Humanists International Observes World Refugee Day


FireShot Capture 118 - Edit Post ‹ Greek Helsinki Monitor - Ελληνικο Παρατηρητηριο των Συμφω_ -

Humanists International Observes World Refugee Day

On June 20th, the world comes together to observe World Refugee Day.


20 JUNE 2020


On this day, we recognise the resilience and courage of the many people who have been forcibly displaced by situations of conflict or persecution, frequently in violation of their right to freedom of thought, conscience and religion and freedom of expression. This day is also a chance for reflecting on how we can continue to mobilise towards building a more inclusive and tolerant world for refugees – one where their rights, needs, hopes and dreams are recognised, and their humanity is respected without question.

Attaining asylum status can be a lifeline for humanists trapped in countries where expressing non-religious views or renouncing religion is a crime under blasphemy, apostasy and ‘religious insult’ laws, or who might otherwise face harassment, violent attacks and persecution for being non-religious. Humanists-at-risk can face numerous obstacles during the asylum process, including the failure of immigration officials to understand some of the basic features of humanism. This happened to Hamza bin Walayat, a humanist fleeing from religious persecution in Pakistan in 2019. Hamza’s application for asylum was initially rejected by UK Home Office officials on the grounds that he failed to identify Plato and Aristotle as humanist philosophers. This decision was deeply flawed,  not only because both philosophers identified as religious, but because it wrongly equated humanism with other religious beliefs which adopt the word of particular religious figures and texts.

This year, the Covid-19 crisis has aggravated the challenges faced by refugees and internally displaced individuals. Refugee camps already suffer from lack of access to adequate health care, and very few have ICUs or ventilators on hand to care for Covid-19 patients. Measures to avoid community transmission of the virus, such as physical distancing and hand-washing, are near impossible to implement in such cramped settings. For the over 40 million internally displaced people who have fled their homes because of persecution, but remain trapped within their State borders, such as those in Darfur in Sudan or Idlib in Syria, the situation is even more concerning.

Under cover of Covid-19, States have intensified their policies of forced returns, denial of entry and illegal push-backs of refugees and asylum seekers. In Europe, there are growing reports of refusals to disembark rescued individuals at sea, leaving them stranded in unsafe boats for extended periods of time, and refusals to carry out search and rescues of capsized boats.The United States has used emergency legislation to deport children at the border with Mexico, with 600 minors expelled in April alone. In Greece, there have been reports of a sharp increase in violent actions toward refugees entering from the Turkish border, including acts of torture, arbitrary detention, sexual assault and violent push-backs by military forces (a policy that violates the international law principle of non-refoulement, as it involves the forcible return of a person to a country where they may face persecution without first assessing their claim for asylum). In response to the increase in border violence, more than 100 Members of the European Parliament have called for an investigation into violence and shootings by border guards at the Greek-Turkish border.

From the United States, to Europe, to Australia, conversations about migration and the refugee crisis tend to be characterised by historical amnesia towards the role countries in the Global North have played in fostering conflict, crime and poverty on other continents. Increasingly, this extends to their dismissal of the disproportionate historical responsibility they carry for the release of carbon emissions into the atmosphere and the creation of unstable environmental conditions leading many people in the world’s poorest countries to flee their homes and become climate refugees.

It is clear that politicians and civil society (whose views politicians tend to reflect) need to change their thinking to display more compassion and rationality when responding to the refugee crisis, and this includes interrogating their own moral responsibility for the root causes of global patterns of migration. For the present moment, it remains essential that we strongly oppose the erosion of the rights of refugees, and the increasing normalisation of policies of border violence, illegal detention and deportation that have taken root in the wake of Covid-19.

Launching of criminal investigations into the deaths of Mohammad Al-Arab and Muhammad Gulzar, following 2 GHM complaints

Mohammad (al) Arab
[left – 21yrs old] and Muhammad Gulzar [right – 42yrs old] shot dead by Greek forces at the Greek-Turkish border when they tried to cross it on 2 and 4 March 2020 respectively. It took two Greek Helsinki Monitor complaints to the Prosecutor of the Court of Cassation for the launching of criminal investigations into their deaths (and into scores of other injuries, violence, a disappearance and an attempted rape), as several articles, reports by Human Rights Watch and Amnesty International and even more appeals by UN and Council of Europe authorities, as well as 100+ MEPs, published before the GHM complaints were ignored or worse were treated by the Greek government -in a “Trump fashion”- as “fake news” and “Turkish propaganda.”

Council of Europe Commissioner for Human Rights: Pushbacks and border violence against refugees must end


STRASBOURG 19/06/2020
FireShot Capture 122 - Edit Post ‹ RACIST CRIMES WATCH - Παρατηρητηριο Ρατσιστικων Εγκληματω_ -

“On 20 June, World Refugee Day will spotlight the hardship that refugees endure. I pay tribute to the resilience of refugees and reiterate the call to protect them and uphold their rights”, said today the Council of Europe Commissioner for Human Rights, ahead of World Refugee Day. “All too often, additional hardship is deliberately inflicted on refugees by many of the states to which they turn for protection, including in Europe. This is inhumane and must stop.

Governments should start with tackling the most blatant violations of refugees’ rights. Pushbacks are a case in point. They are becoming more normalised and are carried out in an increasingly violent way across Europe. The illegal practice of pushbacks not only deprives those who may seek asylum from this opportunity. It also eats away at the foundation of international human rights law which protects refugees.

All too often, pushbacks are justified by European governments by appealing to a shared interest to ‘protect European borders’. It is not rare that other governments remain silent when credible evidence of pushbacks emerges. Worse still, some government officials condone or even praise the heavy-handed border control measures used by their peers in other countries. In this way, European governments legitimise actions that not only violate the human rights and dignity of the people pushed back, but also undermine the values and principles upon which Europe is built.

Pushbacks and border violence not only threaten the rights of refugees and migrants, but also those of the citizens of European states. When unlawful and violent action by police or other law enforcement agencies can take place with impunity, their accountability is eroded and the protection of all citizens may be compromised. Impunity for unlawful police actions indeed negates the principle of equal rights and dignity for all, and undermines public trust in state institutions.

I therefore call on all Council of Europe member states to hold true to their obligations to refugees by stopping pushbacks and border violence on their own territories, and by holding each other to account for failing to protect refugees and their rights. I also call on member states to ensure that their National Human Rights Institutions have the capacity to monitor and report on the situation of refugees and migrants at borders, and urge them to implement the recommendations of such institutions. It is also crucial to carry out effective investigations into all allegations of violent or racist incidents at borders, in particular when they involve law enforcement forces.

Protecting the human rights and dignity of refugees is not an option, but a moral and legal obligation that all member states have to uphold.”

