Στο μικροσκόπιο του ΟΗΕ η Ελλάδα για τα βασανιστήρια (Επιτροπή κατά των Βασανιστηρίων – 23-25 Ιουλίου)

Στη σύνοδο της Επιτροπής του ΟΗΕ κατά των Βασανιστηρίων (CAT) που αρχίζει αύριο 22 Ιουλίου, εξετάζεται η Ελλάδα για τη (μη) εφαρμογή της αντίστοιχης Σύμβασης στις 23 Ιουλίου (ενημέρωση από ΜΚΟ μεταξύ των οποίων και το Ελληνικό Παρατηρητήριο των Συμφωνιών του Ελσίνκι – ΕΠΣΕ), 24 Ιουλίου (παρουσίαση από την Ελλάδα και ερωτήσεις από την Επιτροπή) και 25 Ιουλίου (απαντήσεις από την Ελλάδα και ενδεχόμενα νέες ερωτήσεις από την Επιτροπή). Οι καταληκτικές παρατηρήσεις και συστάσεις της CAT θα δημοσιοποιηθούν στις 9 Αυγούστου.

Στην ιστοσελίδα της CAT υπάρχουν οι ακόλουθες εκθέσεις από ΜΚΟ και (στο τέλος) την ΕΕΔΑ:

Greek Council for Refugees View document

Greek Helsinki Monitor; Minority Rights Group – Greece; Refugee Rights Europe; Coordinated Organizations and Communities for Roma Human Rights in Greece (SOKADRE); World Organization Against Torture (OMCT) View document View Appendix

Greek Helsinki Monitor; Minority Rights Group – Greece; Refugee Rights Europe; Coordinated Organizations and Communities for Roma Human Rights in Greece (SOKADRE); World Organization Against Torture (OMCT) – update View document

Human Rights Watch View document

Médecins Sans Frontières (MSF) View document

Office for the Defense of Rights and Intersectionality (ODRI) View document

REDRESS View document

Survivosr2 Group View document



Greek National Commission for Human Rights
(NHRI) View document


Η Έκθεση της Ελλάδας:

State party report under LoIPR View document 

Annex to State party report View document

(Common) Core Document View document


Για τις προηγούμενες εξετάσεις της Ελλάδας από την CAT βλπ. εδώ και εδώ.


 

Καμπάνια για την πρόσβαση στο άσυλο: Ξανά το Άσυλο και η Μετανάστευση  στο Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη – Μια θεσμική οπισθοδρόμηση

asylumcampaign

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Αθήνα, 18 Ιουλίου 2019

Ξανά το Άσυλο και η Μετανάστευση  στο Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη – Μια θεσμική οπισθοδρόμηση

Οι  οργανώσεις που υπογράφουμε -μέλη της Καμπάνιας για την Πρόσβαση στο Άσυλο-  και δραστηριοποιούμαστε στο πεδίο προστασίας των δικαιωμάτων του ανθρώπου, εκφράζουμε την ανησυχία και την επί της αρχής έντονη αντίθεσή μας για τη θεσμική οπισθοδρόμηση που σηματοδοτεί η κατάργηση του Υπουργείου Μεταναστευτικής Πολιτικής και κυρίως η, εκ νέου, υπαγωγή του χαρτοφυλακίου της μετανάστευσης και του ασύλου στο Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη[1], δηλαδή στο Υπουργείο το οποίο είναι κατ’ αρχήν αρμόδιο για ζητήματα δημόσιας τάξης και ασφάλειας.

Υπενθυμίζουμε ότι:

–          Η δημιουργία, το 2015, ξεχωριστού υπουργικού χαρτοφυλακίου, για ζητήματα ασύλου και μετανάστευσης, υπαγόμενου αρχικά στο Υπουργείο Εσωτερικών και η, εν συνεχεία, σύσταση αυτοτελούς Υπουργείου Μεταναστευτικής Πολιτικής το 2016, χαιρετίστηκε από  διεθνή και ευρωπαϊκά όργανα[2] ως ένα θετικό βήμα  για την αντιμετώπιση  των  σοβαρών ελλειμμάτων και διαρθρωτικών δυσλειτουργιών  που είχε   δημιουργήσει   η  προβληματική  διαχείριση κυρίως του Υπουργείου Δημόσιας Τάξης, και μάλιστα προ της «προσφυγικής κρίσης», με καταγραφή σοβαρών παραβιάσεων που είχαν οδηγήσει σε κριτική   από διεθνή και ενωσιακά όργανα και καταδίκες της Ελλάδας από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ)[3].

–          Συγκεκριμένα, οι μακροχρόνιες ανεπάρκειες του συστήματος ασύλου στην  Ελλάδα, την περίοδο κατά την οποία τη σχετική αρμοδιότητα είχε το Υπουργείο Δημόσιας Τάξης,  είχαν καταγραφεί   και  ευρέως στηλιτευτεί και από εθνικούς[4] και διεθνείς[5]οργανισμούς, οργανώσεις και ΜΚΟ[6],  συνιστάμενες σε:

α. αδυναμία πρόσβασης στη διαδικασία ασύλου,

β. ανυπαρξία μηχανισμών εντοπισμού  και προστασίας των ευάλωτων ομάδων (ασυνόδευτων ανηλίκων, θυμάτων βασανιστηρίων, εμπορίας ανθρώπων κλπ)

γ.  αυθαίρετη και πολύμηνη κράτηση αιτούντων άσυλο και μεταναστών

 σε συνθήκες απάνθρωπες,

δ.  αντιμετώπιση του μεταναστευτικού ζητήματος με επαναλαμβανόμενες  «επιχειρήσεις σκούπας» της αστυνομίας,  στη διάρκεια των οποίων σημειώνονταν  εκτεταμένες παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

ε.   έλλειψη διαδικαστικών και ουσιαστικών εγγυήσεων,  παραβιάσεις στην πρόσβαση και  στην εξέταση των αιτήσεων ασύλου,

στ. έλλειψη πλαισίου  υποδοχής και πρόσβασης στην άσκηση  θεμελιωδών  δικαιωμάτων, με δυσμενείς συνέπειες, ιδίως για  τις πιο ευάλωτες ομάδες.

Επισημαίνουμε επίσης ότι υπό τη συνθήκη που διαμορφώθηκε μετά το 2015, με την είσοδο μεγάλου αριθμού προσφύγων στην Ελλάδα ως χώρα πρώτης εισόδου στην Ε.Ε., κατέστη επείγουσα και επιτακτική  η  ανάθεση του ζητήματος σε ένα ιδιαίτερο Υπουργείο  και  η δημιουργία και ενίσχυση κατάλληλων δομών τόσο  υποδοχής και  ασύλου  όσο  και ένταξης προσφύγων και μεταναστών. Και αυτό κατέστη ακόμη πιο αναγκαίο μετά το  κλείσιμο του «βαλκανικού» δρόμου και τη Δήλωση αρχηγών κρατών της ΕΕ -Τουρκίας, που  επέτειναν  τα προβλήματα με τον εγκλωβισμό μεγάλου αριθμού αιτούντων άσυλο στα νησιά του βορειοανατολικού Αιγαίου σε  απαράδεκτες συνθήκες.

–  Οι οργανώσεις  που υπογράφουμε επισημαίνουμε ότι τα ζητήματα ασύλου και μετανάστευσης δεν είναι ζητήματα δημόσιας τάξης και ασφάλειας, τα οποία αποτελούν τα κατεξοχήν ζητήματα αρμοδιότητας του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη, αλλά ζητήματα διεθνούς προστασίας, υποδοχής κοινωνικής ένταξης και κράτους δικαίου, όπως έχει επισημανθεί, μεταξύ άλλων, και από την Εθνική Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΕΕΔΑ)[7].    Η αντίληψη  αυτή άλλωστε καταγράφεται σε ευρωπαϊκό επίπεδο με την υπαγωγή των  ζητημάτων  αυτών στην αρμοδιότητα είτε ειδικού χαρτοφυλακίου μεταναστευτικής πολιτικής σε Υπουργεία Εσωτερικών είτε σε Ανεξάρτητες Αρχές[8].  Οι πρόσφυγες και μετανάστες είναι κομμάτι της ελληνικής κοινωνίας και δεν πρέπει να  αντιμετωπίζονται ως  κίνδυνος για τη δημόσια τάξη. Η αναγωγή τους σε ζήτημα δημόσιας τάξης  στιγματίζει τις κατηγορίες αυτές και τις εκθέτει, καλλιεργώντας και ενισχύοντας  ρατσιστικές και βίαιες συμπεριφορές  εναντίον τους.

Με βάση τα παραπάνω  καλούμε την ελληνική κυβέρνηση:

  • Να επανεξετάσει και να αναθεωρήσει την υπαγωγή του χαρτοφυλακίου της μετανάστευσης και του ασύλου στην αρμοδιότητα του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη,  το οποίο είναι, εκ του αντικειμένου του, το πλέον θεσμικά ακατάλληλο  για να  διαχειριστεί  την υποδοχή και κοινωνική ένταξη μεταναστών και προσφύγων.
  • Να διασφαλίσει ότι οι διαθέσιμοι ευρωπαϊκοί πόροι θα διατεθούν  πραγματικά  για  τους σκοπούς   της  ορθής και δίκαιης  διαχείρισης  του ασύλου και της ένταξης  και όχι για ενίσχυση στρατιωτικών και αστυνομικών  σωμάτων με αποστολή την αποτροπή.

Επαναφέρουμε, δε, τις πάγιες θέσεις μας,  για τα ζητήματα προστασίας μεταναστών και προσφύγων, με σεβασμό στο εθνικό και διεθνές κεκτημένο ως προς τα δικαιώματα του ανθρώπου. Συγκεκριμένα:

           Συνιστά προτεραιότητα η διασφάλιση της απρόσκοπτης πρόσβασης στο άσυλο και των εγγυήσεων για δίκαιη και ποιοτική διαδικασία ασύλου -χωρίς λογικές σύντμησης της διάρκειάς της- και γρήγορη επανένωση των οικογενειών. Η εφαρμογή «ταχύρρυθμων» διαδικασιών ασύλου δυναμιτίζουν μια δίκαιη και αποτελεσματική διαδικασία εξέτασης των αιτημάτων, ιδίως με την εφαρμογή της έννοιας της «ασφαλούς τρίτης χώρας».

  • Η Κοινή Δήλωση αρχηγών κρατών ΕΕ-Τουρκίας, πλέον των ζητημάτων προστασίας των προσφύγων, τα οποία έχουμε ήδη επισημάνει καθ’ όλη τη διάρκεια της εφαρμογής της Κοινής Δήλωσης, είναι η αιτία σοβαρών προβλημάτων που ταλανίζουν τους πρόσφυγες και  τις τοπικές κοινωνίες των νησιών.
  • Πολιτικές περί «προσωρινών δικαιωμάτων των προσφύγων» αντιβαίνουν στα αναγνωρισμένα και κατοχυρωμένα, διεθνώς αλλά και σε εθνικό επίπεδο, δικαιώματα των προσφύγων και των μεταναστών (υγεία, εκπαίδευση, εργασία) και επιπλέον δυναμιτίζουν και τις διαδικασίες ένταξης ανθρώπων που δικαιούνται προστασία από τη χώρα μας.
  •  Είναι αναγκαία η ενίσχυση των  δομών υποδοχής και προστασίας, με έμφαση στις ευάλωτες ομάδες και η διασφάλιση συνθηκών υποδοχής συμβατών με τα προβλεπόμενα στο διεθνές δίκαιο.
  • Είναι αναγκαία η εξασφάλιση ομαλής ροής χρηματοδότησης από τους ευρωπαϊκούς πόρους, η οποία καταγράφει συνεχείς καθυστερήσεις που έχουν δραματικές συνέπειες στη συνέχιση λειτουργίας δομών και υπηρεσιών, λόγω και των συνεχών αλλαγών των αρμόδιων δημοσίων φορέων – με μέχρι τώρα αρμόδιο το  Υπουργείο Οικονομικών.
  • Πολιτικές  επιλογές  κλειστών κέντρων υποδοχής αιτούντων άσυλο είναι αντίθετες  με το διεθνές και ενωσιακό πλαίσιο.
  • Τέλος, εκφράζουμε την ανησυχία μας ως προς τις εξαγγελίες της κυβέρνησης για αποτελεσματική φύλαξη των συνόρων με σύγχρονα τεχνικά μέσα και ένταση των περιπολιών, χωρίς οιαδήποτε αναφορά στις διεθνείς και εθνικές υποχρεώσεις διάσωσης και ιδίως στην τήρηση της αρχής της μη επαναπροώθησης προσφύγων.
  • Υπενθυμίζουμε ότι η Καμπάνια για την Πρόσβαση στο άσυλο έχει εκφράσει επανειλημμένα την εντονότατη ανησυχία των οργανώσεων σχετικά με την, ως άνω, διαμορφωθείσα κατάσταση σε Ελλάδα και Ευρώπη, καθώς αυτή οδηγεί σε ανατροπή του νομικού κεκτημένου σε σχέση με την προστασία του πρόσφυγα και το σεβασμό της ανθρώπινης αξίας[9].

