Greece: Who is responsible for the suicide of the prisoner?

Greece: Who is responsible for the suicide of the prisoner?

Efimerida Syntakton 6-7-2019 by Anta Psarra
[translated by GHM from the original in]

The young woman who had murdered her father in June in Agia Paraskevi hung in her cell.

The woman, who, with the agreement of a prosecutor and investigator, was temporarily detained and transferred to the women’s prisons of Korydallos, attempted to commit suicide immediately after her action, while in the past she had attempted to kill her father and had very serious mental problems .

Unfortunately, extremely worrying in this case is not only that she eventually ended her life in the cell. The extremely worrying fact that the investigators are directly responsible for is how and especially why, while this woman had been transported from prison and hospitalized in Dromokaitio Psychiatric Hospital because of her serious psychiatric problem, the prosecutor ordered her return to prison a totally inexplicable decision.

According to information, this was done without prior consultation with the psychiatrists of the department where she was hospitalized.

Would it be too much to note here that without even having a trial, a young woman was almost condemned to death sentence?

Certainly, clear answers and thorough investigation are needed because no one’s life can be expendable in a supposed rule of law.

Guide to GHM on-line material on refugee and migrant human rights issues

RACIST CRIMES WATCH - Παρατηρητηριο Ρατσιστικων Εγκληματων


Check here our general report (many of the incident reports in it are in English) on push backs concerning more than 1000 cases of asylum seekers that were allegedly pushed back in Turkey. The data includes our direct documentation following online communication with asylum seekers, other Ngo reports, articles, social media posts offering specific documentation and, most importantly, a CPT report. The majority of the incidents took place near Evros Greece-Turkey border (and some others occurred in the sea) during the last 4 years. It is this link we officially forwarded to the Supreme Court prosecutor on 12/06/2019. Many allegations are also on ill-treatment, including torture, by the police or the army and/or unknown perpetrators. Some of the cases (those that were already well documented enough) had already been lodged to hate crime prosecutors. Those cases are 1) 02/06/2018: Push-back attempt concerning 35 asylum seekers (20 minors) by…

View original post 497 more words

16/05/2019: Joint open letter for detention facilities by 16 civil society actors to the Greek Minister for Citizen Protection and the Chief of the Greek Police

To: The Ministry of Citizen Protection
To the attention of the Minister of Citizen Protection, Mrs. Olga Gerovasili
To the attention of the Chief of the Hellenic Police, Mr. Aristeidis Andrikopoulos
Athens, 16 May 2019

Subject: Problems relating to the administrative detention of irregular migrants and asylum seekers – Immediate abolition of the use of unsuitable detention facilities.

We are writing to express our deep concern at the continued detention of irregular migrants and asylum seekers in unsuitable detention facilities.

Civil society organizations and the European Committee for the Prevention of Torture and Inhuman or Degrading Treatment or Punishment (the CPT) have repeatedly exposed through their reports the deficiencies of Greece’s administrative detention of irregular migrants and asylum seekers.

For instance:

Regarding the procedures applied by the competent authorities:

• The lack of an individualized approach taking into adequate consideration the characteristics, the situation and the needs of each foreign national who is arrested
• Inadequate or erroneous registrations for unaccompanied minors
• The lack of use of alternatives to detention
• The frequent and unjustifiable recourse to public order as a grounds for detention
• The detention of people whose removal violates the principle of non-refoulement
• The re-arrest for return to the country of origin despite a prolonged and fruitless period of detention
• The detention of people with vulnerabilities, such as children, seriously ill people and others
• The absence of interpretation services

Regarding the detention conditions:

• The use of facilities which are unsuitable for long-term detention
• The inadequate maintenance of detention
• The inadequate access to healthcare
• The lack of access to basic personal hygiene items
• The complaints for ill-treatment which have been characterized as credible by the European Committee for the Prevention of Torture and Inhuman or Degrading Treatment or Punishment
Giving due weight to the above issues, we urge you to take action towards their resolution. As a first step, through this letter we would like to particularly address the problems that concern the facilities which are being used for the purposes of administrative detention.
According to Law no. 3907/2011, Article 30 (Article 15 of Directive 2008/115/EU) para 1: In any case, the availability of appropriate detention facilities and the possibility to provide decent living conditions to the detainees should be taken into consideration in order for detention measures to be ordered or maintained.
In spite of this provision Greece continues to use for the purposes of administrative detention unsuitable facilities which do not ensure decent living conditions. Such are chiefly the holding cells in Police Stations and Police Divisions. These facilities are appropriate only for a few hours’ detention, since, among other issues, there is no access to outdoor exercise. Nevertheless, hundreds of people are being detained in such places for periods ranging from a few weeks to several months.
Such practices have led to:
• successive decisions of the European Court of Human Rights condemning Greece for inhuman and degrading treatment due to violation of Article 3 of the European Convention on Human Rights.

• successive critical reports of the European Committee for the Prevention of Torture and Inhuman or Degrading Treatment or Punishment.
It is indicative that the CPT, in its last report, reiterates once again its recommendation that steps be taken to ensure that all persons detained for longer than 24 hours are offered access to outdoor exercise every day.
We urge you to immediately put an end to the use of unsuitable facilities for administrative detention, so that Greece complies with international/European/national law, the decisions of the European Court of Human Rights and the Recommendations of the Council of Europe Committee for the Prevention of Torture and Inhuman or Degrading Treatment or Punishment.
Sincerely yours,
The under signed

Community of Afghan Migrants and Refugees in Greece
World Without Wars and Violence
Solidarity Now
Refugee Legal Support Athens
European Council for Refugees and Exiles (ECRE)
International Detention Coalition
Platform for International Cooperation on Undocumented Migrants (PICUM)
Equal Rights Beyond Borders
Refugee Rights Europe
Border Criminologies-Oxford University

16/05/2019: Επιστολή 16 φορέων για την διοικητική κράτηση μεταναστών και αιτούντων άσυλο προς την Υπουργό Προστασίας του Πολίτη και τον Αρχηγό της Αστυνομίας

Υπουργό κυρία Όλγα Γεροβασίλη
Αρχηγό ΕΛ.ΑΣ. κύριο Αριστείδη Ανδρικόπουλο
Αθήνα, 16 Μαίου 2019

ΘΕΜΑ: Προβλήματα του συστήματος διοικητικής κράτησης παράτυπων μεταναστών και αιτούντων άσυλο – Άμεση κατάργηση της χρήσης ακατάλληλων χώρων κράτησης

Αξιότιμη κυρία Υπουργέ,
Αξιότιμε Αρχηγέ της ΕΛ.ΑΣ,

Απευθυνόμαστε σε σας προκειμένου να εκφράσουμε τη βαθιά μας ανησυχία για τη συνεχιζόμενη κράτηση παράτυπων μεταναστών και αιτούντων άσυλο σε ακατάλληλες εγκαταστάσεις.

Το σύστημα διοικητικής κράτησης παράτυπων μεταναστών και αιτούντων άσυλο στην Ελλάδα παρουσιάζει πολλά προβλήματα, τα οποία έχουν τεθεί κατ΄επανάληψη μέσα από τις εκθέσεις και τοποθετήσεις των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών αλλά και από τις εκθέσεις και συστάσεις της Επιτροπής του Συμβουλίου της Ευρώπης για την Πρόληψη των Βασανιστηρίων και της Απάνθρωπης ή Εξευτελιστικής Μεταχείρισης ή Τιμωρίας

Ενδεικτικά αναφέρουμε:

Ως προς τις διαδικασίες που ακολουθούνται από τις αρμόδιες υπηρεσίες

• Έλλειψη εξατομικευμένης προσέγγισης με βάση τα χαρακτηριστικά, την κατάσταση και τις ανάγκες του κάθε αλλοδαπού υπηκόου που συλλαμβάνεται
• Ελλιπής ή λανθασμένη καταγραφή ασυνόδευτων ανηλίκων
• Μη χρήση εναλλακτικών της κράτησης μέτρων
• Συστηματική και αδικαιολόγητη επίκληση της δημόσιας τάξης ως λόγου κράτησης
• Κράτηση ατόμων των οποίων η απέλαση προσκρούει στην αρχή της μη επαναπροώθησης
• Εκ νέου σύλληψη προς επιστροφή παρά την παρατεταμένη και ατελέσφορη κράτηση στο παρελθόν
• Κράτηση ευάλωτων ατόμων όπως παιδιά και άτομα που αντιμετωπίζουν προβλήματα υγείας
• Έλλειψη διερμηνείας

Ως προς τις συνθήκες κράτησης
• Χρήση χώρων οι οποίοι είναι ακατάλληλοι για κράτηση πέραν της βραχυχρόνιας
• Ελλιπής συντήρηση των εγκαταστάσεων
• Ελλιπής ιατροφαρμακευτική περίθαλψη
• Ελλιπής πρόσβαση σε βασικά είδη ατομικής υγιεινής
• Καταγγελίες για κακομεταχείριση που έχουν χαρακτηριστεί ως αξιόπιστες από την Επιτροπή του Συμβουλίου της Ευρώπης για την Πρόληψη των Βασανιστηρίων και της Απάνθρωπης ή Εξευτελιστικής Μεταχείρισης ή Τιμωρίας

Αποδίδουμε μεγάλη βαρύτητα σε όλα τα ανωτέρω προβλήματα και σας καλούμε να κινηθείτε προς την κατεύθυνση της επίλυσής τους. Ως ένα πρώτο βήμα, με την επιστολή μας αυτή θα θέλαμε να αναφερθούμε ιδιαίτερα στα προβλήματα που αφορούν τους χώρους που χρησιμοποιούνται για διοικητική κράτηση.

Σύμφωνα με τον νόμο 3907/2011, Άρθρο 30 (Άρθρο 15 Οδηγίας 2008/115/ΕΕ) παρ. 1: Σε κάθε περίπτωση, για την επιβολή ή τη συνέχιση του μέτρου της κράτησης λαμβάνεται υπόψη η διαθεσιμότητα κατάλληλων χώρων κράτησης και η δυνατότητα εξασφάλισης αξιοπρεπών συνθηκών διαβίωσης για τους κρατουμένους.

Ωστόσο, η Ελλάδα εξακολουθεί ακόμα και σήμερα να χρησιμοποιεί για διοικητική κράτηση ακατάλληλους χώρους που δεν διασφαλίζουν αξιοπρεπείς συνθήκες διαβίωσης. Τέτοιοι χώροι είναι κατ’εξοχήν τα κρατητήρια Αστυνομικών Τμημάτων και Αστυνομικών Διευθύνσεων. Οι χώροι αυτοί είναι κατάλληλοι μόνο για ολιγόωρη κράτηση, καθώς μεταξύ άλλων δεν παρέχουν δυνατότητα προαυλισμού. Παρ’όλα αυτά εκατοντάδες άνθρωποι κρατούνται σε τέτοιους χώρους για διαστήματα που κυμαίνονται από μερικές εβδομάδες έως και μήνες.

Η πρακτική αυτή έχει οδηγήσει:

• σε αλλεπάλληλες αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων με τις οποίες η Ελλάδα καταδικάστηκε για απάνθρωπη και εξευτελιστική μεταχείριση κατά παράβαση του άρθρου 3 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου

• σε διαδοχικές δυσμενείς εκθέσεις της Επιτροπής του Συμβουλίου της Ευρώπης για την Πρόληψη των Βασανιστηρίων και της Απάνθρωπης ή Εξευτελιστικής Μεταχείρισης ή Τιμωρίας.

Είναι χαρακτηριστικό ότι στην τελευταία έκθεσή της η Επιτροπή επαναλαμβάνει για μία ακόμα φορά την σύστασή της ότι πρέπει να ληφθούν μέτρα που θα διασφαλίσουν ότι σε όλα τα πρόσωπα που κρατούνται για περισσότερο από 24 ώρες προσφέρεται πρόσβαση σε προαυλισμό κάθε μέρα.