18/06/2020: “Black lives matter” and “refugee lives matter”


Humanist Union of Greece

18 June 2020

The Humanist Union of Greece (HUG) supports the joint appeal to the UN Human Rights Council to establish an international commission of inquiry with the necessary authority to investigate systemic racism in law enforcement in the United States made yesterday by the Special Rapporteur on racism, racial discrimination, xenophobia and related forms of intolerance; the Special Rapporteur on contemporary forms of racism, racial discrimination, xenophobia and related intolerance; the Working Group of Experts on people of African descent; the Special Rapporteur on the rights of freedom of assembly and association; and the Coordination Committee of the Special Procedures of the Human Rights CouncilHUG agrees with them that “Failure to establish an international commission of inquiry would signal that black lives do not matter, or that if they do, they do not matter enough to mobilize the Human Rights Council to intervene where it should.” 

HUG also noted with satisfaction that during yesterday’s debate at the UN HRC “Speakers expressed deep concern over structural and systemic racism in all societies affecting minority groups the world over, emphasizing that States had the responsibility to prevent racist-driven crimes and ensure justice and accountability.  It was time to unite in a firm, global and collective response.” On this side of the Atlantic, there is also systemic police or border guard excessive violence, contempt for human life, all that enhanced by frequent impunity for such major human rights violations. The standards of the rule of law are under threat even in several European states. Europe’s attitude towards refugees at the external borders of the EU, that includes torture and shooting deaths, as well as systemic racism, often coupled with impunity, in law enforcement agencies of many European states, are not positive examples of the humanistic values of Europe that are otherwise so readily upheld.

More than 100 Members of European Parliament, both in mid-March 20202 and in mid-May 2020, called on the European Commission to immediately investigate the shootings at the Greek-Turkish border that have resulted in at least two well-documented deaths and one missing person, adding that they cannot tolerate that these findings are simply ignored by the responsible authorities. To this day, the call fell on deaf ears.


“Refugee lives matter” as much as “black lives matter” and all those who support the international commission of inquiry to investigate systemic racism in law enforcement in the United States should also support an immediate investigation by the European Commission of systemic racism in law enforcement at the external borders of the EU by agents operating in the name of the whole EU.

10/06/2020: Υπόμνημα για δικογραφίες Εισαγγελιών Ορεστιάδας και Αλεξανδρούπολης για παράνομες επαναπροωθήσεις, βασανιστήρια, απόπειρα βιασμού και θανάτους μεταναστών/προσφύγων από πυροβολισμούς στον Έβρο

Τ.Θ. 60820, 15304 Γλυκά Νερά, Tηλ. 2103472259 Fax: 2106018760
email: ιστοσελίδα:

Πταισματοδικείο Αθηνών
14ο Προανακριτικό Τμήμα

10 Ιουνίου 2020

Υπόμνημα για τις δικογραφίες Εισαγγελίας Πρωτοδικών Ορεστιάδας και Εισαγγελίας Πρωτοδικών Αλεξανδρούπολης 

Κυρία Πρόεδρε

Κλήθηκα να καταθέσω στα πλαίσια προκαταρκτικής εξέτασης για τη δικογραφία της Εισαγγελίας Πρωτοδικών Ορεστιάδας. Η δικογραφία σχηματίσθηκε μετά την υποβολή στην Εισαγγελία του Αρείου Πάγου στις 18 Μαρτίου 2020 «Μηνυτήριας αναφοράς για παράνομες επαναπροωθήσεις, βασανιστήρια και απόπειρα βιασμού στον Έβρο» με την πλήρως τεκμηριωμένη έκθεση και μερικά συναφή tweets της ΜΚΟ Human Rights Watch όπου περιγράφονται κατά συρροή παράνομες επαναπροωθήσεις, βασανιστήρια και μια απόπειρα βιασμού από όργανα της ελληνικής διοίκησης στον Έβρο. Ταυτόχρονα, σχηματίσθηκε δικογραφία στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Αλεξανδρούπολης. Το παρόν υπόμνημα υποβάλλεται σε δύο αντίγραφα με την παράκληση η Εισαγγελία Πρωτοδικών Ορεστιάδας να διαβιβάσει το ένα από αυτά στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Αλεξανδρούπολης.

Η έκθεση της ΜΚΟ Human Rights Watch επισυνάπτεται σε ελληνική μετάφραση από την ίδια τη ΜΚΟ, η οποία έχει όλες τις απαραίτητες πληροφορίες για όσα καταγγέλλονται στην έκθεση καθώς και για το πού βρίσκονται τα καταγγέλλοντα άτομα ώστε αν είναι δυνατόν να κληθούν να καταθέσουν στις κατάκοπους ελληνικές προξενικές αρχές (ή στην Ελλάδα αν στο μεταξύ κάποια από αυτά ήρθαν στην Ελλάδα).

Η έκθεση αναφέρει δύο θανάτους από πυροβολισμούς για τους οποίους μαζί με τα αποσπάσματα της έκθεσης παρέχονται με το παρόν και αναλυτικές πληροφορίες.

Θάνατος από πυροβολισμούς του 21χρονου Σύριου
Muhammad (al) Arab του Emad και της Samya

«Σύμφωνα με ρεπορτάζ σε ΜΜΕ, Τούρκοι αξιωματούχοι έχουν κατηγορήσει τις ελληνικές δυνάμεις ασφαλείας ότι άνοιξαν πυρ και σκότωσαν τουλάχιστον τρία άτομα κατά την διάρκεια της πρώτης εβδομάδας του Μαρτίου. Πιθανώς σε αυτά να περιλαμβάνεται ένας Σύρος που σκοτώθηκε στην ελληνική όχθη του Έβρου το πρωί της 2ας Μαρτίου. Στις 10 Μαρτίου μία δικηγόρος στο Κέντρο Ανθρώπινων Δικαιωμάτων του Δικηγορικού Συλλόγου της Κωνσταντινούπολης είπε ότι προσέφυγε στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ) για να επιβάλει στην Ελλάδα να επιτρέψει στους αιτούντες άσυλο να εισέλθουν στην Ελλάδα και να σταματήσει να χρησιμοποιεί πραγματικά πυρά και δακρυγόνα εναντίον τους, με βάση το δημοσίευμα για τον νεκρό πρόσφυγα στις 2 Μαρτίου.»

Η αναφερόμενη προσφυγή στο ΕΔΔΑ υποβλήθηκε στις 5 Μαρτίου 2020, καταγράφηκε ως Μ.Τ. κατά Ελλάδας με αριθμό 12288/20 και αποφασίστηκε από το ΕΔΔΑ η εξέτασή της να γίνει κατά προτεραιότητα. Ο προσφεύγων M.T. είναι εξάδελφος του θύματος, κατοικεί στην Κωνσταντινούπολη, και έχει εξουσιοδοτήσει για την προσφυγή αυτή δικηγόρο στο Κέντρο Ανθρώπινων Δικαιωμάτων του Δικηγορικού Συλλόγου της Κωνσταντινούπολης και τον υπογράφοντα Εκπρόσωπο του Ελληνικού Παρατηρητηρίου των Συμφωνιών του Ελσίνκι.