Η Καμπάνια για την Πρόσβαση στο Άσυλο και οι οργανώσεις επισημαίνουν τις χρόνιες ελλείψεις της μεταναστευτικής πολιτικής, τις οποίες η Πολιτεία οφείλει να αποκαταστήσει, καθώς και την αποτυχία όλων των κατά καιρούς κατασταλτικών πολιτικών, που μόνο αποτέλεσμα έχουν την αύξηση ξενοφοβικών αντιλήψεων στην κοινωνία και την προσβολή των δημοκρατικών θεσμών και του κράτους δικαίου.

ΟΙ ΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ ΠΟΥ ΣΥΝΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ (αλφαβητικά)

ΑΙΤΗΜΑ http://www.aitima.gr

Δίκτυο Κοινωνικής Υποστήριξης Προσφύγων & Μεταναστών http://migrant.diktio.org 

 Ελληνικό Παρατηρητήριο των Συμφωνιών του Ελσίνκι  https://greekhelsinki.wordpress.com

Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγεςhttp://www.gcr.gr

 Ελληνικό Φόρουμ Προσφύγων http://www.refugees.gr

 Κόσμος χωρίς Πολέμους και Βία www.kosmosxorispolemous.gr 

 “ΛΑΘΡΑ;” – Επιτροπή Αλληλεγγύης στους Πρόσφυγες Χίου http://www.lathra.gr

Ομάδα Δικηγόρων για τα Δικαιώματα Προσφύγων και Μεταναστώνhttp://www.omadadikigorwn.blogspot.com

Πρωτοβουλία για τα Δικαιώματα των Κρατουμένων http://www.tokeli.gr

Υποστήριξη Προσφύγων στο Αιγαίο (RSA) http://rsaegean.org/el

[1] Με το ΠΔ 81/2019 (ΦΕΚ Α’ 119/08-07-2019)

[2] COMMISSION RECOMMENDATION, C(2016) 871 final, 10.2.2016,http://www.statewatch.org/news/2016/feb/eu-greece-commission-recommendation-transfers-871-16.pdf

https://rm.coe.int/compilation-decisions-2014-2018-en-/168077bad6

Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, 6/4/2016, Συστάσεις της Ύπατης Αρμοστείας προς τη νέα ελληνική κυβέρνηση,

https://www.unhcr.org/gr/3626-

Full text of the press statement delivered by the United Nations Special Rapporteur on Contemporary Forms of Racism, Racial Discrimination, Xenophobia and Related Intolerance M. Mutuma Ruteere on 8 May 2015 in Athens, Greece,https://www.ohchr.org/en/NewsEvents/Pages/DisplayNews.aspx?NewsID=15943&LangID=E

[3]Διεθνείς και εθνικοί οργανισμοί είχαν συστηματικά εκφράσει την ανησυχία τους για σχετικές παραβιάσεις που αφορούσαν στη νομιμότητα και στις συνθήκες κράτηση, τις διαδικασίες ασύλου και υποδοχής ως μη ανταποκρινόμενες στα διεθνή και ενωσιακά πρότυπα Βλ  ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ, ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΩΝ ΒΑΣΑΝΙΣΤΗΡΙΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ ΜΟΡΦΩΝ ΣΚΛΗΡΗΣ, ΑΠΑΝΘΡΩΠΗΣ ΚΑΙ ΤΑΠΕΙΝΩΤΙΚΗΣ ΜΕΤΑΧΕΙΡΙΣΗΣ Η ΤΙΜΩΡΙΑΣ (CPT), Έκθεση για την Ελλάδα βασισμένη στην επίσκεψη της στην Ελλάδα την Ιανουαρίου 2011, CPT/Inf (2012) 1, 10 Ιανουαρίου 2012, διαθέσιμο στην διεύθυνση:http://www.cpt.coe.int/documents/grc/2012-01-inf-eng.pdf ; ΔΙΕΘΝΗΣ ΑΜΝΗΣΤΙΑ, Δημόσια Δήλωση, Ένας χρόνος από την υπόθεση M.S.S.- Η Ελλάδα συνεχίζει να παραβιάζει τα ανθρώπινα δικαιώματα των αιτούντων άσυλο, EUR 25/002/2012, 26 Ιανουαρίου 2012,http://www.amnesty.org /; ΔΙΕΘΝΗΣΕΠΙΤΡΟΠΗΝΟΜΙΚΩΝ (ICJ) ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ ΚΑΙ ΕΞΟΡΙΣΤΩΝ (ECRE), Κοινή αναφορά προς την Επιτροπή Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης στην υπόθεση Μ..S.S. κατά Βελγίου και Ελλάδας, Μάιος 2012,http://www.ecre.org/component/content/article/64-elena-publications/280-joint-submission-of-the-international-commission-of-jurists-and-of-the-european-council-on-refugees-and-refugees-and-exiles-to-the-committee-of-ministers-of-the-council-of-europe-in-the-case-of-mss-v-belgium-a-greece-application-no-3069609.html .  ; EΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΗΝΩΜΕΝΩΝ ΕΘΝΩΝ ΚΑΤΑ ΤΩΝ ΒΑΣΑΝΙΣΤΗΡΙΩΝ, Καταληκτικές παρατηρήσεις – Ελλάδα, CAT/C/GRC/CO/5-6, 7 Μαΐου – 1 Ιουνίου 2012,http://www2.ohchr.org/english/bodies/cat/cats48.htm .

Σε πολυάριθμες υποθέσεις του ΕΔΔΑ, μεταξύ άλλων: Υπόθεση S.D. κατά Ελλάδας (προσφυγή υπ’ αρ. 53541/07), 11 Ιούνιος 2009; Υπόθεση Tabesh κατά Ελλάδας (προσφυγή υπ’ αρ. 8256/07), 26 Νοέμβριος 2009; Υπόθεση A.A. κατά Ελλάδας (προσφυγή υπ’ αρ. 12186/08), 22 Ιουλίου 2010; Υπόθεση M.S.S. κατά Βελγίου και Ελλάδας, βλ. Ανωτέρω σημείωση20, Υπόθεση Rahimi κατά Ελλάδας (προσφυγή υπ’ αρ. 8687/08), 5 Απριλίου 2011; Υπόθεση R.U. κατά Ελλάδας (προσφυγή υπ’ αρ. 2237/08), 7 Ιουνίου 2011.

[4]Βλ, π.χ., ΣΥΝΗΓΟΡΟΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ, Ειδική έκθεση: Η προστασία των προσώπων που ζητούν πολιτικό άσυλο στην Ελλάδα: Προβλήματα ερμηνείας και εφαρμογής, Αθήνα, Φεβρουάριος 2007, διαθέσιμο στην διεύθυνση:http://www.synigoros.gr/?i=foreigner.el.prosbasi-asylo.50319; ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ, Παρατηρήσεις επί της διαδικασίας ασύλου και ζητήματα εφαρμογής της σχετικής νομοθεσίας, Αθήνα, 17 Ιανουαρίου 2008, διαθέσιμο στην διεύθυνση:http://www.nchr.gr/category.php?category_id=233&page=2; ΣΥΝΗΓΟΡΟΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗΑναστολή της διαδικασίας παραλαβής αιτημάτων από το Τμήμα Ασύλου της Δ/νσης Αλλοδαπών Αττικής, Αθήνα, 27 Οκτωβρίου 2008, μια παρέμβαση του Συνηγόρου του Πολίτη σχετικά με την αναστολή της λειτουργίας του Τμήματος Ασύλου Αττικής από τον Σεπτέμβρη έως τέλη Οκτωβρίου 2008, διαθέσιμο στην διεύθυνση: http://www.synigoros.gr/?i=foreigner.el.prosbasi-asylo.50263. Σε αναφορά του, ο Συνήγορος του Πολίτη επανέλαβε τις σοβαρές ανησυχίες του για το σύστημα ασύλου στην Ελλάδα:«Όσον αφορά την διαδικασία ασύλουτων ενδιαφερομένων αλλοδαπών, ο Συνήγορος του Πολίτη διαπιστώνει ότι οι δυσκολίες και τα προβλήματα εξακολουθούν να υφίστανται σε έντονο βαθμό. Τα προβλήματα αυτά εστιάζονται ιδίως σε πρακτικές που αφορούν την περιορισμένη και επιλεκτική παραλαβή αιτημάτων ασύλου, την υπέρμετρη καθυστέρηση στη λήψη της συνέντευξης, την πλημμελή λειτουργία των Επιτροπών Ασύλου, την καθυστέρηση στις ανανεώσεις ή αντικαταστάσεις των ειδικών δελτίων και τέλος την ελλιπή στελέχωση της αρμόδιας υπηρεσίας.»Βλ ΣΥΝΗΓΟΡΟΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ, Διαπιστώσεις της από 16.11.2010 διενεργηθεiσας αυτοψίας του Συνήγορου του Πολίτη στη Διεύθυνση Αλλοδαπών Αττικής (Π.Ράλλη 24), Αθήνα, 25 Ιανουαρίου 2011, σελ.2, διαθέσιμο στην διεύθυνσηhttp://www.synigoros.gr/resources/8957_2_eggrafostp.pdf.

[5]Βλ., π.χ., Eυρωπαικο  κοινοβουλιο, Αναφορά της Αντιπροσωπείας της Επιτροπής Ατομικών Ελευθεριών για την Επίσκεψη στην Ελλάδα (Σάμος και Αθήνα), Βρυξέλλες, 2 Ιουλίου 2007, PV\675423EN.doc;ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ της ΕΥΡΩΠΗΣ, Αναφορά του Thomas Hammarberg, Επιτρόπου για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα του Συμβουλίου της Ευρώπης, μετά από την επίσκεψή του στην Ελλάδα, 8-10 Δεκεμβρίου 2008, Στρασβούργο, 4 Φεβρουαρίου 2009,CommDH(2009)6, διαθέσιμο στην διεύθυνση: https://wcd.coe.int/; ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΝΑΝΤΙΑΣΤΟ ΡΑΤΣΙΣΜΟ ΚΑΙ ΤΗ ΜΙΣΑΛΛΟΔΟΞΙΑ,Έκθεση της EΥΡΩΠΑΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΟ ΡΑΤΣΙΣΜΟ ΚΑΙ ΤΗ ΜΙΣΑΛΛΟΔΟΞΙΑ για την Ελλάδα (τέταρτος κύκλος επιτήρησης), 15 Σεπτεμβρίου 2009, CRI(2009)31, διαθέσιμο στην διεύθυνση:http://www.coe.int/t/dghl/monitoring/ecri/Country-by-country/Greece/GRC-CbC-IV-2009-031-ENG.pdf; YπΑΤΗ ΑΡΜΟΣΤΕΙΑ ΤΟΥ ΟΗΕ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ, Παρατηρήσεις σχετικά με την Ελλάδα ως χώρα ασύλου, Δεκεμβρίου 2009, σελ.6-7, διαθέσιμο στην διεύθυνση:http://www.unhcr.gr/fileadmin/Greece/General/Greece/Observations2009EN.pdf; yΠατη  αρμοστεια του οηε για τουσ προσφυγεσ, Η κατάσταση ασύλου στην Ελλάδα, περιλαμβανομένων και των μεταφερόμενων βάσει του Κανονισμού «Δουβλίνο ΙΙ», 31 Ιανουαρίου 2011, διαθέσιμο στην διεύθυνση:http://www.unhcr.org/refworld/pdfid/4d76103e2.pdf; υπατη αρμοστεια του οηε για τουσ προσφυγεσ, Η κατάσταση των προσφύγων στην Ελλάδα, Παρατηρήσεις και προτάσεις, 16 Ιουνίου 2011, διαθέσιμο στην διεύθυνση :http://www.unhcr.gr/fileadmin.