Σας καλούμε να δώσετε άμεσα τέλος στη χρήση ακατάλληλων χώρων διοικητικής κράτησης έτσι ώστε η Ελλάδα να συμμορφωθεί με το διεθνές/ενωσιακό/εθνικό δίκαιο, τις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και τις συστάσεις της Επιτροπής του Συμβουλίου της Ευρώπης για την Πρόληψη των Βασανιστηρίων και της Απάνθρωπης ή Εξευτελιστικής Μεταχείρισης ή Τιμωρίας.

Μετά τιμής,

Οι υπογράφοντες φορείς

Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες
Ελληνικό Παρατηρητήριο των Συμφωνιών του Ελσίνκι
Ελληνικό Φόρουμ Μεταναστών
Ελληνικό Φόρουμ Προσφύγων
Κοινότητα Αφγανών Μεταναστών και Προσφύγων στην Ελλάδα
Κόσμος Χωρίς Πολέμους και Βία
Solidarity Now
Refugee Legal Support Athens
European Council for Refugees and Exiles (ECRE)
International Detention Coalition
Platform for International Cooperation on Undocumented Migrants (PICUM)
Equal Rights Beyond Borders
Refugee Rights Europe
Border Criminologies-Oxford University


Πρωτοβουλία για τα δικαιώματα των κρατουμένων για Φυλακές Χαλκίδας: Άνθρωπος που δεν κινείται είναι νεκρός