Τα γεγονότα όπως καταγράφηκαν στην προσφυγή:

«Στις 02/03/2020, μεταξύ 08.00-08.30 ώρες, ο MUHAMMAD ARAB, στενός συγγενής του προσφεύγοντος, πέρασε τα τουρκικά σύνορα από την Αδριανούπολη στην Ελλάδα, προκειμένου να ζητήσει άσυλο μαζί με 4 φίλους. Μετά τη διέλευση των ελληνικών συνόρων, επαναπροωθήθηκε προς τα τουρκικά σύνορα (push back) από τις ελληνικές δυνάμεις και υποχρεώθηκε να επιστρέψει στην Τουρκία. Εκείνη τη στιγμή, χτυπήθηκε στο κεφάλι και στο στόμα του από 5 βλήματα που εκτόξευσαν ένστολα μέλη του ελληνικού στρατού. Πέθανε λίγα λεπτά αργότερα από τις θανατηφόρες 5 βολές στο πρόσωπό του. Οι φίλοι του τον μετέφεραν με τα πόδια στα τουρκικά σύνορα. Στην Τουρκία, ο MUHAMMAD ARAB μεταφέρθηκε αμέσως με το αυτοκίνητο στο δημόσιο νοσοκομείο στο Enez της Αδριανούπολης με τη βοήθεια των τουρκικών αρχών. Πραγματοποιήθηκε αυτοψία στην ιατροδικαστική υπηρεσία της Κωνσταντινούπολης (Adli Tıp Kurumu).Η σορός του MUHAMMAD ARAB στη συνέχεια τέθηκε τη διάθεση του προσφεύγοντα στο ΕΔΔΑ και της συζύγου του, οι οποίοι είναι οι μόνοι συγγενείς του MUHAMMAD ARAB στην Τουρκία.»

Στη συνέχεια, η Forensic Architecture που ασχολείται με τη μελέτη και το συνδυασμό ψηφιακών και χωρικών δεδομένων για την τεκμηρίωση κυρίως εγκλημάτων πολέμου και παραβιάσεων ανθρώπινων δικαιωμάτων, μελέτησε και διασταύρωσε τα στοιχεία από κινητά τηλέφωνα αυτοπτών μαρτύρων και πολλαπλές καταγραφές σε βίντεο των γεγονότων αμέσως μετά τον πυροβολισμό που δέχτηκε ο Muhammad (al) Arab, το πρωί της 2 Μαρτίου 2020 και τεκμηρίωσε το φόνο από ελληνικά πυρά: το σχετικό video περιέχεται στο επισυναπτόμενο dvd έχει επίσης αποθηκευθεί και στο δικό μας κανάλι στο YouTube.

Θάνατος από πυροβολισμούς του 42χρονου Πακιστανού Muhammad Gulzar

«Η δικηγόρος του Δικηγορικού Συλλόγου είπε επίσης ότι η τουρκική εισαγγελία είχε ανοίξει έρευνα για τη δολοφονία ενός Πακιστανού στις 4 Μαρτίου στο συνοριακό πέρασμα στο Pazarkule (Καστανιές). Η δικηγόρος είπε ότι το Γραφείο του Κυβερνήτη της Επαρχίας Αδριανούπολης αναφέρθηκε στον θάνατο του άνδρα στις 4 Μαρτίου σε δελτίο τύπου. Σύμφωνα με αυτό, στις 11 π.μ, οι ελληνικές δυνάμεις συνοριοφυλακής στο συνοριακό πέρασμα του Pazarkule (Καστανιές) έκαναν χρήση «δακρυγόνων, πλαστικών σφαιρών και πραγματικών πυρών» κατά αιτούντων άσυλο και είχαν τραυματίσει έξι άτομα, ένας εκ των οποίων πέθανε αργότερα την ίδια μέρα.»

Πρόκειται για το θάνατο του Πακιστανού Muhammad Gulzar. Η χήρα του S.K. ζει στην Κωνσταντινούπολη και έχει εξουσιοδοτήσει για το χειρισμό των ένδικων μέσων περιλαμβανόμενης και προσφυγής στο ΕΔΔΑ δικηγόρο στο Κέντρο Ανθρώπινων Δικαιωμάτων του Δικηγορικού Συλλόγου της Κωνσταντινούπολης Esin Bozovalı με την οποία συνεργάζεται ο υπογράφων Εκπρόσωπος του Ελληνικού Παρατηρητηρίου των Συμφωνιών του Ελσίνκι.

Αναλυτική αναφορά στο θάνατο του Muhammad Gulzar κάνει σε πρόσφατη έκθεσή της η Διεθνής Αμνηστία ερευνητές της οποίας ήταν παρόντες στην περιοχή όταν συνέβη ο θάνατος, και η οποία έκθεση έχει αποτελέσει αντικείμενο άλλης μηνυτήριας αναφοράς μας στην Εισαγγελία του Αρείου Πάγου, στις 8 Μαΐου 2020, με τίτλο «Μηνυτήρια αναφορά για παράνομες επαναπροωθήσεις, βασανιστήρια και θανάτους μεταναστών/προσφύγων από πυροβολισμούς στον Έβρο» και, όπως έχουμε πληροφορηθεί, έχει αποσταλεί στις Εισαγγελίες Πρωτοδικών Ορεστιάδας και Αλεξανδρούπολης (και ίσως θα ήταν καλό να συσχετισθεί με την παρούσα):

«Μια καλά τεκμηριωμένη υπόθεση είναι αυτή του Muhammed Gulzari, ενός 43χρονου Πακιστανού που προσπάθησε να περάσει στην Ελλάδα από τη συνοριακή πύλη Παζάρ Κουλέ-Καστανιών στις 4 Μαρτίου. Σύμφωνα με επίσημη δήλωση από το γραφείο του Κυβερνήτη της Αδριανούπολης, πυροβολήθηκε στο στήθος και ανακηρύχθηκε νεκρός σε νοσοκομείο την ίδια ημέρα, ενώ τραυματίστηκαν άλλοι πέντε από σφαίρες κατά το ίδιο επεισόδιο. Η Διεθνής Αμνηστία έγινε μάρτυρας ασθενοφόρων να φεύγουν από το σημείο τη στιγμή του ατυχήματος και μίλησε με έναν άνδρα από το Πακιστάν ο οποίος δεν είχε τραυματιστεί, αλλά ήταν καλυμμένος με αίμα και είπε ότι βοήθησε να κουβαλήσει ένα φίλο του που είχε πυροβοληθεί. Η Διεθνής Αμνηστία έχει λάβει αντίγραφο της έκθεσης αυτοψίας του Muhammed Gulzari, η οποία καταγράφει το γεγονός ότι αφαιρέθηκε από το σώμα του σφαίρα διαμέτρου 5 χιλιοστών. Η έρευνα από Τούρκους εισαγγελείς για το θάνατό του συνεχίζεται.»