[6]Βλ, π.χ., PROASYL & ΟΜΑΔΑ ΔΙΚΗΓΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ, Η αλήθεια μπορεί να είναι σκληρή, αλλά πρέπει να ειπωθεί: Η κατάσταση των Προσφύγων στο Αιγαίο και οι πρακτικές του Ελληνικού Λιμενικού Σώματος, Οκτώβριος 2007, διαθέσιμο στην διεύθυνση:http://www.proasyl.de/fileadmin/proasyl/fm_redakteure/Kampagnen/Stoppt_das_Sterben/Griechenlandbericht_Engl_01.pdf; ΝΟΡΒΗΓΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΑΙΤΟΥΝΤΕΣ ΑΣΥΛΟ (NOAS), Η ΝΟΡΒΗΓΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΛΣΙΝΚΙ (NHC) &ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΤΩΝΣΥΜΦΩΝΙΩΝ ΤΟΥ ΕΛΣΙΝΚΙ (gHM), Θέμα τύχης το δικαίωμα στο άσυλο στην Ευρώπη: Η ελληνική πολιτική ασύλου και ο Κανονισμός Δουβλίνο ΙΙ, Όσλο & Aθήνα, 9 Aπριλίου 2008, διαθέσιμο στην διεύθυνση:http://noas.org/file.php?id=53; PROASYL, Η κατάσταση στην Ελλάδα είναι εκτός ελέγχου: Έρευνα για την κατάσταση των αιτούντων άσυλο στην Ελλάδα, Οκτώβριος 2008, διαθέσιμο στην διεύθυνση:http://www.proasyl.de/fileadmin/proasyl/fm_redakteure/Asyl_in_Europa/Griechenland/Out_of_contol_Eng_END.pdf;ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟΤΩΝΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝΤΟΥΑΝΘΡΩΠΟΥ, Εγκλωβισμένοι σε μια περιστρεφόμενη πόρτα: Ιρακινοί και άλλοι αιτούντες άσυλο και μετανάστες στην Είσοδο στην Ευρωπαϊκή Ένωση από τα Ελληνο-Τουρκικά σύνορα, 26Nοεμβρίου 2008, διαθέσιμο στην διεύθυνση:http://www.hrw.org/reports/2008/11/26/stuck-revolving-door-0;ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΤΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ, βλ. Ανωτέρω σημείωση NHC, ΝOAS& Aitima, Aπό την πίσω πόρτα: Ο Κανονισμός ΔουβλίνοII και οι παράνομες απελάσεις από την Ελλάδα, Όσλο&Αθήνα, Oκτώβριος 2009, διαθέσιμο στην διεύθυνση:http://www.aitima.gr/aitima_files/Out%20the%20Back%20Door.pdf;Διεθνησ αμνηστια,  Η παγίδα ΔΟΥΒΛΙΝΟ ΙΙ: Επιστροφές αιτούντων άσυλο στην Ελλάδα, 22 Mαρτίου 2010, διαθέσιμο στην διεύθυνση:http://www.amnesty.org/en/library/info/EUR25/001/2010;ΔΙΕΘΝΗΣΑΜΝΗΣΤΙΑ, Ελλάδα: Συστηματική κράτηση παράτυπων μεταναστών και αιτούντων άσυλο σε υποτυπώδεις συνθήκες, 27 Ιουλίου 2010, διαθέσιμο στην διεύθυνση:http://www.amnesty.org/en/library/asset/EUR25/002/2010/en/07291fb2-dcb8-4393-9f13-2d2487368310/eur250022010en.pdf.

[7] Παρατηρήσεις στα σχέδια νόµου του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη «Ίδρυση Υπηρεσίας Ασύλου και Υπηρεσίες Πρώτης Υποδοχής, προσαρµογή της ελληνικής νοµοθεσίας προς τις διατάξεις της Οδηγίας 2008/115/ΕΚ «σχετικά µε τους κοινούς κανόνες και διαδικασίες στα κράτη µέλη για την επιστροφή των παρανόµως διαµενόντων υπηκόων τρίτων χωρών» και λοιπές διατάξεις»http://www.nchr.gr/images/pdf/apofaseis/prosfuges_metanastes/EEDA_asylo_epistrofes_2010.pdf

[8] AIDA COUNTRY REPORTS 2019

[9] Δελτία τύπου Καμπάνιας για την πρόσβαση στο Άσυλο, ενδεικτικά:http://asylum-campaign.blogspot.com/2016/02/ , http://asylum-campaign.blogspot.com/2017/ , http://asylum-campaign.blogspot.com/2018/10/24102018.html#more

Αντίστοιχης  θεματικής Δελτίο τύπου της Ελληνικής Ένωσης για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου από τις 17 Ιουλίου 2019

Δελτίο Τύπου για την υπαγωγή του ασύλου, της μετανάστευσης και του σωφρονιστικού συστήματος στο Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη

Η Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου εκφράζει την ανησυχία της για την μεταφορά των αρμοδιοτήτων που αφορούν το άσυλο, την υποδοχή πολιτών τρίτων χωρών και το σωφρονιστικό σύστημα στο Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη.
Με το ΠΔ 81/2019 (ΦΕΚ Α’ 119/08-07-2019), το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη και το Υπουργείο Μεταναστευτικής Πολιτικής συγχωνεύθηκαν στο νέο Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη. Στο Υπουργείο αυτό υπάγονται πλέον οι αρμοδιότητες που αφορούν την υποδοχή των πολιτών τρίτων χωρών, την εξέταση και χορήγηση ασύλου με την υπαγωγή σε αυτό της αυτοτελούς Υπηρεσίας Ασύλου και της ανεξάρτητης Αρχής Προσφυγών, καθώς και της Υπηρεσίας Υποδοχής και Ταυτοποίησης. Με το ίδιο προεδρικό διάταγμα υπάγονται στο νέο Υπουργείο και η Ειδική Γραμματεία Συντονισμού και Διαχείρισης Προγραμμάτων, Ταμείου Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης και Ταμείου Εσωτερικής Ασφάλειας και Άλλων Πόρων, του Υπουργείου Οικονομίας και Ανάπτυξης. Τέλος προς την οδό Κατεχάκη οδεύει και η Γενική Γραμματεία Αντεγκληματικής Πολιτικής, συμπεριλαμβανομένου του συνόλου των υπαγομένων σε αυτήν οργανικών μονάδων (φυλακές, επιμελητές ανηλίκων, ιατροδικαστικές υπηρεσίες κα).
Ο σχεδιασμός και η υλοποίηση της εθνικής μεταναστευτικής πολιτικής από το υπουργείο αυτό συμβολίζει και την αντιμετώπισή της ως ζητήματος ασφάλειας και δημόσιας τάξης. Την ίδια στιγμή τοποθετεί ένα κρίσιμο πληθυσμιακά μέγεθος σε καθεστώς αστυνομικής εποπτείας, θεωρούμενο προεχόντως ως δυνάμει απειλή για τη δημόσια τάξη και όχι ως υποκείμενο δικαιωμάτων. Η αντιμετώπιση της μετανάστευσης ως προβλήματος για το οποίο πρέπει να επιληφθούν οι αστυνομικές αρχές ενισχύει την ανασφάλεια δικαίου και πλήττει την κοινωνική συνοχή.
Πάγιο αίτημα της κοινωνίας των πολιτών ήταν οι διαδικασίες που αφορούν το άσυλο και τη μετανάστευση να είναι διακριτές από τη δημόσια τάξη. Υπενθυμίζουμε ότι η Εθνική Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου είχε γνωμοδοτήσει ήδη πριν από την ίδρυση της αυτοτελούς Υπηρεσίας Ασύλου και της ανεξάρτητης Αρχής Προσφυγών το 2013, για την υπαγωγή των αρμοδιοτήτων μετανάστευσης και ασύλου σε έναν ενιαίο φορέα και πάντως όχι στο Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη.[1] Αξίζει επίσης να επισημανθεί ότι χρειάστηκαν χρόνια επισταμένης προσπάθειας για να αποσυνδεθεί η διαδικασία χορήγησης ασύλου από τις αρμοδιότητες της αστυνομίας και να ανταποκριθούμε στις ενωσιακές μας υποχρεώσεις, ανάγκη που είχε ήδη καταδειχθεί με την απόφαση MSS κατά Βελγίου και Ελλάδας. Για όλους τους παραπάνω λόγους, πιστεύουμε ότι η μεταφορά του χαρτοφυλακίου της μεταναστευτικής πολιτικής στο προηγούμενο οργανωτικό καθεστώς συνιστά οπισθοδρόμηση.
Η Πολιτεία οφείλει να αντιμετωπίζει υπεύθυνα τα ζητήματα που αφορούν την υποδοχή και την κοινωνική ένταξη πολιτών τρίτων χωρών. Θυμίζουμε ότι στη χώρα μας ζουν περισσότεροι από 500.000 νόμιμα διαμένοντες μετανάστες. Παράλληλα, ως το τέλος του 2020, και με βάση εκτίμησης τον παρόντα ρυθμό αφίξεων καθώς και το μέσο όρο αναγνώρισης δικαιούχων που προσεγγίζει το 50%, αναμένεται ότι τουλάχιστον 10.000 άτομα θα αναγνωρίζονται ετησίως ως δικαιούχοι διεθνούς προστασίας.[2] Ως εκ τούτου η Ελλάδα, ως κράτος μέλος πρώτης εισόδου στην ΕΕ και ως χώρα υποδοχής προσφύγων και μεταναστών οφείλει να έχει ως κεντρική προτεραιότητα τη μεταναστευτική πολιτική. Η Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου υπογραμμίζει ότι η μεταναστευτική πολιτική μιας δικαιοκρατούμενης Πολιτείας πρέπει να επιδιώκει πρωτίστως την κοινωνική ένταξη και όχι να κυριαρχείται από μια φοβική λογική αποκλεισμών.
Στην ίδια κατεύθυνση, η ανάθεση του σωφρονιστικού έργου στην αστυνομία είναι άκρως προβληματική. Στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες οι φυλακές υπάγονται στο Υπουργείο Δικαιοσύνης. Η υπαγωγή δε αυτής της αρμοδιότητας στο Υπουργείο Δικαιοσύνης αποτελεί προϋπόθεση εισόδου για τα νέα κράτη μέλη του Συμβουλίου της Ευρώπης.  Σύμφωνα με τις συστάσεις της Επιτροπής Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης πρέπει να υπάρχει σαφής διάκριση μεταξύ του ρόλου της αστυνομίας και του σωφρονιστικού συστήματος, προκειμένου να είναι απολύτως διακριτές οι αρμοδιότητες μεταξύ δίωξης του εγκλήματος και εκτέλεσης της ποινής.[3]
Σε ένα κράτος δικαίου  η εκτέλεση όλων των ποινών, είτε των στερητικών της ελευθερίας είτε των λεγόμενων εναλλακτικών, όπως της κοινωφελούς εργασίας, πρέπει να αντιμετωπίζεται με άξονες τον σεβασμό των δικαστικών αποφάσεων, των δικαιωμάτων των κρατουμένων, τη βελτίωση των συνθηκών κράτησης και την κοινωνική επανένταξη των καταδικασθέντων, και όχι μόνο με όρους καταστολής. Έτσι, εξάλλου, καθίσταται αποτελεσματικότερη και η προστασία της δημόσιας τάξης και η πρόληψη της υποτροπής. Η επίλυση των ζητημάτων που αντιμετωπίζει το σωφρονιστικό σύστημα, δεν δύναται να επιτευχθεί αποκλειστικά και μόνο μέσω του αστυνομικού ελέγχου. Σε κάθε περίπτωση, η εκτέλεση των ποινικών αποφάσεων δεν αποτελεί αρμοδιότητα των διωκτικών αρχών αλλά της δικαιοσύνης.
Η ΕλΕΔΑ επικρίνει τη μεταφορά όλων των αρμοδιοτήτων της μεταναστευτικής και αντεγκληματικής πολιτικής στο Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη και θεωρεί ότι τα μέτρα που ελήφθησαν είναι βεβιασμένα, αναιτιολόγητα και αναχρονιστικά. Η επιλογή αυτή δεν είναι η ορθή απάντηση, σε ένα ευρωπαϊκό κράτος δικαίου, σε κανένα από τα υπαρκτά προβλήματα διαχείρισης ή και δημόσιας ασφάλειας που αντιμετωπίζουν τα πεδία του ασύλου, της μετανάστευσης και του σωφρονιστικού συστήματος. Αντίθετα, αυτή η αλλαγή ενδέχεται να δημιουργήσει νέα προβλήματα με κοινωνικά αρνητικό πρόσημο.
Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου
17 Ιουλίου 2019
[1] Εθνική Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου, Παρατηρήσεις στα σχέδια νόμου του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη «Ίδρυση Υπηρεσίας Ασύλου και Υπηρεσίες Πρώτης Υποδοχής, Προσαρμογή της ελληνικής νομοθεσίας προς τις διατάξεις της Οδηγίας 2008/115/ΕΚ «σχετικά µε τους κοινούς κανόνες και διαδικασίες στα κράτη µέλη για την επιστροφή των παρανόμως διαμενόντων υπηκόων τρίτων χωρών» και λοιπές διατάξεις», διαθέσιμο σε: http://www.nchr.gr/images/pdf/apofaseis/prosfuges_metanastes/EEDA_asylo_epistrofes_2010.pdf
[2] Υπουργείο Μεταναστευτικής Πολιτικής, Εθνική Στρατηγική για την Ένταξη, διαθέσιμο σε: https://bit.ly/2SiyoXL 
[3] Recommendation Rec(2001)10 of the Committee of Ministers to member states on the European Code of Police Ethics: https://rm.coe.int/16805e297e

