνικής ή εθνοτικής καταγωγής ή του σεξουαλικού προσανατολισμού ή της ταυτότητας φύλου του παθόντος συνιστά επιβαρυντική περίσταση και η ποινή δεν αναστέλλεται.»

Σε σχέση με την εδώ πρόταση, το παλαιό 79.3 ήταν πιο επιβαρυντικό αφού προέβλεπε μη αναστολή της ποινής, κάτι που δεν προβλέπεται στο σχέδιο νόμου.

Κατά δεύτερο και κυριότερο, τα φερόμενα ρατσιστικά εγκλήματα σήμερα εισάγονται στο ακροατήριο με το άρθρο 81Α που ορίζει ρητά το ρατσιστικό έγκλημα. Αυτό επιτρέπει να διερευνηθεί το φερόμενο ρατσιστικό έγκλημα κατά την προανάκριση/προκαταρκτική εξέταση. Επίσης επιτρέπει στα θύματα που επιλέγουν να παρασταθούν ως πολιτικώς ενάγοντες να εξετάζουν το ρατσιστικό κίνητρο κατά την εξέταση των μαρτύρων και να αγορεύουν οι δικηγόροι τους επ’ αυτού. Τέλος, οι προβλεπόμενες ποινές σε σχετικές καταδίκες είναι ρητά αυξημένες με το 81Α και πάνω από το ανώτερο όριο που προβλέπουν τα αντίστοιχα με τα εγκλήματα άρθρα.

Αντίθετα, το άρθρο 79.5 αφορά την επιμέτρηση της ποινής. Άρα δεν διερευνάται το ρατσιστικό κίνητρο κατά την προανάκριση/προκαταρκτική εξέταση, αν υπάρξει ποινική δίωξη το έγκλημα δεν εισάγεται στο ακροατήριο ως ρατσιστικό, και άρα τα θύματα που επιλέγουν να παρασταθούν ως πολιτικώς ενάγοντες δεν μπορούν να εξετάζουν το ρατσιστικό κίνητρο κατά την εξέταση των μαρτύρων ούτε να αγορεύουν οι δικηγόροι τους επ’ αυτού. Εναπόκειται στο τέλος της δίκης, αν υπάρξει καταδίκη, εισαγγελέας και δικαστές να λάβουν υπόψη το 79.5 κατά την επιμέτρηση της ποινής η οποία όμως δεν μπορεί να είναι μεγαλύτερη από την ανώτατη προβλεπόμενη.

Τέλος, με την κατάργηση του 361Β παύει να είναι έγκλημα η προμήθεια αγαθών ή η προσφορά υπηρεσιών ή η αναγγελία με δημόσια πρόσκληση παροχής ή προμήθειας αυτών αποκλείοντας από καταφρόνηση πρόσωπα λόγω των χαρακτηριστικών φυλής, χρώματος, εθνικής ή εθνοτικής καταγωγής, γενεαλογικών καταβολών, θρησκείας, αναπηρίας, σεξουαλικού προσανατολισμού, ταυτότητας ή χαρακτηριστικών φύλου. Η Χρυσή Αυγή θα μπορεί πια ανενόχλητα να ξαναρχίσει τη σχετική μισαλλόδοξη δράση της…

Τα άρθρα 81Α και 361Β νομοθετήθηκαν το 2015 από την ίδια κυβέρνηση που σήμερα προτείνει να τα καταργήσει χωρίς καμιάν εξήγηση. Επίσης, δεν υπάρχει πρόβλεψη να συνεχίσουν να ισχύουν τα άρθρα αυτά για αδικήματα που θα έχουν τελεστεί πριν την ισχύ του νέου ποινικού δικαίου και εμπίπτουν στα άρθρα αυτά με αποτέλεσμα να παύσει η ποινική δίωξή τους.

Η πρόταση είναι απλή: διατηρείστε τα άρθρα 81Α και 361Β ΠΚ ως έχουν.