Κυριακή, 12 Μαΐου 2019



Φυλακές Χαλκίδας:  Άνθρωπος που δεν κινείται είναι νεκρός
Αθήνα, 12 Μαΐου 2019
Η Πρωτοβουλία για τα Δικαιώματα των Κρατουμένων επισκέφθηκε στις 7 Μαΐου 2019 τις Φυλακές Χαλκίδας, ένα παμπάλαιο κτίριο, χωρίς στοιχειώδεις υποδομές το οποίο είναι υπερπλήρες.  Ένα κτίριο που το κατοικούν ζωντανοί νεκροί. Η χωρητικότητα της φυλακής είναι 127 άτομα και κατά την ημέρα της επίσκεψής μας οι κρατούμενοι ανέρχονταν σε 220 άτομα εκ των οποίων 54 αλλοδαποί διαφόρων εθνικοτήτων. Η Πρωτοβουλία συνομίλησε με κρατούμενους και τον διευθυντή της φυλακής και επισκέφτηκε τους χώρους.
Οι Χώροι
Η συγκεκριμένη φυλακή είναι ασφυκτικά γεμάτη. Οι πρώτες εντυπώσεις  ξεγελούν. Εισέρχεται κανείς σε έναν ευρύχωρο περιφραγμένο χώρο ο οποίος είναι πάρκινγκ για τα αυτοκίνητα του προσωπικού, όταν όμως προχωρήσει παραμέσα διαπιστώνει ότι: στην είσοδο βρίσκονται στριμωγμένα σε έναν περιορισμένο χώρο τα γραφεία της διεύθυνσης, τα μηχανήματα ελέγχου, το θυρωρείο και ο χώρος του υποτιθέμενου «ανοιχτού» επισκεπτηρίου, με δύο τραπέζια στα οποία υπάρχει διαχωριστική ξύλινη λουρίδα ύψους περίπου 50 εκ. που αποκλείει οποιαδήποτε σωματική επαφή καθώς και σειρά 6 καθισμάτων εντεύθεν κακείθεν. Ο χώρος αυτός επικοινωνεί με ένα αρκετά περιποιημένο προαύλιο όπου υπάρχουν  τα μαγειρεία, οι τουαλέτες του προσωπικού, δύο εξωτερικοί θάλαμοι καθώς και το κυρίως κτίριο με τους υπόλοιπους θαλάμους. Το προαύλιο αυτό δεν είναι επισκέψιμο από τους κρατούμενους. Οι κοινόχρηστοι χώροι ήταν σχετικά καθαροί, προφανώς λόγω της επίσκεψής μας. Επισκεφτήκαμε τα μαγειρεία, το χώρο του κλειστού και του «ανοιχτού» επισκεπτηρίου καθώς και έναν αποπνικτικό θάλαμο περίπου 40τμ στον οποίο υπήρχε το αδιαχώρητο, καθώς είναι στοιβαγμένα  συνολικά 22 άτομα σε κουκέτες τη μία δίπλα στην άλλη αλλά και στον διάδρομο, με ελάχιστο ελεύθερο χώρο για να κινηθούν και ελάχιστο αέρα. Ένα  πανί κρεμασμένο με μανταλάκια σε κάθε κουκέτα, εξασφαλίζει μια υποτιθέμενη ιδιωτικότητα. Όσο για τις συνθήκες υγιεινής, τραπέζια και σκαμνιά δεν υπάρχουν και οι κρατούμενοι τρώνε πάνω στα κρεβάτια,  ενώ ο χώρος διαθέτει μόνο μια τουαλέτα και ένα ντους.
Φυσικά ούτε λόγος ότι υπάρχει η οποιαδήποτε πρόβλεψη για τα ΑΜΕΑ.
Στη συζήτηση που είχαμε με κρατούμενους -παρουσία του διευθυντή, του αρχιφύλακα και του φυλακτικού προσωπικού- μας είπαν ότι διαβιούν ο ένας επάνω στον άλλο σε άθλιες συνθήκες σε θαλάμους που είναι άβαφτοι, βρόμικοι και όπου οι σοβάδες πέφτουν στα κεφάλια τους. Π.χ., για έναν θάλαμο 26 ατόμων υπάρχουν μόνο 2 τουαλέτες και 2 ντους, χωρίς δυνατότητα ζεστού νερού σε όλη τη διάρκεια της ημέρας. Εκτός από το μαρτύριο του συνωστισμού και της έλλειψης ζεστού νερού,  υπάρχει και το μαρτύριο με τους κοριούς που έχουν πλημμυρίσει τους θαλάμους, και καθώς η απολύμανση είναι ελλιπέστατη το μαρτύριο είναι συνεχές. Ο προαυλισμός είναι σχεδόν ανύπαρκτος λόγω της στενότητας του χώρου,  κάτι λιγότερο από 200 τμ. το προαύλιο για το σύνολο των κρατουμένων, ήτοι 220 άτομα.  Επιπλέον ο υπερπληθυσμός  εκθέτει τους κρατούμενους σε μολυσματικές ασθένειες και τους μη καπνιστές στις συνέπειες του παθητικού καπνίσματος. Οι κρατούμενοι διαμαρτυρήθηκαν έντονα για την απραξία και ακινησία στην οποία υποβάλλονται καθημερινά καθώς  αθλητικές δραστηριότητες,  γυμναστήριο, αίθουσα για εκδηλώσεις,  ή εκπαιδευτικά προγράμματα είναι ανύπαρκτα με αποτέλεσμα να έχουν έντονη την αίσθηση της απομόνωσης. Επίσης δεν υπάρχει skype που θα διευκόλυνε την επικοινωνία των κρατουμένων και κυρίως των αλλοδαπών με τους δικούς τους.  Η πρόσβαση στο internet είναι απαγορευτική όπως και η δυνατότητα χρήσης κινητού τηλεφώνου. Έτσι η επαφή με τον έξω κόσμο είναι έως αδύνατη αν σκεφτεί κανείς ότι πολλοί κρατούμενοι δεν έχουν επισκεπτήρια και υποστηρικτικό περιβάλλον.