10/05/2019: Άρθρο “Lifo” με δήλωση Παναγιώτη Δημητρά- “Αποκλειστική συγκλονιστική μαρτυρία από το τελευταίο push-back στον Έβρο”

Lifo

Αποκλειστική συγκλονιστική μαρτυρία από το τελευταίο push-back στον Έβρο

Το χρονικό μιας βίαιης επαναπροώθησης

ΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΑΣ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΥ
10.5.2019 | 18:00
Θα πρέπει να αξιοποιηθούν οι μαρτυρίες τους, ώστε να αποκαλυφθεί ποιο είναι αυτό το δίκτυο παρακρατικών που δρα στα ελληνικά σύνορα "κάτω από τη μύτη", ελπίζουμε όχι με την ανοχή, των επίσημων αρχών.
Θα πρέπει να αξιοποιηθούν οι μαρτυρίες τους, ώστε να αποκαλυφθεί ποιο είναι αυτό το δίκτυο παρακρατικών που δρα στα ελληνικά σύνορα “κάτω από τη μύτη”, ελπίζουμε όχι με την ανοχή, των επίσημων αρχών.
Τις τελευταίες ημέρες, το συνεχιζόμενο και υπαρκτό δράμα των push- backs (βίαιες επαναπροωθήσεις στα σύνορα με την Τουρκία) έχει φουντώσει ξανά στο αχανές και σκοτεινό τοπίο του ποταμού Έβρου, εκεί όπου, όπως σταθερά καταγγέλλουν το τελευταίο διάστημα ανθρωπιστικές οργανώσεις, ΜΚΟ και αιτούντες άσυλο, πραγματοποιούνται παράνομες επαναπροωθήσεις από τις ελληνικές αρχές, με την υποψία μάλιστα της συμμετοχής παραστρατιωτικών στοιχείων.
Το τελευταίο σοβαρό περιστατικό συνέβη το βράδυ της Μεγάλης Παρασκευής, όταν μια ομάδα 11 Τούρκων προσφύγων, μεταξύ των οποίων και μια έγκυος γυναίκα, κατάφεραν να περάσουν τον Έβρο, για να επαναπροωθηθούν λίγες ώρες αργότερα, σύμφωνα με τις καταγγελίες τους, από Έλληνες αστυνομικούς, στρατιωτικούς και έναν κουκουλοφόρο.
Σύμφωνα με αυτές τις καταγγελίες και την αποκλειστική μαρτυρία των ανθρώπων που υπέστησαν το push-back, τόσο η έγκυος όσο και τα υπόλοιπα μέλη χτυπήθηκαν με ρόπαλα από Έλληνες αστυνομικούς και στρατιωτικούς και επαναπροωθήθηκαν βίαια σε τουρκικό έδαφος.
Το περιστατικό συνέβη στις 21:00 κοντά στο Σουφλί Έβρου. Τα ξημερώματα του Μ. Σαββάτου η ομάδα κατάφερε να διασχίσει ξανά τον ποταμό και να έρθει σε ελληνικό έδαφος.

Το ιστορικό μιας βίαιης επαναπροώθησης

Το Μεγάλο Σάββατο, 26 Απριλίου, ξεκινήσαμε, μέσω WhatsΑpp, να συνομιλούμε με ένα από τα μέλη της ομάδας που είχαν επαναπροωθηθεί και είχαν ξανάρθει στην Ελλάδα. Βασικός συνομιλητής μας ο 33 άχρονος A., Τούρκος πρώην διπλωμάτης που εκδιώχθηκε από τη θέση του στη χώρα του, επειδή είναι γκιουλενιστής. Κατά τη διάρκεια της δραματικής συνομιλίας μας, 11 άτομα, μαζί με αυτόν, κρύβονταν φοβισμένα στις όχθες του ποταμού Έβρου. Ο ίδιος μάς είπε χαρακτηριστικά, έχοντας δίπλα του την έγκυο γυναίκα του:
«Το όνομά μου είναι A. Είμαστε γκιουλενιστές, φοβόμαστε πολύ. Περιμένουμε Έλληνες δικηγόρους, οι οποίοι έχουν ειδοποιήσει το κοντινότερο αστυνομικό τμήμα για να μας καταγράψουν. Κρυβόμασταν όλο το βράδυ, κοντά 13 ώρες, πίσω από θάμνους, στην τουρκική πλευρά. Τώρα βρισκόμαστε σε αυτό το σημείο» κατέληξε και μας έστειλε μια φωτογραφία με την τοποθεσία τους στον χάρτη.
Την ίδια ώρα που εμείς μιλούσαμε με τον A., διάφορα μέλη της ομάδας καλούσαν δημοσιογράφους, Έλληνες, Τούρκους αλλά και Ευρωπαίους, και παράλληλα δικηγόρους, για να πετύχουν το αυτονόητο-νόμιμο, δηλαδή την κατάγραφή τους.
Όντως, ευτυχώς για τους ίδιους, μερικές ώρες αργότερα, ο A. και όλοι όσοι ήταν μαζί του οδηγήθηκαν στο αστυνομικό τμήμα Σουφλίου. Η LiFO έχει στη διάθεσή της όλα τα νομιμοποιητικά έγγραφα της ελληνικής πολιτείας από τη σύλληψη και την καταγραφή τους στο εν λόγω τμήμα, από το οποίο αφέθηκαν ελεύθεροι 3 ημέρες μετά. Αμέσως μετά την απελεύθερώσή τους, τηλεφώνησαν και ζήτησαν να αναλάβουν την υπόθεσή τους οι δικηγόροι Θοδωρής και Αντώνης Καραγιάννης, για τους οποίους έμαθαν ότι είναι έμπειροι σε θέματα ποινικού-προσφυγικού δικαίου.
Σύμφωνα με τις μαρτυρίες που δόθηκαν στο γραφείο τους στη Θεσσαλονίκη, οι 4 εκ των 11 (ανάμεσά τους και ένας ανήλικος) περιγράφουν λεπτομερώς τη διαδικασία της επαναπροώθησης. Πρόκειται για τους: Yasin O., Mikail E. (τα πλήρη στοιχεία τους είναι στη διάθεση της εφημερίδας).
«Διασχίσαμε το ποτάμι στις 26 Απριλίου, γύρω στις 16:00. Ήμασταν 11 άτομα, 8 ενήλικες και 3 μικρά παιδιά κάτω των 9 ετών. Ανάμεσα στους ενήλικες ήταν και μια έγκυος γυναίκα (8 μηνών) και μια ηλικιωμένη με κινητικό πρόβλημα που κινείται με πατερίτσες, μαζί με τα δύο της παιδιά.
Όταν μας επιτέθηκαν, οι 4 εξ αυτών φορούσαν αστυνομική στολή (ανάμεσά τους υπήρχε και μία γυναίκα) και οι άλλοι 4 φορούσαν στολές παραλλαγής . Ένας από αυτούς, μάλιστα, φορούσε και μάσκα που κάλυπτε ολόκληρο το πρόσωπο. Εμείς φύγαμε από την Τουρκία λόγω του καθεστώτος του Ερντογάν. Είμαστε αντιφρονούντες και αντιμετωπίζουμε διώξεις.
Στις 26 Απριλίου, λοιπόν, περάσαμε το ποτάμι, γύρω στις 16:00. Πήγαμε κατευθείαν στο κοντινότερο χωριό, που το λένε Λαγυνά – ήμασταν πολύ διψασμένοι. Μετά την είσοδό μας στο χωριό, ένα αυτοκίνητο της αστυνομίας με δύο αστυνομικούς –η μία ήταν γυναίκα– σταμάτησε. Γρήγορα μας πήγαν σε άλλο μέρος –μας μετακίνησαν–, όπου δεν υπήρχε κανείς.
Ο άντρας αστυνομικός άρχισε να μας συμπεριφέρεται πολύ άσχημα. Η γυναίκα αστυνομικός ζητησε τις ταυτότητές μας και τις κράτησε. Επίσης, μας πήραν όλες τις ψηφιακές συσκευές και τις έβαλαν σε μια πλαστική σακούλα. Τούρκος φοιτητής που προσπαθούσε να περάσει στην Ελλάδα πνίγηκε στον Έβρο 10.4.2019 Τούρκος φοιτητής που προσπαθούσε να περάσει στην Ελλάδα πνίγηκε στον Έβρο
Λίγη ώρα μετά ένα κλειστό mini bus μάρκας Peugeot έφτασε κοντά μας. Μας έβαλαν μέσα – ήταν γεμάτο σκουπίδια. Έπειτα από μερικά λεπτά φτάσαμε στις όχθες του ποταμού Έβρου. Όταν άνοιξαν οι πόρτες του mini bus ήρθαμε αντιμέτωποι με στρατιώτες και αστυνομικούς . Ήταν πολύ τρομαχτικό. Αρχίσαμε να τους λέμε ότι θέλουμε απλώς να συμπληρώσουμε την αίτηση για άσυλο και ότι είμαστε θύματα του καθεστώτος Ερντογάν. Ένας στρατιωτικός που μιλούσε τουρκικά μάς απάντησε στη γλώσσα μας: “Θα απορρίψουμε κάθε σας αίτημα και θα σας στείλουμε πίσω όλους”. Τότε άρχισαν να μας σπρώχνουν μέσα σε μια βάρκα στο ποτάμι. Τους είπαμε: “Αν μας στείλετε πίσω, θα αντιμετωπίσουμε πολύ βαριά τιμωρία και βασανιστήρια και παράνομο εγκλεισμό στη φυλακή”. Σε αυτό το σημείο άρχισαν να μας χτυπούν με ξύλινα ρόπαλα.
Ένα από τα ρόπαλα έσπασε πάνω μας, καθώς μας χτυπούσαν. Τα ίδια ρόπαλα είδαμε μερικές ώρες αργότερα στο αστυνομικό τμήμα στο Σουφλί, όταν έγινε η κράτησή μας. Την ώρα που μας χτυπούσαν έσερναν και την ηλικιωμένη γυναίκα, μας κλοτσούσαν και μας έσπρωχναν προς το ποτάμι. Το γόνατο ενός από την ομάδα έπαθε αναστροφή –ακόμα δεν μπορεί να περπατήσει καλά–, ενώ έσερναν βίαια και την έγκυο, παρά τις εκκλήσεις μας να μην της συμπεριφέρονται έτσι.
Τα παιδιά έκλαιγαν και ρωτούσαν: “Θα μας σκοτώσουν;”. Μετά από όλες αυτές τις βιαιότητες μας έβαλαν στη βάρκα και μας έσπρωξαν μέσα στο ποτάμι. Όλα τα κινητά μας τηλέφωνα πετάχτηκαν στο νερό από έναν μασκοφορεμένο στρατιώτη. Αφού μας έσπρωξαν, έφυγαν. Το πρώτο που κάναμε ήταν να ψάξουμε τα κινητά μας, για να δούμε αν έχουν καθόλου σύνδεση. Τα βρήκαμε, και ευτυχώς για εμάς ένα δούλευε ακόμα. Ήταν πολύ σκοτεινά όταν ξαναβγήκαμε στην τουρκική όχθη. Έκανε κρύο, οι περισσότεροι ήμασταν μούσκεμα και χωρίς φαγητό.
Είχαμε μόνο ένα μπουκάλι με γάλα, 200 ml, και όλοι μας, και οι 11, το μοιραστήκαμε. Επειδή δεν ήταν αρκετό, αναγκαστήκαμε να πιούμε από το βρόμικο νερό του ποταμού. Όλη τη νύχτα τα παιδιά κρύωναν και όλοι μαζί φοβόμασταν ότι η αστυνομία θα επέστρεφε. Το πιο μεγάλο μας άγχος ήταν αν θα μας έβρισκαν οι τουρκικές στρατιωτικές δυνάμεις.
Το πρωί διασχίσαμε ξανά το ποτάμι και περιμέναμε πολλές πολλές ώρες στην ελληνική πλευρά του ποταμού. Ένας φίλος μας από την ομάδα κάλεσε έναν Τούρκο δημοσιογράφο κι άρχισε να διαδίδεται η κατάστασή μας. Μετά από αυτό, δύο αυτοκίνητα της αστυνομίας ήρθαν και μας μετέφεραν στο αστυνομικό τμήμα Σουφλίου, όπου και έγινε η κράτησή μας.
Αυτοί οι νέοι αστυνομικοί στο Σουφλί ήταν ευγενικοί μαζί μας. Τη δεύτερη ημέρα που βρισκόμασταν στο κελί μάς επισκέφτηκε ένας συνήγορος, αλλά μερικοί υπεύθυνοι μας συμβούλεψαν να μη μιλήσουμε μαζί του. Επειδή φοβόμασταν μη μας ξαναπροώθησουν πίσω, κάναμε ό,τι μας είπαν και δεν του μιλήσαμε. Την τελευταία ημέρα της κράτησης στο κελί ήρθε κι ένα μέλος των Ηνωμένων Εθνών και μας μίλησε.
Του είπαμε να μας περιμένει έξω για να τα πούμε. Εν τω μεταξύ, εκεί, στο αστυνομικό τμήμα Σουφλίου, είδαμε τον στρατιωτικό που μιλούσε τουρκικά και μας είχε απειλήσει και χτυπήσει στο ποτάμι. Τον υποδείξαμε στον άνθρωπο των Ηνωμένων Εθνών, με τον οποίο μιλήσαμε αμέσως μετά την απελεύθερωσή μας.
Επιπρόσθετα, στο αστυνομικό τμήμα στο Σουφλί είδαμε πολλά ξύλινα ρόπαλα και στρατιωτικές στολές παραλλαγής σε ένα δωμάτιο. Ήταν σαν αυτά που η στρατιωτική ομάδα είχε χρησιμοποιήσει εναντίον μας, όταν μας έσπρωχναν στο ποτάμι.
Ακόμα και τόσες ημέρες μετά παραμένουμε αγχωμένοι με το θέμα της ασφάλειάς μας και τα παιδιά έχουν καθημερινά εφιάλτες.
Από τη στιγμή που δεν έχουμε άσυλο, δεν μπορούμε να πάμε στο νοσοκομείο και να ζητήσουμε ιατρική αναφορά για τις βιαιοπραγίες. Οι φωτογραφίες με τα σημάδια μας, είναι τραβηγμένες 6 μέρες μετά το περιστατικό».