2ο σχόλιο του Ελληνικού Παρατηρητηρίου των Συμφωνιών του Ελσίνκι:

Η Ελλάδα έχει κληθεί κατ’ επανάληψη από ΟΗΕ και Συμβούλιο της Ευρώπης να εναρμονίσει τον ορισμό των βασανιστηρίων με τον διεθνώς καθιερωμένο που περιλαμβάνεται στη Σύμβαση κατά των Βασανιστηρίων του ΟΗΕ:

“”Βασανιστήρια” σημαίνει κάθε πράξη με την οποία, σωματικός ή ψυχικός πόνος ή έντονη οδύνη επιβάλλονται με πρόθεση σ’ ένα πρόσωπο, με σκοπό ιδίως να αποκτηθούν απ’ αυτό ή από τρίτο πρόσωπο πληροφορίες ή ομολογίες, να τιμωρηθεί για μια πράξη που αυτό ή τρίτο πρόσωπο έχει διαπράξει ή είναι ύποπτο ότι την έχει διαπράξει, να εκφοβηθεί ή εξαναγκασθεί αυτός ή τρίτο πρόσωπο, ή για κάθε άλλο λόγο που βασίζεται σε διάκριση οποιασδήποτε μορφής, εφ’ όσον ένας τέτοιας πόνος ή οδύνη επιβάλλονται από δημόσιο λειτουργό ή κάθε πρόσωπο που ενεργεί με επίσημη ιδιότητα ή με την υποκίνηση ή τη συναίνεση ή την ανοχή του. Δεν περιλαμβάνονται ο πόνος ή η οδύνη που προέρχονται μόνον από πράξεις συμφυείς ή παρεμπίπτουσες προς νόμιμες κυρώσεις.”

Το 239Α.5 που προτείνεται δεν είναι σύμφωνο με το διεθνής ορισμό, άρα πρέπει να αντικατασταθεί με αυτόν.


3ο σχόλιο του Ελληνικού Παρατηρητηρίου των Συμφωνιών του Ελσίνκι: 

Υπενθυμίζεται επίσης πως στη διαδικασία της εκτέλεσης των αποφάσεων του ΕΔΔΑ για υποθέσεις βασανιστηρίων και κακομεταχείρισης, η Επιτροπή Υπουργών (ΕΥ) του Συμβουλίου της Ευρώπης έχει θέση από το Δεκέμβριο 2018 θέμα αναστολής ή επιμήκυνσης της παραγραφής των εγκλημάτων αυτών (μετάφραση του ΕΠΣΕ που είχε κάνει σχετική παρέμβαση στην ΕΥ):

“[Οι Αναπληρωτές Υπουργών] κάλεσαν τις αρχές να υποβάλουν έως την 1η Σεπτεμβρίου 2019 λεπτομερείς πληροφορίες σχετικά με τα ακόλουθα θέματα:

α) την αναστολή της παραγραφής για αξιόποινες πράξεις που σχετίζονται με παραβάσεις παρόμοιες με εκείνες στις υπό κρίση υποθέσεις· (…)

δ) τον αντίκτυπο της νέας ενισχυμένης νομοθετικής προστασίας κατά του ρατσιστικού εγκλήματος και τα ενδεχόμενα νέα μέτρα που προβλέπονται για τη διασφάλιση της διερεύνησης πιθανών ρατσιστικών κινήτρων όταν παρουσιάζεται κακομεταχείριση στο πλαίσιο της επιβολής του νόμου·

ε) το κατά πόσον οι αποφάσεις για την περάτωση ποινικών ανακρίσεων λόγω παραγραφής μπορούν να υποβληθούν σε δικαστική ή άλλη ανεξάρτητη επανεξέταση·

στ) τα μέτρα που ελήφθησαν ή σχεδιάστηκαν στο πλαίσιο της τρέχουσας αναθεώρησης του Ποινικού Κώδικα, προκειμένου να ευθυγραμμιστεί πλήρως η διεξαγωγή των ποινικών ανακρίσεων σε περιπτώσεις κακομεταχείρισης και οι σχετικές κυρώσεις με τις απαιτήσεις της νομολογίας του Δικαστηρίου, ιδίως όσον αφορά τον ορισμό των βασανιστηρίων και τις δυνατότητες μετατροπής ποινών φυλάκισης που επιβάλλονται για βασανιστήρια και άλλες μορφές κακομεταχείρισης σε ποινές μη στερητικές της ελευθερίας.”