Στη συνέχεια, έρευνα των Forensic Architecture, Bellingcat και Lighthouse Reports, σε συνεργασία με την Der Spiegel, ανέδειξε στοιχεία που δείχνουν πως ο Muhammad Gulzar και τουλάχιστον άλλοι έξι άνθρωποι που επέζησαν, δέχτηκαν πραγματικά πυρά από την ελληνική πλευρά των συνόρων στις 4 Μαρτίου 2020: το σχετικό video περιέχεται στο επισυναπτόμενο dvd έχει επίσης αποθηκευθεί και στο δικό μας κανάλι στο YouTube.


Κατόπιν αυτών, εκ μέρους των συγγενών των Muhammad (al) Arab και Muhammad Gulzar, παρακαλούμε να σταλεί η δικογραφία στο Προξενείο της Ελλάδας στην Κωνσταντινούπολη το οποίο να καλέσει τις δικηγόρους του Κέντρου Ανθρώπινων Δικαιωμάτων του Δικηγορικού Συλλόγου της Κωνσταντινούπολης να προσέλθουν μαζί με τους συγγενείς S.K. και Τ.Ι. για να καταθέσουν, για να προσκομίσουν τα ιατροδικαστικά και λοιπά έγγραφα των τουρκικών αρχών, για να δηλώσουν παράσταση για την υποστήριξη της κατηγορίας και για να εξουσιοδοτήσουν τις δύο δικηγόρους στην Τουρκία, τον υπογράφοντα και ενδεχομένως και άλλους δικηγόρους στην Ελλάδα για την εκπροσώπησή τους ενώπιον των ελληνικών δικαστικών και διοικητικών αρχών. Παράλληλα, για κάθε πρόσθετη πληροφορία για το υπόλοιπο υλικό των εκθέσεων των δύο ΜΚΟ Human Rights Watch και Διεθνής Αμνηστία, μπορούν να κληθούν οι εκπρόσωποί τους στην Ελλάδα.

Με τιμή

Παναγιώτης Δημητράς
Εκπρόσωπος ΕΠΣΕ

Humanist International: Statement on racism and police brutality in light of George Floyd’s murder


We are heartbroken and outraged to witness the murder of yet another unarmed black man at the hands of a white police officer in America. George Floyd’s life was taken in broad daylight by a police officer who knelt directly on his neck for 8 minutes, while 3 other officers stood by and did nothing. “Please, I can’t breathe” were his final words.

What happened to George was not the result of a few ‘bad apples’. Systematic racism and police brutality have been defining features of the criminal justice system in America since the days of slavery, and allows these heinous crimes to be committed again and again with impunity.

The issue of police terror is unfortunately an issue that black communities have been facing pretty much for the last 400 years. Many people don’t understand that the foundation of policing is actually in slave patrolling. The first law enforcement agencies were out to catch black people who were [fleeing] from slavery.” — Patrisse Cullors, co-founder of the Black Lives Matter movement.

No longer can anyone deny what has been obvious for so long: that there are two systems of justice in operation in America. One that acts as guardian for the lives and property of middle-class white people, and the other which mercilessly oppresses and terrorises black and brown communities. White privilege has normalised this situation and allowed it to continue for too long. We cannot be silent any longer.

All our silences in the face of racist assault are acts of complicity.” — bell hooks, author and activist

People everywhere are rightfully angry about this injustice. Protests that began in Minneapolis have now spread to every state in America and abroad as well. Citizens of all countries have been encouraged to challenge the structures that safeguard racism and racist ideology within their own communities. It should go without saying that they have a right to express their feelings of rage and grief in peaceful protest without excessive violence being used against them. The use of tear gas – a chemical weapon which is banned from use in warfare under the Geneva Convention – is not only cruel and inhumane, but is deliberately designed to provoke fear and chaos from peaceful crowds.

Humanists stand for the dismantling of racist institutions and an end to abusive policing practices, wherever this may occur. We express our support and solidarity for the Black Lives Matter movement and all victims of racist attacks and hate crime, whether perpetrated by state officials or by members of the public. Our commitment to using our global platform to challenge racial injustice is unwavering, and we will continue to do the work to fight for a world in which the racism that killed George Floyd is no longer tolerated.

As a small part of this ongoing mission, we would like to share what some the responses from our member organisations in the United States and the United Kingdom have been. We would also like to share some resources (petitions, links to donate and anti-racism reading), which we have compiled for members looking for additional ways to help or learn more about the systems of institutionalised racism in America.

Statements by our Members

Andrew Copson, President of Humanists International, said:

“Humanity is and ought to be one family, but racism and racial prejudice sadly endure as a global scourge. In so many states around the world, people are discriminated against, stigmatised, locked up, and killed because of their colour or their ethnicity. The US is not unique in its failings, but that is not a good enough defence. The enlightenment principles of democracy, human rights, and the rule of law, on which the US state is founded, mean that its public authorities should expect to be held to higher standards. Failing to live up to those high standards and promise is not only a concern for its own citizens of goodwill, but for all who hope and work for a world where race will be no barrier to freedom and equal treatment.”

The Board of the American Humanist Associationreleased the following statement:

“In communities across our land, Americans have been expressing their anger and frustration at the systemic racism that pervades our society and manifests itself in police brutality against African Americans, brutality that all too frequently has fatal consequences.

Leaders of both the Left and the Right are quick to invoke the rule of law to condemn violence on the streets. But a nation where the president is allowed to flout the rule of law without consequence while the most marginalized are held disproportionately to account is a nation that is on its way to being a democracy in name only. Widely documented physical attacks by police during the last few days on journalists covering the protests are yet another sign of the dangers that our democracy faces when leaders prioritize dividing Americans and consolidating their grip on power over safeguarding human rights.

As Martin Luther King said in his Other America speech at Stanford in 1967: “…[A] riot is the language of the unheard. And what is it that America has failed to hear? …it has failed to hear that large segments of white society are more concerned about tranquility and the status quo than about justice, equality, and humanity. …Social justice and progress are the absolute guarantors of riot prevention.”

Humanism and social justice go hand in hand. We call on all humanists and all Americans to do everything in their power to stand and fight the systemic racism in American society and the police brutality that is engendered by that systemic racism.”

Statement from American Atheists President Nick Fish:

“My heart breaks for the family and loved ones of George Floyd, Breonna Taylor, and so many more Americans whose lives have been stolen from them. I’m disgusted by the continued violence and brutality that Black members of our communities endure at the hands of law enforcement. Officers are supposed to be protecting us all, but too often they resort to dangerously aggressive responses that disproportionately target Black, Latino, and other communities of color.