Τι λένε στo Lifo.gr οι δικηγόροι 4 εκ των Τούρκων, Αντώνης και Θοδωρής Καραγιάννης

«Όσα οι εντολείς μας με πολύ φόβο μας εκμυστηρεύτηκαν, και αφού τους εξηγήσαμε ότι στην Ελλάδα ο Τύπος και η Δικαιοσύνη είναι τελείως ανεξάρτητα, αποτελούν μια ακόμα σαφή ένδειξη ότι οι παράνομες επαναπροωθήσεις-“pushbacks” αποτελούν τακτική κάποιων προσώπων που χαρακτηρίζει δυσμενώς τη χώρα μας διεθνώς. Τακτική που αν, όπως αναφέρουν οι μαρτυρίες, τελείται από Έλληνες αστυνομικούς ή με την ανοχή (παράλειψη δράσης) αυτών αποκτά ακόμα χειρότερη μορφή.
Οι παράνομες επαναπροωθήσεις όμως δεν αποτελούν μόνο σαφή και απροκάλυπτη παραβίαση του διεθνούς δικαίου και των διεθνών συμβάσεων που η χώρα μας έχει υπογράψει.
Όπως αντιλαμβάνεται κάποιος από την απλή ανάγνωση των περιγραφόμενων περιστατικών, στις συγκεκριμένες ενέργειες ενυπάρχει συρροή ποινικών αδικημάτων κακουργηματικής και πλημμεληματικής μορφής, που τελούνται μάλιστα από δημοσίους υπαλλήλους κατά την άσκηση των καθηκόντων τους. Υπάλληλοι, δηλαδή, οι οποίοι έχουν σαφές, συνταγματικά και νομικά, κατοχυρωμένο δικαίωμα να αρνηθούν την τέλεση αυτών, ακόμα κι αν αποτελούσαν διαταγή ανωτέρου.
Ανεξάρτητα από την πολιτική άποψη που έχει κάθε Έλληνας πολίτης για την προσφυγική κρίση, σίγουρα δεν τιμάει κανέναν η καθολική και βίαιη παραβίαση των διεθνών συμβάσεων και η τέλεση ποινικών αδικημάτων στα όρια της ελληνικής επικράτειας. Η παραβίαση των νόμιμων διαδικασιών καταγραφής και της νόμιμης επαναπροώθησης, όπως προβλέπεται από τις κείμενες διατάξεις, παραβιάζει κάθε έννοια ευρωπαϊκού κράτους δικαίου και νομιμότητας και δημιουργεί επιτέλους την ανάγκη παρέμβασης των αρμόδιων εισαγγελικών αρχών προς διερεύνηση των επαναλαμβανόμενων καταγγελιών από πλήθος ιδιωτών – φορέων – διεθνών οργανισμών – δημοσιογράφων».