Το προτεινόμενο άρθρο 239Α και η κατάργηση του άρθρου 81Α δεν ανταποκρίνονται στις συστάσεις αυτές. Πρέπει να προβλεφθεί να μην υπάρχει δυνατότητα μετατροπής της ποινής σε χρηματική μη στερητική της ελευθερίας ποινή καθώς και να μην υπάρχει δυνατότητα αναγνώρισης ελαφρυντικών που επιτρέπουν τη μετατροπή της στερητικής της ελευθερίας ποινής κάθειρξης σε μη στερητική της ελευθερίας ποινή φυλάκισης.


4ο σχόλιο του Ελληνικού Παρατηρητηρίου των Συμφωνιών του Ελσίνκι: 

“Η Επιτροπή [του ΟΗΕ κατά των βασανιστηρίων] εκφράζει την ανησυχία της για το γεγονός ότι ο υφιστάμενος Ποινικός Κώδικας του κράτους μέλους δεν περιλαμβάνει ρητά στις αξιόποινες μορφές βασανιστηρίων το βιασμό και τις άλλες μορφές σεξουαλικής βίας (άρθρα 2, 12 και 16 [της Σύμβασης]).

Το κράτος μέλος πρέπει να λάβει άμεσα και αποτελεσματικά μέτρα προστασίας για την πρόληψη και καταπολέμηση όλων των μορφών βίας κατά των γυναικών και των κοριτσιών, ιδίως δε της ενδοοικογενειακής και σεξουαλικής βίας, περιλαμβανομένης και της διερεύνησης και τιμωρίας των αδικημάτων αυτών. Στα μέτρα αυτά πρέπει να περιλαμβάνεται η τροποποίηση του άρθρου 137Α του Ποινικού Κώδικα του κράτους μέλους έτσι ώστε να περιλαμβάνεται ρητά ο βιασμός και οι άλλες μορφές σεξουαλικής βίας στις μορφές βασανιστηρίων και όχι στις «σοβαρές προσβολές της γενετήσιας αξιοπρέπειας».”

Άρα τα περισσότερα από τα άρθρα εδώ [για τα βασανιστήρια] δεν είναι σύμφωνα με τη σύσταση του ΟΗΕ με την οποία η Ελλάδα ισχυρίστηκε σε πρόσφατη έκθεσή της πως θα συμμορφωθεί μέσα από το νέο Ποινικό Κώδικα αφού το ζήτησε από τους συντάκτες του.

Κατά συνέπεια πρέπει να υπάρξει ριζική αναμόρφωση ώστε να συμμορφωθεί η Ελλάδα με τη σύσταση της Επιτροπής του ΟΗΕ η οποία μάλιστα θα εξετάσει πάλι τη συμμόρφωση αυτή τον Ιούλιο – Αύγουστο 2019.


ΕΠΙΚΑΙΡΟΠΟΙΗΣΗ 13/4/2019:
5ο σχόλιο του Ελληνικού Παρατηρητηρίου των Συμφωνιών του Ελσίνκι: 