This weekend’s protests in response to those murders—and to decades of injustice—have been met with countless examples of police officers using excessive force, targeting journalists and peaceful demonstrators, and escalating confrontation as a pretext to arrest protesters demanding reform.

Elected officials and civil leaders must do more to recognize and address the racism and systemic biases that pervade our criminal justice system, end the militarization of our nation’s police forces, and ensure accountability for members of law enforcement who erode trust with their repeated and extreme uses of force. This weekend’s demonstrations are the result of years of failed promises to address long-standing biases that have cost countless lives.

I stand with the members of our community who have peacefully protested against this racism and violence. I call on politicians and leaders in law enforcement to ensure that the constitutional right of all Americans to peaceably assemble is protected, to de-escalate confrontations, and listen to the voices of those demanding reform.”

Statement from the Norwegian Humanist Association: 

“The Norwegian Humanist Association supports #BlackLivesMatter.

The murder of George Floyd in Minnesota, USA, has brought renewed attention to the unequal treatment of ethnic minorities in the United States. To countries everywhere, this serves as a reminder of the importance of equality and human rights for all.

No state or society can truly say that there is no systemic racism or groups of citizens that are treated worse than others. Unequal treatment differs from case to case, country to country, and over time. However, it particularly affects people belonging to a minority. Their human rights are thus violated.

Although systematic racism occurs less frequently in Norway than in the USA today, there is no doubt that we still have some way to go. There are daily reports in the media of everyday racism, the comment sections in social media are full of accusations of inferiority, and traits are attributed to citizens based on the color of their skin.

Our humanist lifestance promotes equality for all. The commitment to fight racism, oppression and forces that undermine democracy, form part of our humanist values. That is why the Norwegian Humanist Association is working towards an inclusive, diverse and future-oriented society.

The Norwegian Humanist Association demands that the Norwegian authorities express their strong concerns to the American authorities about the human rights situation of ethnic minorities in the United States.

Furthermore, the Norwegian Humanist Association demands that the Norwegian authorities investigate, follow up and correct systematic racism, unequal treatment, and discrimination against minority groups in Norway.

The Norwegian Humanist Association supports the #BlackLivesMatter movement in the USA and their fight for human rights.”

Statement from the Humanist Union of Greece:

“The Humanist Union of Greece (HUG) supports the joint appeal to the UN Human Rights Council to establish an international commission of inquiry with the necessary authority to investigate systemic racism in law enforcement in the United States made yesterday by the Special Rapporteur on racism, racial discrimination, xenophobia and related forms of intolerance; the Special Rapporteur on contemporary forms of racism, racial discrimination, xenophobia and related intolerance; the Working Group of Experts on people of African descent; the Special Rapporteur on the rights of freedom of assembly and association; and the Coordination Committee of the Special Procedures of the Human Rights Council. HUG agrees with them that “failure to establish an international commission of inquiry would signal that black lives do not matter, or that if they do, they do not matter enough to mobilize the Human Rights Council to intervene where it should.”

Απαράδεκτοι εισαγγελικοί λειτουργοί

JUSTICIA calls for action against disproportionate COVID-19 criminalisation – Greece: Asylum seekers fined while obtaining urgent legal assistance

JUSTICIA European Rights Network calls for action against disproportionate COVID-19 criminalisation – Greece: Asylum seekers fined while obtaining urgent legal assistance


Download PDF


Αυτός είναι ο κ. Δημητράς κ. Κοντογεώργο !

Χθες ο βουλευτής Ευρυτανίας της ΝΔ Κώστας Κοντογεώργος σχολιάζοντας τη μηνυτήρια αναφορά  25/04/2020: Mηνυτήρια αναφορά για ξενοφοβική επιστολή βουλευτή και δημάρχων Ευρυτανίας αναρωτήθηκε για τον Εκπρόσωπο του Ελληνικού Παρατηρητηρίου των Συμφωνιών του Ελσίνκι Παναγιώτη Δημητρά “Ποιός είναι ο κ. Δημητράς;” [το πλήρες κείμενο των γεμάτων με ψεύδη δηλώσεών του ακολουθεί].

Να λοιπόν ποιος είναι ο κ. Δημητράς κ. Κοντεογώργο με βάση το δημόσια προσβάσιμο βιογραφικό του:

  1. Εκπρόσωπος και ιδρυτικό μέλος (1993) του Ελληνικού Παρατηρητηρίου των Συμφωνιών του Ελσίνκι (ΕΠΣΕ)
  2. Εκπρόσωπος και ιδρυτικό μέλος (2010) της Ένωσης Ουμανιστών Ελλάδας (ΕΝΩ.ΟΥΜ.Ε.)
  3. Μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του Ευρωπαϊκού Δικτύου για την Εκτέλεση των Αποφάσεων του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (EIN) από το 2018,
  4. Μέλος του Εκτελεστικού Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ουμανιστικής Ομοσπονδίας (EHF) από το 2014 και
  5. Μέλος της Γενικής Συνέλευσης της Παγκόσμιας Οργάνωσης Κατά των Βασανιστηρίων (OMCT) από το 2004.

Εντελώς ενδεικτικά να θυμίσουμε ποιο είναι το ΕΠΣΕ:

  1. Ο Εισηγητής της Πλειοψηφίας Λεωνίδας Γρηγοράκος στη Βουλή κατά τη “Συζήτηση επί της αρχής των άρθρων και του συνόλου του σχεδίου νόμου του Υπουργείου Δικαιοσύνης: “Καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων, των εγκλημάτων κατά της γενετήσιας ελευθερίας, της πορνογραφίας ανηλίκων και γενικότερα της οικονομικής εκμετάλλευσης της γενετήσιας ζωής και αρωγή στα θύματα των πράξεων αυτών” (2 Οκτωβρίου 2002):

    “Για το νομοσχέδιο αυτό συζητήσαμε με οργανισμούς, με οργανώσεις και με μεμονωμένα άτομα και ιδρύματα όπως το ίδρυμα Μαραγκοπούλου, το Ελληνικό Παρατηρητήριο των Συμφωνιών του Ελσίνκι και με την Ευρωβουλευτή του ΠΑΣΟΚ Άννα Καραμάνου, η οποία είναι Πρόεδρος της Επιτροπής Δικαιωμάτων των Γυναικών και Ίσων Ευκαιριών. Όλα τα πρόσωπα και οι φορείς είναι ευαισθητοποιημένοι σε αυτό το θέμα.”