Η «ρουτίνα» των επαναπροωθήσεων

Δυστυχώς, δεν είναι η πρώτη φορά που τέτοιες καταγγελίες βλέπουν το φως της δημοσιότητας. Τουλάχιστον τον τελευταίο ένα χρόνο φαίνεται ότι οι παράνομες επαναπροωθήσεις έχουν μετατραπεί σε μια κατάσταση πολύ συνηθισμένη στον Έβρο, ενώ ειδικά τα διεθνή μέσα ενημέρωσης και οι ανθρωπιστικές οργανώσεις φέρνουν συνεχώς το θέμα στο προσκήνιο.
Λίγες μόλις ημέρες μετά την επαναπροώθηση που συνέβη τη Μ. Παρασκευή, μια ομπρέλα 10 οργανώσεων και ΜΚΟ, που ασχολούνται ενεργά με το ζήτημα κι έχουν δημιουργήσει την «Καμπάνια για το Άσυλο», εξέδωσε μια κοινή ανακοίνωση στην οποία έθιγε την καθυστέρηση των αρχών στην ανάγκη της κατεπείγουσας διερεύνησης των συνεχιζόμενων καταγγελιών για τις άτυπες επιχειρήσεις επαναπροώθησης προσφύγων στον Έβρο, εντείνοντας, όπως σημείωνε, την πεποίθηση ότι τα σύνορα στον Έβρο αποτελούν ένα πεδίο εκτός δικαίου και εκτός νόμου, έναν τόπο μαρτυρίου για τους πρόσφυγες. Μόλις τρεις αξιωματικοί της ΕΚΑΜ φρουρούν τους οκτώ Τούρκους που ζητά ο Ερντογάν από την Ελλάδα 21.4.2019 Μόλις τρεις αξιωματικοί της ΕΚΑΜ φρουρούν τους οκτώ Τούρκους που ζητά ο Ερντογάν από την Ελλάδα
Όπως ανέφεραν χαρακτηριστικά στην επιστολή τους οι οργανώσεις ΑΡΣΙΣ, Δίκτυο Κοινωνικής Υποστήριξης Προσφύγων και Μεταναστών, ΕΠΣΕ, Ελληνικό Φόρουμ Προσφύγων, Κίνηση για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα – Αλληλεγγύη στους Πρόσφυγες Σάμος, Κόσμος χωρίς Πολέμους και Βία, ΛΑΘΡΑ, PRAKSIS, Πρωτοβουλία για τα Δικαιώματα των Κρατουμένων και Υποστήριξη Προσφύγων στο Αιγαίο, οι υπουργοί Προστασίας του Πολίτη, Όλγα Γεροβασίλη, Μεταναστευτικής Πολιτικής, Δημήτρης Βίτσας, και Δικαιοσύνης, Μιχάλης Καλογήρου, είναι «υπόλογοι» για κάθε καθυστέρηση στη διερεύνηση αυτών των καταγγελιών. Οι οργανώσεις έκαναν ακόμα λόγο για επιδεικτική βαρβαρότητα ένστολων ή μη στην περιοχή και παράνομες ενέργειες, οι οποίες αποτελούν αντικείμενο συγκεκριμένων οδηγιών και εντολών. Τέλος, σημείωσαν ότι πρόκειται για οργανωμένο σχέδιο το οποίο περιλαμβάνει τη συγκάλυψη και νομιμοποίηση των εγκληματικών μεθόδων που χρησιμοποιούνται.
Θέση στο παραπάνω ζήτημα και με αφορμή αυτές τις νέες καταγγελίες πήρε και το ΚΙΝ.ΑΛ. με ανακοίνωση που εξέδωσε ο Τομέας Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και Μεταναστευτικής Πολιτικής του.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση: «Για μια ακόμη φορά βλέπουν το φως τη δημοσιότητας καταγγελίες για παράνομες επαναπροωθήσεις Τούρκων πολιτών που φτάνουν στη χώρα μας για να ζητήσουν άσυλο. Αυτήν τη φορά, 11 από αυτούς κατάφεραν να διαφύγουν τη σύλληψη από τις τουρκικές αρχές και να γυρίσουν στην Ελλάδα. Θεωρούμε αυτονόητο ότι η ελληνική πολιτεία θα τους προσφέρει τη δυνατότητα να αιτηθούν άσυλο, όπως είναι υποχρεωμένη από την εθνική και ενωσιακή νομοθεσία. Παράλληλα, όμως, θα πρέπει να αξιοποιηθούν οι μαρτυρίες τους, ώστε να αποκαλυφθεί ποιο είναι αυτό το δίκτυο παρακρατικών που δρα στα ελληνικά σύνορα “κάτω από τη μύτη”, ελπίζουμε όχι με την ανοχή, των επίσημων αρχών».
Παναγιώτης Δημητράς
To Lifo.gr ζήτησε την άποψη του εκπροσώπου του Ελληνικού Παρατηρητηρίου των Συμφωνιών του Ελσίνκι, Παναγιώτη Δημητρά, η οποία είναι η εξής: «Την τελευταία τριετία έχει καταγραφεί από δεκάδες ΜΚΟ αλλά και από διεθνείς διακρατικούς οργανισμούς του ΟΗΕ και του Συμβουλίου της Ευρώπης πρωτοφανής για τα μεταπολιτευτικά χρονικά συστηματική χρήση βίας και παράνομες επαναπροωθήσεις στην περιοχή του Έβρου από αστυνομικούς σε συνεργασία με αγνώστου ταυτότητας/ιδιότητας κουκουλοφόρους. Ως Ελληνικό Παρατηρητήριο των Συμφωνιών του Ελσίνκι (ΕΠΣΕ) έχουμε καταγράψει από εκθέσεις άλλων ΜΚΟ αλλά και απευθείας αναφορές πάνω από 500 περιπτώσεις (https://racistcrimeswatch.wordpress.com/2018/09/09/1-652/) που έχουμε υποβάλει σε ΟΗΕ και Συμβούλιο της Ευρώπης.
Όλα αυτά γίνονται σε μια δήθεν “εθνικά ευαίσθητη” συνοριακή και μειονοτική περιοχή: η “ευαισθησία” αυτή επιτρέπει να λειτουργούν εκεί, διαχρονικά, αδιάκοπα, από δεκαετίες μηχανισμοί του βαθέος κράτους (μυστικές υπηρεσίες και υπηρεσίες του υπουργείου Εξωτερικών που κανονικά έχουν αρμοδιότητα μόνο για τα εκτός Ελλάδας). Οι μηχανισμοί αυτοί συνεργάζονται με παρακρατικούς, οι οποίοι συμβάλλουν στο “βρόμικο” έργο του βαθέος κράτους, όπως συνέβαινε πριν από τη Μεταπολίτευση σε όλη τη χώρα. Όλα αυτά γίνονται με την καθοδήγηση της κεντρικής κυβέρνησης σε επίπεδο πρωθυπουργού και υπουργού Προστασίας του Πολίτη, ενώ το αρμόδιο, υποτίθεται, υπουργείο Μεταναστευτικής Πολιτικής είναι στην πράξη αποκλεισμένο από την περιοχή του Έβρου, σε αντίθεση με την παρουσία του στα νησιά για παράδειγμα».
Όπως συνέχισε να μας εξηγεί ο κ. Δημητράς, για ανάλογους λόγους είναι αποκλεισμένες από την περιοχή και οι ανθρωπιστικές ΜΚΟ, σε αντίθεση με την ισχυρή παρουσία τους στα νησιά, ενώ, όπως τόνισε ο ίδιος, ο Συνήγορος του Πολίτη ερευνά τις σχετικές καταγγελίες μέσω της αστυνομίας και ευθυγραμμίζεται άκριτα με τις απόψεις της τελευταίας.
Ο ίδιος κατέληξε:
«Οι εισαγγελικές αρχές, που μόλις διαβάσουν για κακομεταχείριση στην υπόλοιπη Ελλάδα διατάσσουν προκαταρκτικές εξετάσεις, παραμένουν παγερά αδιάφορες όταν διαβάζουν για το όργιο βίας και παρανομίας στον Έβρο. Όλα αυτά το ΕΠΣΕ θα τα ξαναθέσει στην Επιτροπή του ΟΗΕ κατά των Βασανιστηρίων που θα εξετάσει τον Ιούλιο-Αύγουστο 2019 τη (μη) συμμόρφωση της Ελλάδας με τη Σύμβαση κατά των Βασανιστηρίων και στην Επιτροπή Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης που έχει θέσει προθεσμία στην Ελλάδα την 1 Σεπτεμβρίου 2019 για να υποβάλει αναλυτική έκθεση για τη (μη) συμμόρφωσή της με τις 13 καταδικαστικές αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου για αστυνομική βία (οι εννέα μετά από προσφυγές του ΕΠΣΕ)».

H θέση των ίδιων αστυνομικών και η κινητοποίηση της κ. Γεροβασίλη με επίσκεψη στον Έβρο

Δέκα μόλις ημέρες μετά τις καταγγελίες για νέα επιχείρηση επαναπροώθησης στον Έβρο και εν μέσω μιας δημόσιας συζήτησης που «βράζει» γύρω από το θέμα, την περασμένη Κυριακή 5 Μαΐου η υπουργός Προστασίας του Πολίτη, Όλγα Γεροβασίλη, με απάντησή της σε επιστολή του επικεφαλής της Ύπατης Αρμοστείας στην Ελλάδα, Φιλίπ Λεκλέρ (ο οποίος ανέφερε μαρτυρίες μεταναστών για πρακτικές προσώπων που φέρονται να ανήκουν σε Σώματα Ασφαλείας στην περιοχή του Έβρου), υποστήριξε πως: «Οι καταγγελλόμενες συμπεριφορές και πρακτικές ουδόλως υφίστανται ως επιχειρησιακή δραστηριότητα και πρακτική του προσωπικού των Υπηρεσιών Συνοριακής Φύλαξης, το οποίο κυρίως εμπλέκεται σε δράσεις για την αντιμετώπιση του φαινομένου της παράνομης μετανάστευσης στα ελληνοτουρκικά σύνορα. Από τη διερεύνηση των μέχρι σήμερα καταγγελλομένων περιστατικών και από τις εσωτερικές έρευνες που έχουν πραγματοποιηθεί από τις αρμόδιες υπηρεσίες προκύπτει το συμπέρασμα ότι αυτά δεν δύνανται να επιβεβαιωθούν» και συμπλήρωσε: «Το πρώτο τετράμηνο του 2019, στην περιοχή δικαιοδοσίας των Δ.Α. Ορεστιάδας και Αλεξανδρούπολης, έχουν πραγματοποιηθεί 3.130 συλλήψεις υπηκόων τρίτων χωρών, γεγονός που έρχεται σε αντίθεση με τις καταγγελίες περί επαναπροωθήσεων. Επιπλέον, κατά το συγκεκριμένο χρονικό διάστημα που αναφέρεται στις καταγγελίες (25-29.04.2019), πραγματοποιήθηκαν στη συγκεκριμένη περιοχή 101 συλλήψεις υπηκόων τρίτων χωρών».
Παρ’ όλα αυτά, η ΕλΕΔΑ (Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου και του Πολίτη) έχει διαφορετική άποψη όσον αφορά το αν και κατά πόσο διερευνώνται τελικά οι καταγγελίες. Όπως δήλωσε η δικηγόρος Κλειώ Παπαντολέων, πρώην προέδρος της ΕλΕΔΑ –και ανάμεσα σε άλλα συνήγορος πολιτικής αγωγής στη δίκη εναντίον του μητροπολίτη Καλαβρύτων και Αιγιαλείας, Αμβρόσιο–, «οι επαναπροωθήσεις, οι οποίες δεν είναι καινούργιο φαινόμενο, συμβαίνουν πάντα παράλληλα με τις νόμιμες συλλήψεις. Η πραγματικότητα των συλλήψεων δεν αναιρεί την πραγματικότητα των επαναπροωθήσεων. Το ζήτημα όμως είναι αν πρόκειται για θεσπισμένη παρανομία, δηλαδή πρακτικές που είναι γνωστές και γίνονται ατύπως ανεκτές, ή αν υπάρχει τμήμα του κρατικού μηχανισμού που δρα αυτόνομα, και βέβαια παράνομα. Αυτά απαιτούν διερεύνηση, όχι μόνο διοικητική αλλά και δικαστική. Η ΕλΕΔΑ έχει υποβάλει σχετική αναφορά εδώ και χρόνια στην Εισαγγελία του Αρείου Πάγου, χωρίς κανένα απολύτως αποτέλεσμα, παρά το γεγονός ότι είχαμε δώσει στοιχεία προσώπων που μέσω της δικαστικής συνδρομής θα μπορούσαν να εξεταστούν από ελληνικές δικαστικές αρχές. Ομοίως τότε επελήφθη αυτεπαγγέλτως και ο Συνήγορος του Πολίτη, χωρίς, εξ όσων γνωρίζω, να υπάρχει κάποιο πόρισμα μέχρι στιγμής».
Πίσω στον πολιτικό αναβρασμό που έχει προκαλέσει το ζήτημα των πρόσφατων push-backs, μία ημέρα μετά την επιστολή της στον Λεκλέρ, την Δευτέρα 6 Μαΐου η υπουργός Προστασίας του Πολίτη αναχώρησε για τον Έβρο, πραγματοποιώντας, ανάμεσα στα άλλα, επίσκεψη στο Τμήμα Συνοριακής Φύλαξης Φερών.
Στη σύσκεψη που ακολούθησε, παρουσία του γενικού επιθεωρητή Αστυνομίας Βορείου Ελλάδας, αντιστράτηγου Ανδρέα Αποστολόπουλου, του διευθυντή της Διεύθυνσης Αστυνομίας Ορεστιάδας, ταξίαρχου Πασχάλη Συριτούδη κ.ά., παρουσιάστηκε ο επιχειρησιακός σχεδιασμός για την ευρύτερη περιοχή του Έβρου σε σχέση με τα σύνορα της χώρας και κατ’ επέκταση της Ε.Ε. Η υπουργός επισήμανε τον σοβαρό ρόλο της ΕΛ.ΑΣ., η οποία, όπως είπε, ανταποκρίνεται με επαγγελματισμό και ευαισθησία στο σύνθετο έργο της.
Το ενδιαφέρον νέο στοιχείο που προέκυψε από αυτήν τη συνάντηση είναι πώς μετά την τοποθέτηση του αρχηγού της Ελληνικής Αστυνομίας, αντιστράτηγου Αριστείδη Ανδρικόπουλου, τέθηκε προς συζήτηση και επεξεργασία, υπό μορφή διαβούλευσης, η πρόταση για ίδρυση Διεύθυνσης Συνοριακής Φύλαξης Έβρου.
Σύμφωνα με ανακοίνωση της Ελληνικής Αστυνομίας, η πρόταση έτυχε καθολικής αποδοχής από τους παρευρισκόμενους στη σύσκεψη, καθώς, ως κοινή διαπίστωση, προκρίθηκε ότι η πρωτοβουλία αυτή θα βοηθήσει σημαντικά στην κατεύθυνση της πληρέστερης διαχείρισης του μεταναστευτικού-προσφυγικού ζητήματος. Για τον κ. Ηλία Ακίδη, πάντως, πρόεδρο της Ένωσης Αστυνομικών Ορεστιάδας, το ζήτημα είναι πιο περίπλοκο και δεν αντιμετωπίζεται με τη σύσταση μιας νέας διεύθυνσης.
Καταρχάς, όπως κατηγορηματικά δήλωσε ο ίδιος στη LiFO, κινούμενος στο ίδιο μήκος με την κ. Γεροβασίλη, οι όροι «επαναπροώθηση» και «push-back» δεν υφίστανται γιατί κάτι τέτοιο, σύμφωνα με τον ίδιο, δεν ασκείται ποτέ από τους Έλληνες αστυνομικούς στα σύνορα. O ίδιος αρνείται τις καταγγελίες που γίνονται και άφησε αιχμές για τον ρόλο και τα κίνητρα των ΜΚΟ που δραστηριοποιούνται στο θέμα.
Όπως μας είπε χαρακτηριστικά: «Κάνουμε αποτροπές, δεν κάνουμε επαναπροώθησεις. Όταν κάνουμε επιχειρήσεις αποτροπών, δεν τις κάνουμε σε ανθρώπους που έχουν περάσει τα σύνορά μας. Push-backs δεν συμβαίνουν. Για όσους διασχίσουν τον ποταμό και καταφέρουμε να τους βρούμε ακολουθείται η νόμιμη διαδικασία ταυτοποίησης και καταγραφής. Έχετε, όμως, υπ’ όψιν σας πως το 90% όσων περνούν τον ποταμό πετούν τα ταξιδιωτικά τους έγγραφα στο νερό για να αποκρύψουν την πραγματική τους ταυτότητα και να ζητήσουν άσυλο. Για παράδειγμα, στην πραγματικότητα είναι από το Μαρόκο ή την Αλγερία και δηλώνουν χώρα προέλευσης τη Συρία».
Σύμφωνα με τον ίδιο, πάντως, οι Τούρκοι που περνούν το τελευταίο διάστημα τα σύνορα μέσω Έβρου, ζητώντας στη συνέχεια άσυλο, αυξάνονται διαρκώς. Όπως μας περιέγραψε, τα 200 χλμ. του ποταμού είναι πολύ δύσκολα διαχειρίσιμα, δεν ελέγχονται εύκολα, και δεν παρέλειψε να τονίσει πόσο προβληματική για τις επιχειρήσεις της αστυνομίας είναι η έλλειψη καμερών παρακολούθησης κατά μήκος του ποταμού, τις οποίες έχει υποσχεθεί το υπουργείο Προστασίας του Πολίτη εδώ και 5 χρόνια, αλλά οι διαγωνισμοί για τη διάθεσή τους σκοντάφτουν διαρκώς σε γραφειοκρατικά ζητήματα και δεν τελεσιδικούν ποτέ.
Εκτός από τις κάμερες όμως, σύμφωνα με τον κ. Ακίδη λείπουν και τα ειδικά οχήματα, εξοπλισμένα με κάμερες γι’ αυτού του είδους την παρακολούθηση, αναφέροντας μάλιστα πως η Βουλγαρία, που αντιμετωπίζει το ίδιο ζήτημα, διαθέτει τουλάχιστον 5 τέτοια οχήματα. Την ίδια στιγμή εξέφρασε και την ανησυχία πως καθώς από αυτή την περίοδο κι έπειτα θα ξεκινήσει να πέφτει η στάθμη του Έβρου, θα αυξηθούν σταθερά και οι ροές όσων θα αποπειραθούν να εισέλθουν παράνομα στη χώρα μας, ενώ τόνισε πώς το τελευταίο διάστημα σε πολλά χωριά στη γύρω περιοχή σημειώνονται κλοπές αυτοκινήτων αλλά και μέσα σε σπίτια απ’ όσους περνούν παράνομα τα ελληνικά σύνορα, κάνοντας την κατάσταση εκρηκτική.
«Πάντως, αυτό που σταθερά καταγγέλλουμε οι Έλληνες αστυνομικοί είναι ότι είμαστε πολύ λίγοι για να αντιμετωπίσουμε το φαινόμενο. Βάσει των μνημονιακών υποχρεώσεών μας, αφαιρέθηκαν από το σώμα 6.700 οργανικές θέσεις, τη στιγμή που το μεταναστευτικό είναι ένα μείζον ζήτημα για τη χώρα μας» είπε, για να καταλήξει πως γίνονται πια κινήσεις στήριξης από το υπουργείο Προστασίας του Πολίτη, αλλά χρειάζεται πολύ μεγαλύτερη στήριξη.
* Στοιχεία, φωτογραφίες και έγγραφα του ρεπορτάζ είναι στο αρχείο της Lifo, διαθέσιμα για τις Αρχές.