Στην παρούσα συγκυρία πρέπει επίσης να ληφθεί υπόψη και η αδήριτη ανάγκη περαιτέρω τροποποίησης του Αρ. 81Α ΠΚ προκειμένου αυτό να καταστεί αποτελεσματικότερο στην καταπολέμηση του ρατσιστικού εγκλήματος, καθώς και να εναρμονιστεί με τις σχετικές πρόνοιες του διεθνούς δικαίου και ιδιαίτερα την νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ). Πιο συγκεκριμένα, κρίνεται σκόπιμο να προβλεφθεί ότι η επιλογή του παθόντος μπορεί να έχει γίνει εν μέρει λόγω των προστατευόμενων χαρακτηριστικών, προκειμένου το άρθρο να μπορεί να τύχει εφαρμογής και σε περιπτώσεις πολλαπλών κινήτρων / μεικτού κινήτρου (βλ ΕΔΔΑ, Balasz κατά Ουγγαρίας, αρ. προσφυγής 15529/12, 20 Οκτωβρίου 2015). Η τροποποίηση αυτή είναι σημαντική και προκειμένου να εναρμονιστεί η εισαγγελική και δικαστική πρακτική στην αντιμετώπιση του ρατσιστικού εγκλήματος με την πρακτική της ΕΛ.ΑΣ η οποία ήδη με την 7100/4/3 από Μάιο 2006 εγκύκλιό της παρατηρούσε ότι το ρατσιστικό κίνητρο μπορούσε να είναι είτε αυτοτελές είτε «επιμέρους κίνητρο σε περίπτωση ύπαρξης πολλαπλών κινήτρων». Αξιωματικοί της ΕΛ.ΑΣ. έχουν αναφέρει ότι αν και σε δικογραφίες που υποβάλλουν στον εισαγγελέα τονίζουν την πιθανή συνδρομή ρατσιστικού κινήτρου ως επιμέρους κινήτρου, αυτό συνήθως παραβλέπεται εκτός αν προκύπτει από τη δικογραφία ότι η παράνομη πράξη είχε αποκλειστικά ρατσιστικό κίνητρο. Πράγματι, σύμφωνα με την ισχύουσα νομολογία, το δικαστήριο πρέπει να πειστεί ότι το ρατσιστικό ήταν και το αποκλειστικό κίνητρο που εξώθησε τον δράστη (βλ. Απόφαση 3054/2015, Γ’ Μονομελές Εφετείο Κακουργημάτων Αθηνών: « […] οι κατηγορούμενοι και λοιποί συναυτουργοί τους επέδειξαν σε βάρος των δύο μεσηλίκων γυναικών, τις οποίες δε γνώριζαν καν, ιδιαίτερη σκληρότητα, βιαιότητα και αναλγησία, παντελή έλλειψη συναισθημάτων, ηθικού ή ψυχικού φραγμού, υποκινούμενοι αποκλειστικά και μόνο από ρατσιστικό κίνητρο», πρόσθετη έμφαση). Επίσης, κρίνεται σημαντικό να τροποποιηθεί το Αρ. 81Α ΠΚ προκειμένου να τυγχάνει εφαρμογής και σε περιπτώσεις όπου κατά τη διερεύνηση ενός φερόμενου ως ρατσιστικού εγκλήματος προκύπτει ότι το θύμα είτε δεν έχει ένα από τα προστατευόμενα χαρακτηριστικά είτε απλά σχετίζεται με ένα άτομο που τα έχει (βλ. σχετικά ΕΔΔΑ, Škorjanec κατά Κροατίας, αρ. προσφυγής 25536/14, 28 Μαρτίου 2017). Πρόκειται ουσιαστικά για εφαρμογή των περιπτώσεων διάκρισης λόγω νομιζόμενων χαρακτηριστικών και λόγω σχέσης, έννοιες που εισήγαγε στην ελληνική έννομη τάξη ο Ν. 4443/2016 οι οποίες μπορούν να μεταφερθούν αυτούσιες στο αρ. 81Α ΠΚ.

 


Επικαιροποίηση 08/04/2019:

cb6973c5bb7489327722bdc093909d7a_400x400

ΑΣΚΗΘΗΚΕ ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΩΞΗ ΓΙΑ ΤΗ ΡΑΤΣΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΘΕΣΗ ΣΤΗΝ ΠΛΑΤΕΙΑ ΣΑΠΦΟΥΣ

Ένα σχεδόν χρόνο μετά τη ρατσιστική επίθεση τύπου πογκρόμ που έλαβε χώρα την 22 Απριλίου 2018 εις βάρος 200 και πλέον προσφύγων που είχαν συγκεντρωθεί στην Πλατεία Σαπφούς, η εισαγγελία Μυτιλήνης προχώρησε στην ποινική δίωξη των δραστών, μεταξύ άλλων και με το άρθρο 81Α του Ποινικού Κώδικα που τιμωρεί εγκλήματα με ρατσιστικά χαρακτηριστικά.

Η HIAS Ελλάδος, η οποία έχει αναλάβει την εκπροσώπηση των θυμάτων της επίθεσης που έχουν δηλώσει παράσταση πολιτικής αγωγής, χαιρετίζει την συμπερίληψη του ρατσιστικού κινήτρου στη δίωξη. Ταυτόχρονα όμως προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία το σχέδιο του νέου ποινικού κώδικα [1], το οποίο τέθηκε στη δημόσια διαβούλευση στις 6/03/2019 και σημαντικά εξασθενίζει την ισχύουσα νομοθεσία σχετικά με την τιμωρία εγκλημάτων με ρατσιστικά χαρακτηριστικά. Το ανωτέρω σχέδιο αλλαγής του ΠΚ είναι ιδιαίτερα επικίνδυνο, καθώς, σε περίπτωση νομοθέτησής του, ρατσιστικά εγκλήματα σαν και αυτό της Πλατείας Σαπφούς δεν θα είναι καταρχήν δυνατό να διωχθούν ως τέτοια. Επιπλέον, οι προτεινόμενες αλλαγές θα επηρεάσουν την έκβαση και άλλων υποθέσεων που εκκρεμούν στη δικαιοσύνη.