Η σίτιση είναι υποφερτή και υπάρχει ξεχωριστό διαιτολόγιο τόσο για τους μουσουλμάνους όσο και για τους διαβητικούς. Καθώς η φυλακή διαθέτει μόνο δύο ξεχαρβαλωμένα ηλεκτρικά κοινόχρηστα μάτια και ως εκ τούτου είναι δύσκολο να εξυπηρετηθούν όλοι εκείνοι που θα ήθελαν να μαγειρέψουν, οι κρατούμενοι ζήτησαν να αυξηθούν τα ηλεκτρικά μάτια. «Αυτή η φυλακή είναι τιμωρητική», μας είπαν. «Μας στερεί απλά πράγματα». Και είναι πράγματι,  γιατί αφενός είναι μια φυλακή-χωματερή ανθρώπων και αφετέρου απουσιάζουν στοιχειώδεις υποδομές και εξοπλισμός που θα έκαναν κατ’ ελάχιστο πιο ανθρώπινες τις συνθήκες διαβίωσης.
Ιατροφαρμακευτική περίθαλψη
Οι υπηρεσίες υγείας είναι επιεικώς ανεπαρκέστατες. Το κατάστημα διαθέτει για τις ανάγκες 220 κρατουμένων έναν μόνιμο γιατρό Γενικής Ιατρικής ο οποίος εργάζεται παράλληλα και στο Νοσοκομείο Χαλκίδας, και τρεις νοσηλευτές (2 μόνιμους και 1 με πρόγραμμα του ΟΑΕΔ για 12 μήνες).   Επίσης  2 μόνιμους κοινωνικούς λειτουργούς συν 1 με πρόγραμμα του ΟΑΕΔ για 12 μήνες, και 1 ψυχολόγο. Οδοντίατρος δεν υπάρχει, και  όταν παραστεί ανάγκη ο κρατούμενος μεταφέρεται στο νοσοκομείο σιδηροδέσμιος όπου και παραμένει έτσι, με τα χέρια δεμένα πίσω, κατά τη διάρκεια της όποιας επέμβασης. Ο γενικός γιατρός παρέχει  υποτυπώδεις υπηρεσίες, και όπως μας είπαν οι κρατούμενοι, για κάθε πρόβλημα τούς δίνει depon (η πανάκεια όλων των φυλακών) και τους προτείνει  επίσης να πίνουν νερό. Σε εξαιρετικές περιπτώσεις μεταφέρονται στο νοσοκομείο. Άλλες ιατρικές ειδικότητες δεν υπάρχουν, ούτε σε μόνιμη βάση ούτε κατ’ επίσκεψη.  Οι κρατούμενοι επίσης μας είπαν ότι κατά την εισαγωγή των νεοφερμένων δεν γίνονται εξετάσεις αίματος και κοπράνων ούτε για έιτζ ούτε για ηπατίτιδα, με αποτέλεσμα να νιώθουν μεγάλη ανασφάλεια και ανησυχία. Επίσης δεν υπάρχει διερμηνέας για τους αλλοδαπούς, και τη διερμηνεία την κάνει κάποιος συγκρατούμενός τους, με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Μολονότι ο διευθυντής ανέφερε ότι σ’ αυτές τις φυλακές δεν κυκλοφορούν ναρκωτικά, όταν ρωτήθηκε πού μεταφέρονται οι χρήστες, απάντησε ότι μεταφέρονται στο νοσοκομείο…
Προγράμματα κατάρτισης/ εκπαίδευση/ εργασία
Στο συγκεκριμένο κατάστημα δεν υπάρχει Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας ούτε  προγράμματα εκπαίδευσης και δραστηριοτήτων, εκτός από μια μουσικοθεατρική ομάδα 20 ατόμων, 2 φορές την εβδομάδα, την οποία στηρίζουν εξωτερικοί συνεργάτες. Κατά τα άλλα, όπως μας είπαν οι κρατούμενοι, περνούν όλη την ημέρα είτε παίζοντας τάβλι είτε παραμένοντας μέσα στους θαλάμους. «Άνθρωπος που δεν κινείται, είναι νεκρός», μας είπε ένας κρατούμενος, αναδεικνύοντας μ’ αυτή τη λακωνική φράση τις απαράδεκτες συνθήκες εγκλεισμού και απομόνωσης στη συγκεκριμένη φυλακή.
Στη φυλακή λειτουργεί εργαστήριο Στρωματοποιίας-Υφαντουργίας, όπου κατασκευάζονται  βαμβακερά στρώματα. Σύμφωνα με τον διευθυντή, 70 στρώματα κάθε εβδομάδα στέλνονται στο ΚΑΥΦ για να τα προμηθευτούν οι φυλακές, παρ’ όλα αυτά,  η Πρωτοβουλία από επισκέψεις της σε άλλες φυλακές έχει  διαπιστώσει ότι πολλοί κρατούμενοι δεν είχαν στρώματα και κοιμούνταν πάνω στα σιδερένια κρεβάτια…