02/05/2019: Campaign for the access to asylum: Push backs at Evros borders: a disregard for human life and legality

αρχείο λήψης

Campaign for the access to asylum

Athens, May 2, 2019

PRESS RELEASE

Press release in Greek

Push backs at Evros borders: a disregard for human life and legality  

Athens, May 2, 2019

The borders of Greece at Evros tend to become an area outside the law, a place of suffering for refugees who desperately try to reach Europe. This is a situation that stigmatize our country and those actors who are responsible for the border management.

While watching the increasing death toll at the borders, refugee allegations for barbaric practices of push backs continue and are a source of disgust. Through these allegations, we realize that violence and systematic violations cannot be considered as personal choices of the perpetrators but indeed they are generalized practices developed within a deterrence plan in an effort to reinforce the messageof discouragement for future refugee flows in the area.

These allegations extensively recorded in the joint report of the Greek Council for Refugees, ARSIS and Human Rights 360, recently published1, do not allow for a reasonable doubt. The systematic way and the similarities of mistreatment refer to an organized plan, the implementation of which allows – if not encouraging – the development of unlawful behaviours. The patrols of armed men, – with or without police and military uniforms, masks or hoods -, speaking not only Greek but also another European language (often mentioned as the German one), who act with demonstrative cruelty, even in front of young children and families, the violence and abuse, the removal of personal belongings and money (clothes on a case-by-case basis and often shoes), the removal or destruction of mobile phones (apparently in order to prevent possible registering of illicit activities), the transfer to abandoned warehouses used as informal detention places, without food or water and finally the use of inflatable boats for the push backs to Turkey, reflect specific orders or other instructions pursuant an objective that ultimately has already been decided. This objective is designed in a way to conceal and to legalize all illicit activities linked to the push backs practices.

The Campaign for the Access to Asylum once again condemns the push backs practices which have been expanded and become more cruel and more systematic after the EU-Turkey Joint Statement of 18 March 2016. The Campaign highlights that not only they constitute a serious violation of the country’s international obligations but they are also elements of criminal acts (torture, robbery, exposure to life risk, etc.) which fall under the jurisdiction of the criminal justice.

Therefore, we would like to address the following questions to the authorities and ask for relevant answers:

– Which forces act at the borders to deter irregular entrances?

– Do they exist any specific orders or SOPs (standard operational procedures) for the identification, arrest and processing of irregular arrivals in the Northern borders of Greece? Who is ensuring how these orders/ procedures, if any, are implemented by the patrols?

– Is there an obligation to keep a track of the activities of the patrols operating along Evros borders?

– Does the competent authority supervise the legality of the actions of these patrols and the fulfilment of the country’s legal obligations according to the international refugee law for people in need of international protection?

The Campaign for the Access to Asylum points out that the authorities concerned (Ministry of Protection of the Citizen, Ministry of Defence and Ministry of Migration Policy) as well as the Ministry of Justice need to undertake urgent procedures to investigate these allegations of illicit push backs in the region. The competent authorities are responsible for any delay, as far as the continuing violations, the more they are beyond any control, accountability or punishment, the worse the situation gets. The lack of action for the investigation of the allegations simply confirms the widespread belief that Evros border is an area outside the law, where refugees are being thrown into death or into the hands of criminal networks for which the human life is extremely cheap. It goes the same for those who are responsible to protect it.

Signing Organizations (in alphabetic order)

ARSIS – Association for the Social Support of Youtharsis.gr | arsis

  Greek Forum of Refugees http://refugees.gr

 Greek Helsinki Monitorhttps://greekhelsinki.wordpress.com

Initiative for the Detainees’ Rights http://www.tokeli.gr

“LATHRA?” Committee for Solidarity to Refugees in Chios http://www.lathra.gr

Movement for Human Rights – Solidarity with Refugees Samos

  

Network of Social Support for Refugees and Migrants
 http://migrant.diktio.org

 PRAKSIS http://www.praksis.gr

Refugees Support Aegean http://rsaegean.org

World without Wars and Violencehttp://www.kosmosxorispolemous.gr

02/05/2019: Καμπάνια για την Πρόσβαση στο Άσυλο: Απαξίωση της ανθρώπινης ζωής και της νομιμότητας οι επαναπροωθήσεις στον Έβρο

αρχείο λήψης.jpeg

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Απαξίωση της ανθρώπινης ζωής και της νομιμότητας οι επαναπροωθήσεις στον Έβρο

                                                                                        Αθήνα, 2 Μαΐου 2019

[ανεπίσημη μετάφραση στα αγγλικά εδώ]

Τα σύνορα της χώρας στον Έβρο τείνουν να καταστούν έναςεκτός  δικαίου και  εκτός νόμου τόπος μαρτυρίου για τους πρόσφυγες που επιχειρούν απελπισμένα να περάσουν στο ευρωπαϊκό έδαφος, στιγματίζοντας  τη χώρα μας  και τους υπευθύνους για τη διαχείρισή  τους.

Ενώ παρακολουθούμε τους αυξανόμενους πνιγμούς στα σύνορα, οι καταγγελίες προσφύγων για  βάρβαρες  πρακτικές   επαναπροώθησης συνεχίζονται. Εκτός από τον αποτροπιασμό που προκαλούν, δείχνουν επίσης ότι η άσκηση βίας και οι συστηματικές παραβιάσεις δεν αποτελούν μεμονωμένες  ατομικές  επιλογές,  αλλά γενικευμένες πρακτικές που  αναπτύσσονται στα πλαίσια ενός σχεδίου αποτροπής και προσπάθειας ενίσχυσης του«μηνύματος» αποθάρρυνσης, που «πρέπει να σταλεί»  για την ανάσχεση των προσφυγικών  ρευμάτων

Όσα εκτενώς καταγράφονται στην κοινή έκθεση του Ελληνικού Συμβούλιου για τους Πρόσφυγες, της ΑΡΣΙΣ και της  HumanRights360, που δημοσιεύτηκε  πρόσφατα[1], δεν αφήνουν αμφιβολία για την αλήθεια των καταγγελλόμενων. Ο συστηματικός τρόπος και οι ομοιότητες της κακομεταχείρισης παραπέμπουν σε ένα  οργανωμένο σχέδιο, η εφαρμογή του οποίου επιτρέπει -αν δεν προτρέπει-  παράνομες συμπεριφορές. Οι περίπολοι ενόπλων με ή χωρίς αστυνομικές και στρατιωτικές στολές, μάσκες ή κουκούλες,  που  μιλούν εκτός από  τα  ελληνικά και άλλη  ευρωπαϊκή γλώσσα (συχνά αναφερόμενη η γερμανική),  που δρουν με  επιδεικτική βαρβαρότητα ακόμα και μπροστά σε μικρά παιδιά και οικογένειες, βία και κακοποιήσεις,  αφαίρεση προσωπικών ειδών και χρημάτων, ρούχων κατά περίπτωση και συχνά υποδημάτων, αφαίρεση ή καταστροφή κινητών τηλεφώνων (για να μην καταγράφεται η παράνομη δράση),  μεταφορά σε εγκαταλειμμένες αποθήκες που χρησιμεύουν ως άτυπα κρατητήρια χωρίς τροφή και νερό και χρήση φουσκωτών για την επαναπροώθηση στην Τουρκία, παραπέμπουν σε εκτέλεση  συγκεκριμένων οδηγιών και εντολών, που εφαρμόζονται επιλεκτικά σε εφαρμογή προαποφασισμένου σχεδίου,  που  περιλαμβάνει και τη  συγκάλυψη -και  κατά συνέπεια   νομιμοποίηση-  των εγκληματικών μεθόδων που χρησιμοποιούνται  κατ’ αυτές.