Οι παραπάνω ανησυχίες επιδεινώνονται ακόμα περισσότερο, υπό το φως των ρατσιστικών επιθέσεων που σημειώθηκαν την τελευταία περίοδο σε διάφορες περιοχές της Ελληνικής επικράτειας (Βίλια [2], Κόνιτσα [3], Αθήνα [4]). Αυτά τα περιστατικά αποδεικνύουν, για άλλη μια φορά, ότι ρατσιστικά εγκλήματα συνεχίζουν να διαπράττονται στην Ελλάδα και χρήζουν ιδιαίτερα αποφασιστικής αντιμετώπισης. Οι προτεινόμενες στο σχέδιο για το νέο Ποινικό Κώδικα αλλαγές καθώς και οι αλλεπάλληλες νομοθετικές παλινωδίες στο εν λόγω θέμα, δύναται να καταστήσουν αδύνατη τη δίωξη των παραπάνω επιθέσεων, συμπεριλαμβανομένης της επίθεσης στην πλατεία Σαπφούς, ως ρατσιστικών. Το τελευταίο όχι μόνο θα θίξει τα θύματα των εν λόγω επιθέσεων, αλλά θα λειτουργήσει και ενάντια στην αναλογική απόδοση της δικαιοσύνης.

Συνεπώς, οι προτεινόμενες στο σχέδιο για το νέο ΠΚ αλλαγές, δυνάμενες να θέσουν εκποδών την ασκηθείσα ποινική δίωξη για την υπόθεση της Πλατείας Σαπφούς, δεν μπορεί παρά να αποτελέσουν οπισθοδρόμηση στην αντιμετώπιση εγκλημάτων μίσους στην Ελλάδα και σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να νομοθετηθούν.

[1] http://www.opengov.gr/ministryofjustice/?p=9834
[2] https://www.efsyn.gr/…/187373_xenofobiki-ypodohi-se-eyaloto…
[3] https://www.efsyn.gr/…/187807_ratsistiki-epithesi-se-prosfy…
[4] https://www.efsyn.gr/node/188204


 

Επικαιροποίηση 08/04/2019:

rvrn.jpg

Παρατηρήσεις επί του Σχεδίου του νέου Ποινικού Κώδικα και του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας

«Η βελτίωση της αντιμετώπισης του ρατσιστικού εγκλήματος από τις αρχές στην πράξη βάσει του άρθρου 81Α ΠΚ συνηγορούν υπέρ της διατήρησής του και κατά της κατάργησής του»

Αθήνα, 8.4.2019 – Το Δίκτυο Καταγραφής Περιστατικών Ρατσιστικής Βίας (Δίκτυο) έλαβε γνώση των σχεδίων του νέου Ποινικού Κώδικα και του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας και επεξεργάστηκε τις διατάξεις οι οποίες επιφέρουν τροποποιήσεις στο νομοθετικό πλαίσιο που διέπει το ρατσιστικό έγκλημα. Το Δίκτυο στάθηκε αρωγός κάθε προσπάθειας του Υπουργείου Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στην κατεύθυνση της βελτίωσης της αντιμετώπισης του ρατσιστικού εγκλήματος στην Ελλάδα. Η βελτίωση της αντιμετώπισης του ρατσιστικού εγκλήματος από τις αρχές στην πράξη βάσει του άρθρου 81Α ΠΚ συνηγορούν υπέρ της διατήρησής του προκειμένου να εδραιωθούν οι καλές πρακτικές και η κατανόηση του ρατσιστικού εγκλήματος από τις αρχές.