  2. Η Καθηγήτρια του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ) Ζωή Παπασιώπη-Πασιά το 2008, στη μελέτη της “Tο νομικό καθεστώς για τις αλλοδαπές γυναίκες – θύματα εκμετάλλευσης και παράνομης διεθνούς διακίνησης”, έγραψε:

    “Ειδικά για το ΕΠΣΕ θα πρέπει να τονισθεί το ιδιαίτερο βάρος που παίζει με την προβολή υποθέσεων trafficking μέσω της πλούσιας ιστοσελίδας του , καθώς επίσης και για την μαχητικότητα που επιδεικνύει, όσο κι αν αυτή φαίνεται σκληρή, γύρω από το φαινόμενο της εμπορίας ανθρώπων στη χώρα μας… Πρέπει να επισημανθεί και η ιστοσελίδα του Ελληνικού Παρατηρητηρίου των Συμφωνιών του Ελσίνκι στην οποία δημοσιεύονται ειδικότερα προβλήματα που άπτονται της εμπορίας ανθρώπων και τα οποία αφορούν κυρίως στην πρακτική εφαρμογή του υπάρχοντος νομοθετικού πλαισίου, όπως και σε υποθέσεις που απασχολούν τη δικαιοσύνη και τη διοίκηση και οι οποίες βρίσκονται σε εκκρεμότητα. Πρόκειται για μία μαχητική ιστοσελίδα που μέσα από πολύ αυστηρή κριτική και κάποιες φορές ίσως ακραίες θέσεις, λέει αλήθειες.”

  3. Το Ελληνικό Ίδρυμα Ευρωπαϊκής και Εξωτερικής Πολιτικής (ΕΛΙΑΜΕΠ)  στην έκθεση του 2008 για τη νομολογία των ελληνικών υποθέσεων στο ΕΔΔΑ (όπου το ΕΠΣΕ έχει μέχρι σήμερα κερδίσει δεκάδες προσφυγές κατά της Ελλάδας) “Supranational rights litigation, implementation and the domestic impact of Strasbourg Court jurisprudence: A case study of Greece” by Dia Anagnostou and Evangelia Psychogiopoulou (ELIAMEP, Report prepared for the JURISTRAS project funded by the European Commission) αναφέρει: 

    Η απουσία ή/και η περιορισμένη παρουσία σημαντικών ΜΚΟ ανθρωπίνων δικαιωμάτων με αξιοσημείωτη και επιδραστική δραστηριότητα υπεράσπισης των ανθρώπινων δικαιωμάτων είναι χαρακτηριστική της σχετικά υπανάπτυκτης και κακο-οργανωμένης κοινωνίας των πολιτών της Ελλάδας στο σύνολό της. Ακόμη λιγότερες οργανώσεις στην Ελλάδα επικεντρώνονται στη νομική δράση ως μέσο επιδίωξης στόχων δημόσιας πολιτικής και νομικής μεταρρύθμισης. Μερική εξαίρεση από αυτή την άποψη είναι το Ελληνικό Παρατηρητήριο των Συμφωνιών του Ελσίνκι … που προωθεί τις αρχές των ανθρώπινων δικαιωμάτων στις χώρες του ΟΑΣΕ. Τα τελευταία χρόνια, προσανατολίζει όλο και περισσότερο τις προτεραιότητές του και τους πόρους του για την ανάπτυξη δραστηριοτήτων που σχετίζονται με δικαστικές προσφυγές στο ΕΔΔΑ και παρέχει υποστήριξη σε υποψήφιους διαδίκους και πιλοτικές υποθέσεις ως μέρος της ευρύτερης πολιτικής στρατηγικής του για την πίεση της ελληνικής κυβέρνησης.

  4. Πολύ πρόσφατα, στις 9 Απριλίου 2020, δημοσιοποιήθηκε η “Έκθεση προς την ελληνική κυβέρνηση σχετικά με την επίσκεψη στην Ελλάδα που πραγματοποιήθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την Πρόληψη των Βασανιστηρίων και της Απάνθρωπης ή Ταπεινωτικής Μεταχείρισης ή Τιμωρίας (CPT) μεταξύ 28 Μαρτίου – 9 Απριλίου 2019” όπου η Επιτροπή αναφέρει στο τέλος:

    Κατάλογος των εθνικών αρχών, άλλων φορέων και μη κυβερνητικών και άλλων οργανώσεων με τις οποίες πραγματοποιήθηκε διαβούλευση με την αντιπροσωπεία της CPT

    Μη κυβερνητικές … οργανώσεις

    Ελληνικό Παρατηρητήριο των Συμφωνιών του Ελσίνκι
    Ελληνική Δράση για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα
    Ελληνική Ένωση για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα

  5. Τέλος, την ίδια ημέρα που έκανε τις δηλώσεις του ο Κώστας Κοντογεώργος δημοσιευόταν εγκύκλιος της Εισαγγελίας του Αρείου Πάγου για τη συμμόρφωση της ελληνικής δικαιοσύνης με την καταδικαστική απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ) της 18 Ιουλίου 2019 μετά από προσφυγή του ΕΠΣΕ σε υπόθεση εμπορίας ανθρώπων για σεξουαλική εκμετάλλευση (Τ.Ι. και άλλες κατά Ελλάδας).

Όπως προαναφέρθηκε, οι δηλώσεις του βουλευτή βρίθουν από ψεύδη:

  1. Η μηνυτήρια αναφορά δεν έγινε (μόνο) για τη χρήση του όρου “λαθρομετανάστες” αλλά γιατί “στιγμάτιζαν τους μετανάστες και πρόσφυγες ως εν δυνάμει φορείς κορονοϊού και “λαθρομετανάστες”, όπως ρατσιστικά τους ονομάζουν, που θα είναι υπεύθυνοι για αύξηση ανεργίας και απαξίωση του νομού και του τουρισμού πλήττοντας την οικονομία και την κοινωνία του νομού.” 
  2. Ο ισχυρισμός του πως δεν υπάρχει εγκύκλιος της Εισαγγελίας του Αρείου Πάγου πως ο όρος “λαθρομετανάστης” είναι μειωτικός για τους μετανάστες διαψεύδεται από την ίδια τη μηνυτήρια αναφορά που παραπέμπει στη σχετική εγκύκλιο της 26 Ιουλίου 2018.
  3. Συκοφαντεί το ΕΠΣΕ πως είναι μόνο μια “ταμπέλα κάπου στην Αθήνα.” Ήδη αναφέρθηκε παραπάνω ποιος είναι ο Παναγιώτης Δημητράς και τι είναι το ΕΠΣΕ. Μια και του βουλευτή της ΝΔ του αρέσουν οι ταμπέλες, ας δει στις φωτογραφίες μιαν ταμπέλα του ΕΠΣΕ μπροστά από τον Παναγιώτη Δημητρά, κάπου στο Στρασβούργο όμως, όταν ενημερώνει στις 26 Νοεμβρίου 2019 την Επιτροπή Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης για την εκτέλεση από την Ελλάδα καταδικαστικών αποφάσεων του ΕΔΔΑ για τα ρατσιστικά εγκλήματα, υπόθεση για την οποία η ελληνική κυβέρνηση της ΝΔ παρουσίασε την πρόοδο που σημειώνεται χάρη σε μερικές εκατοντάδες μηνύσεις για ρατσιστικά εγκλήματα που έχουν υποβληθεί, από τις οποίες το 90% είχαν υποβληθεί από το ΕΠΣΕ
  4. Ο χαρακτηρισμός του έργου αυτού του ΕΠΣΕ ως “ταλαιπωρία της ελληνικής δικαιοσύνης με σχεδόν 3000 προσφυγές κατά πάντων” και η ερώτηση “πόσο ακόμη θα τον ανεχόμαστε να απασχολεί την ελληνική δικαιοσύνη με τις έωλες αναφορές του” δεν είναι πρωτότυπες, αφού τις έχουν διατυπώσει εκατοντάδες φορές οι εχθροί των ανθρώπινων δικαιωμάτων ή/και οι συντάκτες ρατσιστικών κειμένων ή δηλώσεων που όταν δεν μπορούν να απαντήσουν, απλώς θα συκοφαντήσουν.