Η Καμπάνια για την Πρόσβαση στο Άσυλο καταγγέλλει για ακόμα μια φορά την εφαρμογή  των πρακτικών άτυπης επαναπροώθησης που έχουν επεκταθεί και καταστεί  σκληρότερες και συστηματικότερες μετά την Κοινή Δήλωση αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων ΕΕ-Τουρκίας της 18ηςΜαρτίου 2016 και επισημαίνει ότι  δεν αποτελούν μόνο  σοβαρή παραβίαση των διεθνών υποχρεώσεων της χώρας,  αλλά  εμπίπτουν στην αρμοδιότητα   της ποινικής δικαιοσύνης  και στοιχειοθετούν κατά περίπτωση κακουργήματα (βασανισμοί, ληστείες, έκθεση σε κίνδυνο ζωής κ.α.)

Ζητάμε  να δοθούν απαντήσεις από τις αρχές: 

–        – Ποια σώματα ενεργούν στα σύνορα για την αποτροπή  παράτυπων  εισόδων.

–        –  Υπάρχει  πλαίσιο συγκεκριμένων εντολών  για την περίπτωση εντοπισμού, σύλληψης και μεταχείρισης των παράτυπα  εισερχόμενων και έλεγχος για τον τρόπο εφαρμογής του από τις περιπόλους;

–      – Υπάρχει υποχρέωση καταγραφής των περιπόλων που ενεργούν  κατά μήκος του Έβρου και  υποχρεωτική  αναφορά σχετικά με την πορεία που ακολουθούν καθώς και τις ενέργειες τους;

–        – Ελέγχεται από  την εκάστοτε προϊσταμένη αρχή η νομιμότητα των ενεργειών αυτών των περιπόλων και η τήρηση των υποχρεώσεων που επιβάλει το διεθνές δίκαιο για την προστασία των προσφύγων;

Η Καμπάνια για την Πρόσβαση στο Άσυλο  επισημαίνει  ότι  τα αρμόδια και εμπλεκόμενα Υπουργεία (Προστασίας του Πολίτη, Άμυνας  και  Μεταναστευτικής Πολιτικής) αλλά και ο Υπουργός Δικαιοσύνης  οφείλουν να προβούν με διαδικασίες κατεπείγοντος  στη  διερεύνηση των καταγγελιών και τον  έλεγχο  των εμπλεκόμενων σε επιχειρήσεις αποτροπής και είναι υπόλογοι για κάθε καθυστέρηση, καθώς οι συνεχιζόμενες παραβιάσεις,  όσο εκφεύγουν από κάθε μορφής  έλεγχο,  λογοδοσία  και τιμωρία, επιβεβαιώνουν  την  πεποίθηση ότι ο Έβρος είναι ένα εκτεταμένο πεδίο εκτός δικαίου και εκτός νόμου όπου οι πρόσφυγες είτε σπρώχνονται στο θάνατο είτε στα χέρια εγκληματικών οργανώσεων, όπου μπορεί να αναπτύσσεται ανεμπόδιστα το οργανωμένο έγκλημα και όπου η ανθρώπινη ζωή είναι εξαιρετικά φτηνή ακόμη και γι’ αυτούς που είναι υπεύθυνοι να την προστατεύουν.

ΟΙ ΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ ΠΟΥ ΣΥΝΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ (αλφαβητικά)

 ΑΡΣΙΣ – Κοινωνική Οργάνωση Υποστήριξης Νέωνhttp://arsis.gr

 Δίκτυο Κοινωνικής Υποστήριξης Προσφύγων & Μεταναστών http://migrant.diktio.org

   Ελληνικό Παρατηρητήριο των Συμφωνιών του Ελσίνκι  https://greekhelsinki.wordpress.com

  Ελληνικό Φόρουμ Προσφύγων http://www.refugees.gr

 Κίνηση για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα-Αλληλεγγύη στους Πρόσφυγες Σάμος

 Κόσμος χωρίς Πολέμους και Βίαwww.kosmosxorispolemous.gr 

  “ΛΑΘΡΑ;” – Επιτροπή Αλληλεγγύης στους Πρόσφυγες Χίου http://www.lathra.gr

PRAKSIS http://www.praksis.gr

Πρωτοβουλία για τα Δικαιώματα των Κρατουμένωνhttp://www.tokeli.gr 

Υποστήριξη Προσφύγων στο Αιγαίο (RSA) http://rsaegean.org/el

  

[1] https://www.gcr.gr/el/ekdoseis-media/ektheseis/reports/item/1028-i-nea-kanonikotita-ston-evro-ameiotes-synexizontai-oi-paranomes-epanaproothiseis-politon-triton-xoron

Campaign for the access to asylum: The implementation  of the EU-Turkey Statement is an insult for the human life and dignity

7b78f-asilo

The implementation  of the EU-Turkey Statement is an insult for the human life and dignity

Athens 24 October 2018

With regard to the intensification of the problems in the islands of Eastern Aegean, both concerning the inhumane living conditions for refugees and the alarming increase of incidents of racism and intolerance, that are taking place because of the implementation of the EU-Turkey Statement, we repeat our standing position:

 The dealing with these problems which refugees face, making them victims and hostages of the preventive policy that EU member states implement and of the continuing tendency of banishment of the Refugee Issue in the fringes of or even outside European borders, cannot have any other approach than:

  • The abandonment of the EU-Turkey Statement and more importantly the abandonment of the submission of refugees in conditions of endless detention and lock-in, that have caused all the problems we witness the last few years.
  • The reinstatement of human life and dignity in the center of the relative political planning, in comparison to the current preventive policy and degradation of human value.
  • The strategic planning for the smooth integration of refugees throughout the Greek territory, in a way that promotes the coexistence with local communities, instead of making it difficult, like the current policy of prevention and ghettoisation in distant camps of mainland.

The dealing of the problems that beset the refugee population and have a negative impact in local communities, does not consist of half-measures for the reduction of refugee population or for temporary improvement of living conditions, or of course does not consist of the criminalization of the solidarity towards refugees. The situation needs to be confronted with the abandonment of the political implementation of the EU-Turkey Statement, that is the main cause for the lock in of refugees in the islands and the concomitant problems.

Signing Organisations (in alphabetic order):

 AITIMA http://www.aitima.gr

ARSIS – Association for the Social Support of Youth arsis.gr | arsis

 Network of Social Support for Refugees and Migrants
 http://migrant.diktio.org

 Greek Council for Refugeeshttp://www.gcr.gr

Greek Forum of Refugeeshttp://refugees.gr

 Greek Helsinki Monitorhttps://greekhelsinki.wordpress.com

Initiative for the Detainees’ Rightshttp://www.tokeli.gr

“LATHRA?” Committee for Solidarity to Refugees in Chios http://www.lathra.gr

Lawyers’ Team for Refugees’ and Migrants’ Rights http://www.omadadikigorwn.blogspot.com

 PRAKSIS http://www.praksis.gr

Refugees Support Aegeanhttp://rsaegean.org

World without Wars and Violencehttp://www.kosmosxorispolemous.gr

Καμπάνια για την πρόσβαση στο Άσυλο: Προσβολή για την ανθρώπινη ζωή και αξιοπρέπεια η εφαρμογή της Κοινής Δήλωσης ΕΕ-Τουρκίας

https://greekhelsinki.files.wordpress.com/2018/10/7b78f-asilo.png

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ 

Προσβολή για την ανθρώπινη ζωή και αξιοπρέπεια η εφαρμογή της Κοινής Δήλωσης ΕΕ-Τουρκίας

Αθήνα, 24 Οκτωβρίου 2018

Με αφορμή την εντεινόμενη όξυνση των προβλημάτων στα νησιά του ανατολικού Αιγαίου, τόσο σε σχέση με τις απάνθρωπες συνθήκες διαβίωσης των προσφύγων, όσο και με την ανησυχητική αύξηση φαινομένων ρατσισμού και μισαλλοδοξίας, που παρατηρούνται εξαιτίας της εφαρμογής της Κοινής Δήλωσης ΕΕ-Τουρκίας, η Καμπάνια για την Πρόσβαση στο Άσυλο επισημαίνει για μία ακόμη φορά την πάγια θέση της:

Η  αντιμετώπιση των προβλημάτων που ταλανίζουν τους πρόσφυγες, καθιστώντας τους θύματα και δέσμιους της πολιτικής αποτροπής που εφαρμόζουν τα κράτη μέλη της ΕΕ και της συνακόλουθης τάσης εξοστρακισμού του Προσφυγικού Ζητήματος στις παρυφές ή/και εκτός των ευρωπαϊκών συνόρων, δεν μπορεί παρά να έχει ως γνώμονα:

  • Την εγκατάλειψη της Κοινής Δήλωσης ΕΕ-Τουρκίας και ιδίως της υπαγωγής των προσφύγων σε συνθήκες ατέρμονης κράτησης και εγκλωβισμού, η οποία και έχει αποτελέσει τη γενεσιουργό αιτία των προβλημάτων που παρατηρούνται κατά τα τελευταία χρόνια.
  • Την επαναφορά της ανθρώπινης ζωής και αξιοπρέπειας στο επίκεντρο των σχετικών πολιτικών σχεδιασμών, έναντι της τρέχουσας πολιτικής αποτροπής και υποβάθμισης της αξίας του ανθρώπου.
  • Τον στρατηγικό σχεδιασμό για την ομαλή ένταξη των προσφύγων ανά την επικράτεια, κατά τρόπο που να προάγει τη συνύπαρξη με τις τοπικές κοινότητες, αντί να τη δυσχεραίνει, όπως η τρέχουσα πολιτική απομόνωσης και γκετοποίησης σε απόμακρους καταυλισμούς της ενδοχώρας.

Η αντιμετώπιση των προβλημάτων που ταλανίζουν τους πρόσφυγες και επιδρούν αρνητικά στις τοπικές κοινωνίες των νησιών δεν έγκειται σε ημίμετρα για μείωση του πληθυσμού των προσφύγων ή για πρόσκαιρη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης, ούτε φυσικά στην ποινικοποίηση της αλληλεγγύης προς τους πρόσφυγες. Η κατάσταση πρέπει να αντιμετωπιστεί με την εγκατάλειψη της πολιτικής εφαρμογής της Κοινής Δήλωσης ΕΕ-Τουρκίας που αποτελεί τη γενεσιουργό αιτία του εγκλωβισμού των προσφύγων στα νησιά και των συνακόλουθων προβλημάτων.

ΟΙ  ΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ ΠΟΥ ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ (αλφαβητικά)

ΑΙΤΗΜΑ http://www.aitima.gr

ΑΡΣΙΣ – Κοινωνική Οργάνωση Υποστήριξης Νέων http://arsis.gr

Δίκτυο Κοινωνικής Υποστήριξης Προσφύγων & Μεταναστών http://migrant.diktio.org 

Ελληνικό Παρατηρητήριο των Συμφωνιών του Ελσίνκι  https://greekhelsinki.wordpress.com

Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες http://www.gcr.gr

Ελληνικό Φόρουμ Προσφύγων http://www.refugees.gr

Κόσμος χωρίς Πολέμους και Βία www.kosmosxorispolemous.gr 

“ΛΑΘΡΑ;” – Επιτροπή Αλληλεγγύης στους Πρόσφυγες Χίου http://www.lathra.gr

Ομάδα Δικηγόρων για τα Δικαιώματα Προσφύγων και Μεταναστών http://www.omadadikigorwn.blogspot.com   

PRAKSIS http://www.praksis.gr

Πρωτοβουλία για τα Δικαιώματα των Κρατουμένων http://www.tokeli.gr

Υποστήριξη Προσφύγων στο Αιγαίο (RSA) http://rsaegean.org/el