Το Δίκτυο υποστηρίζει ότι το ισχύον πλαίσιο καταπολέμησης του ρατσιστικού εγκλήματος πρέπει να διατηρηθεί για τους ακόλουθους λόγους:

  1. Το άρθρο 79 παρ. 5 ΠΚ: μια δοκιμασμένη και μη αποτελεσματική λύση

Η συμπερίληψη του ρατσιστικού κινήτρου στη διάταξη σχετικά με τη δικαστική επιμέτρηση της ποινής αποτέλεσε την επιλογή του νομοθέτη για την περίοδο από το 2008 έως και το 2014.  Κατά την περίοδο ισχύος του παλαιού άρθρου 79 παρ. 3 ΠΚ, το Δίκτυο διαπίστωσε ότι στην πράξη το ρατσιστικό κίνητρο δεν λαμβανόταν υπόψη στο αρχικό στάδιο διερεύνησης και δίωξης του αδικήματος από τις διωκτικές και εισαγγελικές αρχές, καθώς θεωρείτο ότι αφορούσε αποκλειστικά το στάδιο μετά την τυχόν κατάγνωση της ενοχής. Αποτέλεσμα αυτής της πρακτικής ήταν η πολιτική αγωγή να στερείται σε αρκετές περιπτώσεις του δικαιώματος να θέσει ερωτήματα σχετικά με το ρατσιστικό κίνητρο, καθώς  η υπεράσπιση πρόβαλλε το επιχείρημα ότι το εν λόγω ζήτημα αφορούσε αποκλειστικά το στάδιο της επιμέτρησης της ποινής. Επιπλέον, το Δίκτυο διαπίστωσε στην πράξη ότι ο χαρακτηρισμός της πράξης κατά την άσκηση της ποινικής δίωξης δεν περιλάμβανε πάντα το άρθρο 79 παρ. 3 ΠΚ, καθώς υπήρχε διχογνωμία μεταξύ των εισαγγελέων ως προς την ορθότητα της συμπερίληψής του στο στάδιο αυτό.

  1. Η υποβάθμιση του ρατσιστικού κινήτρου σε στοιχείο που δύναται να λειτουργήσει σε βάρος του υπαιτίου

Το Δίκτυο θεωρεί ότι η εν λόγω τροποποίηση, η οποία καταργεί την αυτοτελή μορφή του ρατσιστικού εγκλήματος, συνιστά οπισθοδρόμηση και «υποβαθμίζει» το ρατσιστικό έγκλημα σε επίπεδο ουσιαστικό και όχι μόνο συμβολικό. Η υποβάθμιση αυτή δύναται να επαναφέρει τα προσχώματα της προηγούμενης περιόδου, για τα οποία η Ελλάδα έχει ήδη καταδικαστεί από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Το Δίκτυο υποστηρίζει ότι η ισχύουσα διάταξη του άρθρο 81Α ΠΚ συνιστά μια σαφέστερη και ασφαλέστερη διάταξη για την αντιμετώπιση του εγκλήματος με ρατσιστικά χαρακτηριστικά. Το προτεινόμενο άρθρο 79 παρ. 5 αφήνει το περιθώριο να θεωρηθεί το ρατσιστικό κίνητρο ίσης σοβαρότητας και επομένως εναλλακτικής εφαρμογής με τα υπόλοιπα στοιχεία που αναφέρονται στην παράγραφο 5 και δεν ενισχύει την ασφάλεια δικαίου, ούτε ως προς τα δικαιώματα των θυμάτων ρατσιστικής βίας, ούτε ως προς τα δικαιώματα των κατηγορουμένων.

  1. Εκκρεμείς δίκες ρατσιστικών εγκλημάτων

Το Δίκτυο καλεί την Πολιτεία να μη προχωρήσει στην κατάργηση του άρθρου 81Α ΠΚ για το επιπρόσθετο λόγο ότι αυτό θα επιτείνει το κλίμα ανασφάλειας στις εκκρεμείς δίκες. Τα θύματα των ρατσιστικών εγκλημάτων αναμένουν την αναγνώριση του ρατσιστικού χαρακτήρα της βίας που υπέστησαν και την απονομή της δικαιοσύνης. Επιπλέον, η ελληνική κοινωνία αναμένει την αναλογική και δίκαιη τιμωρία των δραστών ρατσιστικών εγκλημάτων, τα οποία διέρρηξαν την κοινωνική συνοχή και την εμπιστοσύνη στις αρχές κατά την κρίσιμη περίοδο έξαρσης της ρατσιστικής βίας, δηλαδή έως και το 2013.