Σχετικά με τις άδειες, οι κρατούμενοι με τους οποίους συνομιλήσαμε μας είπαν ότι παίρνουν τακτικές άδειες. Ανάμεσά τους όμως δεν βρίσκονταν αλλοδαποί για να έχουμε μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα.
Τα επισκεπτήρια είναι κλειστά (τζάμι-τηλέφωνο). Κατ’ εξαίρεση κάθε Σάββατο υπάρχει «ανοιχτό» επισκεπτήριο  για οικογένειες με παιδιά, διάρκειας 30-40΄. Οι κρατούμενοι ζητούν να καθιερωθεί και ένα ακόμη «ανοιχτό»  μέσα στην εβδομάδα καθώς ο χρόνος δεν επαρκεί ώστε να έχουν όλοι «ανοιχτό» επισκεπτήριο με τις οικογένειές τους. Επίσης παραπονέθηκαν για το ότι η διεύθυνση επιτρέπει να τους φέρνουν οι συγγενείς μόνο βραστό κρέας χωρίς κόκαλο. Οτιδήποτε άλλο απαγορεύεται, όπως και τα παπούτσια, τα οποία τους προτρέπει η διεύθυνση να αγοράσουν από συνεργαζόμενο κατάστημα με τη φυλακή. Τι κάνουν όμως όσοι δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα? Με τη λογική της διεύθυνσης, προφανώς μένουν ξυπόλητοι.
Οι κρατούμενοι παραπονέθηκαν επίσης για το ότι η Γραμματεία δεν τους εξυπηρετεί όπως θα έπρεπε. «Είναι τελείως άχρηστοι», είπαν, παρά την παρουσία του διευθυντή.
Η χειρότερη όμως εμπειρία για όλους τους κρατούμενους είναι οι μεταγωγές, μια εμπειρία που τους κρατάει σιδηροδέσμιους όχι μόνον στην κλούβα αλλά και μέσα στη φυλακή καθώς χρησιμοποιείται ως μέσον εκφοβισμού και καταστολής, για να μην διεκδικούν και να μην διαμαρτύρονται οι κρατούμενοι για τίποτα. Διότι το να μεταφέρονται επί ώρες σιδηροδέσμιοι μέσα στην κλούβα, σε έναν στενό χώρο, πάνω σε ένα σιδερένιο παγκάκι  είναι κάτι που τους έχει αφήσει βαθιά τραύματα, όπως μας είπαν. Συζητήσαμε το θέμα με τον διευθυντή, και μας είπε ότι κι εκείνος συμφωνεί πως ο τρόπος μεταγωγής δεν είναι ό,τι καλύτερο για τους κρατούμενους, και ότι κατά τη δική του άποψη θα έπρεπε να καταργηθούν οι μεταγωγές μέσω αστυνομίας και να γίνονται από το φυλακτικό προσωπικό των φυλακών.  Η Πρωτοβουλία επί χρόνια διαμαρτύρεται για τις μεταγωγές και προτείνει μέτρα στην εκάστοτε ηγεσία του Υπουργείου  (βλ. πρόσφατο  ΥΠΟΜΝΗΜΑ), πλην όμως μέχρι σήμερα κανένα μέτρο δεν έχει ληφθεί,  ούτε καν έχει αναληφθεί κάποια πρωτοβουλία, ώστε να σταματήσει ο απάνθρωπος τρόπος που διενεργούνται οι μεταγωγές των κρατουμένων.
Η Πρωτοβουλία για τα Δικαιώματα των Κρατούμενων, για μια ακόμα φορά δηλώνει ότι στέκεται στο πλευρό των κρατουμένων και στηρίζει τα δίκαια αιτήματά τους, για αποσυμφόρηση των φυλακών, για ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, για εκπαίδευση και ψυχαγωγία, για προαυλισμό, για ανθρώπινες συνθήκες διαβίωσης και υγιεινής.
Απαιτούμε από το Υπουργείο να σταματήσει επιτέλους αυτός ο τιμωρητικός, εκδικητικός «σωφρονισμός» των κρατουμένων και να ληφθούν άμεσα μέτρα τόσο για την αποσυμφόρηση του συγκεκριμένου καταστήματος όσο και για τη βελτίωση των απαράδεκτων συνθηκών κράτησης.  Οι κρατούμενοι το μόνο που στερούνται είναι η ελευθερία τους και κανένα άλλο δικαίωμα. Σύμφωνα με το άρθρο 3 της ΕΣΔΑ, ο υπερπληθυσμός και η έλλειψη στοιχειώδους εξοπλισμού (τραπέζια φαγητού, σκαμνιά, ηλεκτρικά μάτια, ζεστό νερό κλπ), καθώς και υποδομών (προαυλισμός, ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, εκπαιδευτικά και ψυχαγωγικά προγράμματα, αθλητικές δραστηριότητες κλπ) συνιστούν απάνθρωπη και ταπεινωτική μεταχείριση, στην πραγματικότητα όμως συνιστούν  βασανιστήριο, και στην ουσία απαξίωση της ανθρώπινης υπόστασης. Άλλωστε δεν είναι τυχαίο ότι η Ελλάδα κατέχει την τρίτη θέση στην Ευρωπαϊκή Ένωση σε καταδίκες από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ) για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων για το 2018.