Κώστας Κοντογεώργος: Ποιός είναι ο κ.Δημητράς;

“Δεν επιτρέπω σε κανέναν να μου στερεί το δικαίωμα της ελευθερίας της έκφρασης, της γνώμης και της θέσης σε σοβαρά θέματα που απασχολούν την ελληνική κοινωνία και εν τω προκειμένω τους συμπατριώτες μου Ευρυτάνες…”FM-1 ο βουλευτής Ευρυτανίας Κώστας Κοντογεώργος απαντώντας στον Εκπρόσωπο του Ελληνικού Παρατηρητηρίου των Συμφωνιών του Ελσίνκι Παναγιώτη Δημητρά.

Όπως είναι γνωστό την περασμένη εβδομάδα ο κ.Κοντογεώργος, ο αντιπεριφερειάρχης Ευρυτανίας Αρης Τασιός, ο Δήμαρχος Καρπενησίου και πρόεδρος της ΠΕΔ Στερεάς Νίκος Σουλιώτης μαζί με εκπροσώπους επαγγελματικών και άλλων φορέων του Καρπενησίου , πραγματοποίησαν συγκέντρωση διαμαρτυρίας στην σήραγγα Τυμφρηστού μετά από πληροφορίες που είχαν ότι επίκειται η μεταφορά σε ξενοδοχειακές μονάδες του Καρπενησίου 300 περίπου προσφύγων και μεταναστών.

Ο κ.Κοντογεώργος μάλιστα απέστειλε επιστολή στην κυβέρνηση όπου χαρακτήριζε τους πρόσφυγες και μετανάστες ως “λαθρομετανάστες”.

Αυτό προκάλεσε την αντίδραση του κ.Δημητρά ο οποίος απέστειλε στην Αστυνομική Διεύθυνση Ευρυτανίας μηνυτήρια αναφορά κατά του βουλευτή και των δύο αυτοδιοικητικών, επικαλούμενος απόφαση ανωτάτου δικαστηρίου της χώρας ότι η έκφραση αυτή εμπεριέχει ρατσιστικό χαρακτηρισμό.

“Καμιά τέτοια απόφαση δεν υπάρχει και ο κ.Δημητράς ας μας αποδείξει τι ακριβώς εκπροσωπεί γιατί από ότι γνωρίζω έχει μόνο μια ταμπέλα κάπου στην Αθήνα ενώ έχει ταλαιπωρήσει την ελληνική δικαιοσύνη με σχεδόν 3000 προσφυγές κατά πάντων, πόσο ακόμη θα τον ανεχόμαστε να απασχολεί την ελληνική δικαιοσύνη με τις έωλες αναφορές του.

Γνωρίζω καλά τι λέω και προσέχω τις εκφράσεις μου, γνωρίζω επίσης καλά την ελληνική γλώσσα και έχω πλήρη επίγνωση των ευνοιών της, στην Ευρυτανία δεν θα περάσει κανένας επαναλαμβάνω λαθρομετανάστης,δηλαδή άνθρωπος που εισήλθε παράνομα,λαθραία στην χώρα μας”.





“New Humanitarian” article including statement by GHM’s Vassilis Tsarnas: “Greek island refugee camps face coronavirus ‘disaster’, aid groups warn”

“While the hostility has abated during the recent lockdown, Vassilis Tsarnas, co-administrator of the Greek Helsinki Monitor’s Racist Crimes Watch, said no one can predict how tensions will play out if the coronavirus really hits the camps. “Even if physical attacks (or our reporting capacity) might have been reduced these days due to the lockdown, things could go out of control when this moment comes,” he warned”

The complete statement by Vassilis Tsarnas, which was too long for the article, indeed:

” The Greek government is amassing asylum seekers in hellish conditions where access to simple hygiene and health treatment is almost impossible and is now further stripping newcomers from their fundamental right to register for asylum and directly subjecting them to arbitrary detention. The question is: do they realize that this policy is now also extremely dangerous for every single person in this country? Coronavirus doesn’t discriminate, unlike them and their stigmatization campaign which has already encouraged vigilantes to perpetuate so many hate crimes. Even if their (not so) secret wish is to “get rid of migrants” their racist policy is, simultaneously, a hygienic bomb set to reverse any positive measure to tackle the spread of the virus.

  Even though there are still zero cases of migrants and refugees in the camps diagnosed with the coronavirus, they are continuously targeted as a potential threat -even the PM Kyriakos Mitsotakis didn’t forget to do so- so no one can predict the way racism will strike back whenever the virus will really hit the camps. Even if physical attacks (or our monitoring capacity) might have been reduced these days due to the lockdown, it is obvious that things could go out of control when this moment comes and that our government is expecting, if not working for, this moment as an excuse to complete its policy of even more detention, disrespect for the rule of law even by a possible attempt to extend the asylum suspension and dehumanization of migrants and other minorities”

The whole article written by Sarah Souli for The New Humanitarian:

27 March 2020

Greek island refugee camps face coronavirus ‘disaster’, aid groups warn

‘We have not seen a credible emergency plan to protect and treat people living there.’

Asylum seekers wait outside Moria processing centre

Asylum seekers wait outside the Moria processing centre on the Greek island of Lesvos. (Eric Reidy/TNH)


Last week, residents battled a scorching blaze in one of the living containers inside the Moria refugee camp on the Greek island of Lesvos. A strong wind fuelled the fire, making it difficult for firefighters to extinguish. A child died.

Coming less than six months after another deadly fire at the camp, the incident underlined what asylum seekers, humanitarian workers, and aid groups have been saying for years: the massively overcrowded and unsanitary detention centre isn’t fit for purpose and is dangerous to human life.