  1. Μετατροπή της ποινής φυλάκισης και αποκαταστατική δικαιοσύνη

Παρόλο που η μετατροπή της στερητικής της ελευθερίας  ποινής σε κοινωφελή εργασία υπό τις γενικές προϋποθέσεις τις οποίες ορίζει το προτεινόμενο άρθρου 104 Α συνιστά μια καλή εν γένει πρωτοβουλία, το  Δίκτυο υπογραμμίζει ότι το ρατσιστικό έγκλημα ενέχει κάποιες ιδιαιτερότητες, ιδίως όταν τελείται από μέλη εξτρεμιστικών ομάδων. Το δικαστήριο οφείλει να λαμβάνει υπόψη τις ιδιαιτερότητες αυτές προκειμένου να καταλήξει εάν η μετατροπή της φυλάκισης σε κοινωφελή εργασία είναι κατάλληλη επί της αρχής και υπό ποιες προϋποθέσεις, δεδομένου ότι μέλη εξτρεμιστικών ρατσιστικών οργανώσεων δύνανται να παρέχουν κοινωφελή εργασία αποκλειστικά «υπέρ Ελλήνων» καταστρατηγώντας κατά αυτό τον τρόπο τον σκοπό της κοινωφελούς εργασίας εντός του Ποινικού Κώδικα.

  1. Η κατάργηση του άρθρου 361Β ΠΚ

Η κατάργηση της διάταξης από το σχέδιο του νέου Ποινικού Κώδικα, ιδίως ενόψει των εκλογικών διαδικασιών του έτους 2019, δημιουργεί ανησυχία στο Δίκτυο. Η κατάργηση του άρθρου 361Β ΠΚ δύναται να αποστείλει το μήνυμα ότι η διοργάνωση πρακτικών με καταφανώς ρατσιστικά χαρακτηριστικά, όπως η διανομή τροφίμων «μόνο για Έλληνες», είναι κοινωνικά αποδεκτή και συμβατή, ως ποινικά μη κολάσιμη, με τις αρχές μιας δημοκρατικής κοινωνίας.

  1. Άρθρο 187 – Εγκληματική οργάνωση

Το Δίκτυο εκφράζει την ανησυχία του για τον αντίκτυπο που δύναται να έχει η προτεινόμενη διάταξη στην έκβαση των εκκρεμών δικών, καθώς και για το μήνυμα που αποστέλλεται στις ομάδες οι οποίες τελούν πράξεις οργανωμένης ρατσιστικής βίας. Από το 2011 έως και σήμερα, το Δίκτυο τεκμηριώνει με διεθνώς αναγνωρισμένη αξιόπιστη μεθοδολογία τις επιθέσεις που τελούνται από ομάδες 2-10 ατόμων κατά μέσο όρο. Η προτεινόμενη τροποποίηση σε συνδυασμό με την υποβάθμιση του ρατσιστικού εγκλήματος που προτείνεται με τη διάταξη του άρθρου 79 παρ. 5 του νέου Ποινικού Κώδικα, δύναται να πυροδοτήσει σημαντική έξαρση των οργανωμένων επιθέσεων.

  1. Σχέδιο νέου Κώδικα Ποινικής Δικονομίας

Το Δίκτυο σημειώνει ότι το σχέδιο του νέου Κώδικα Ποινικής Δικονομίας δεν ενσωματώνει τις ρυθμίσεις οι οποίες έχουν υιοθετηθεί προκειμένου να διευκολύνουν την υποστήριξη και την πρόσβαση θυμάτων ρατσιστικής βίας στη δικαιοσύνη. Προς ενίσχυση της ασφάλειας δικαίου, το σχέδιο του νέου Κώδικα Ποινικής Δικονομίας θα έπρεπε να ενσωματώνει τις ρυθμίσεις του Ν. 4478/2017 σχετικά με τα δικαιώματα, την υποστήριξη και την προστασία θυμάτων της εγκληματικότητας.

Πλήρες κείμενο παρατηρήσεων: RVRN_SxNCC