As coronavirus sweeps across the world, they worry that if Moria was already unable to address basic health and safety needs, it is in no position to meet the challenges of COVID-19, as 20,000 asylum seekers inhabit a space intended for 3,000 and must obey lockdown procedures that trap them in close living quarters.

“It’s a disaster – more than a disaster,” Salam Aldeen, founder of the Lesvos-based Team Humanity NGO, told The New Humanitarian.

Aldeen described how food and medicine are scarce; how sanitation in Moria is worrisome: there is one water tap for every 1,300 people, and precious little soap; how the camp, where makeshift shelters spill out into surrounding olive groves, is an ideal site for the coronavirus to spread amongst an already vulnerable population.

“Hygiene and sanitation conditions are unsafe,” Boris Cheshrikov, the spokesperson in Greece for the UN’s refugee agency, UNHCR, told TNH. “Many cannot see a doctor as there are simply too few medical staff.”

Since 2016, when the EU signed a controversial deal with Turkey, the Aegean islands have become a holding area for asylum seekers waiting to have claims processed. Most are from Afghanistan, Syria, Iraq, Palestine, and the Democratic Republic of Congo, and more than one in three are children. After crossing a narrow stretch of the Aegean Sea from Turkey on small boats, they remain in the island camps for up to a year, sometimes longer, before being transferred to the mainland or deported.

“It’s a disaster – more than a disaster.”

More than 20 humanitarian organisations – including Human Rights Watch, Amnesty International, and the International Rescue Committee – called this week on the Greek government to reduce the congestion in Moria and similar camps on other Aegean islands by relocating the most vulnerable to safer places on the mainland.

Read more → On Greece’s Kos, asylum seekers complain of inhumane conditions and neglect

Médecins Sans Frontières, which estimates the population of the five island camps at 42,000 and the total capacity at 6,000, went a stage further, calling for their urgent evacuation.

“It would be impossible to contain an outbreak in such camp settings in Lesvos, Chios, Samos, Leros, and Kos,” Dr. Hilde Vochten, MSF’s medical coordinator in Greece, said in a statement. “To this day, we have not seen a credible emergency plan to protect and treat people living there.”

Relocations and restrictions

Last week, Lesvos confirmed its first case of coronavirus: a 40-year-old woman returning from holidays in Egypt and Israel is now in quarantine. Nationwide, according to the official 26 March figures, Greece had 892 confirmed cases and 26 related deaths.

On Tuesday, the EU asked the Greek government to move the asylum seekers at greatest risk from coronavirus to the mainland – a call Athens has so far resisted, arguing that the chance of contracting COVID-19 is less on the islands. Earlier this month, the EU pledged to take in 1,600 unaccompanied minors from the camps, but that plan has stalled due to the coronavirus.

The EU has also been forced to put on hold a plan to pay those stranded on the Greek islands €2,000 per person to return home under a voluntary scheme targeting so-called economic migrants. The EU’s home affairs commission said it hoped at least 5,000 people would take part in the plan to alleviate the pressure in the camps. Again, the coronavirus made that impossible.

“There are too many travel restrictions right now,” Christine Nikolaidou of the UN’s migration agency, IOM, told TNH.

On 17 March, the government announced it would restrict visitors from accessing the camps and reception centres for two weeks, though aid organisations such as MSF, IOM, and UNHCR are exempt.

During this time, residents are also being discouraged from leaving the camps or circulating inside. It remains to be seen how residents are expected to socially distance from each other, given that standing in line for food remains a multi-hour activity in Moria. On 23 March, Greece implemented a full lockdown for all residents of the country.

Tent camp overspilling from Moria

Cristina Mastrandrea/TNH
Thousands of asylum seekers live in a tent camp overspilling from Moria that has fewer services like electricity or sanitation, and no security protection.

On the island of Kos, Mayor Theodosis Nikitaras has said he believes locking down camps isn’t enough and called for stripping asylum seekers of their freedom of movement.

When coronavirus does hit, asylum seekers will be missing a key component of the social safety net. Last July, the ruling New Democracy party removed them from AMKA, the Greek social security system. Legislation passed late last year was supposed to provide an alternative to health insurance, but that is yet to be implemented.

Subscribe to our coronavirus newsletter to stay up to date with our coverage.

Anti-migrant backdrop

The looming threat of coronavirus overlays an already hostile landscape in Greece for migrants and asylum seekers. On 28 February, Ankara announced it would allow migrants to leave, and “opened the door” to the EU, reneging on its 2016 deal with Brussels – under which Turkey agreed to receive billions in funding in return for reducing migration to Europe.

In early March, over 10,000 people responded by heading for the borders, according to Turkish authorities. Most bolted for Greece by land or sea in scenes that echoed the height of the 2015 migration crisis, when 856,000 people arrived in a single year.

Greek Prime Minister Kyriakos Mitsotakis called the flood an “asymmetric threat”, and bolstered existing army and police patrols along the border.

As thousands of people desperately tried to enter Greece, the reaction from both state forces and some of the local population reflected the stance of Mitsotakis’ right-wing, anti-migrant government. In Evros, the land and river border separating Greece and Turkey, thousands of migrants were met by soldiers and police using tear gas and firing shots. One Pakistani migrant was killed. The Greek government denied using live ammunition.

In Lesvos, people arriving by boat were met by angry local mobs who refused to allow them to dock; boats were also reportedly attacked by the Greek Coast Guard.

“Greek island communities have shown commendable solidarity and compassion for the plight of refugees, especially since 2015,” Cheshrikov said. “But they have been facing a disproportionate responsibility to host large numbers of refugees and migrants for years, and support to ease this pressure has been continuously delayed,” he continued. “Lately, they have been expressing their anxiety and frustration through public protest, and this is understandable. However, the violent and aggressive attitudes that have been shown by some must be condemned and must remain isolated.”

Virulent anti-migrant rhetoric and physical violence by some has created a particularly tense situation in Lesvos. Journalists, doctors, and humanitarian workers were physically attacked in early March, warehouses storing food were burned, and asylum seekers were violently pushed back.

Several NGOs had to temporarily close their doors, including MSF. At least two children died when their boat capsized off the coast of Lesvos. The Greek government responded by announcing it would stop processing asylum applications for the month.

While the hostility has abated during the recent lockdown, Vasilis Tsarnas, co-administrator of the Greek Helsinki Monitor’s Racist Crimes Watch, said no one can predict how tensions will play out if the coronavirus really hits the camps. “Even if physical attacks (or our reporting capacity) might have been reduced these days due to the lockdown, things could go out of control when this moment comes,” he warned.

As the threat of COVID-19 becomes more real by the day, some camp residents have taken matters into their own hands. In Moria, migrants working with Team Humanity have begun sewing their own facemasks. And in Vathy camp on Samos, children have made educational posters about hand-washing and sanitation.