Πέμπτη, 7 Μαρτίου 2019


Τον Υπουργό Δικαιοσύνης, κ. Μιχάλη Καλογήρου
Λεωφ. Μεσογείων 96
Τηλ.: 210 7767 417-8
Fax: 210 7767 468
Με το παρόν υπόμνημά της η Πρωτοβουλία για τα Δικαιώματα των Κρατουμένων, μια κινηματική συλλογικότητα που ασχολείται εδώ και 13 χρόνια συστηματικά με τα θέματα των φυλακών και των κρατουμένων, εκθέτει προς το Υπουργείο σας  τις προτάσεις και τις παρατηρήσεις της για την κατάσταση στις φυλακές και εν γένει για το ποινικο-σωφρονιστικό σύστημα, ευελπιστώντας ότι θα τις λάβετε υπόψη σας και θα κάνετε ό,τι είναι δυνατόν για να επιλυθούν τα υπάρχοντα προβλήματα, με στόχο πάντα τη λιγότερη φυλακή, τη βελτίωση των συνθηκών κράτησης των εγκλείστων και τελικά την επανένταξή τους.
Αθήνα, 27 Φεβρουαρίου 2019
Η Πρωτοβουλία μετά τις επισκέψεις της σε φυλακές και τις συζητήσεις με κρατούμενους έχει επανειλημμένα καταγγείλει τις άθλιες συνθήκες που επικρατούν στις ελληνικές φυλακές, τις ελλείψεις σε γιατρούς ειδικοτήτων, σε υποδομές, φάρμακα και περίθαλψη, αλλά και την εγκληματική αδιαφορία ορισμένων σωφρονιστικών υπαλλήλων και εργαζομένων στις διοικήσεις των φυλακών. Τον Ιανουάριο 2018, σε συνάντηση με τον γενικό γραμματέα αντεγκληματικής πολιτικής κ. Ευτύχη Φυτράκη, η Πρωτοβουλία κατέθεσε υπόμνημα με τις θέσεις της πάνω στον Σωφρονιστικό Κώδικα και τα πορίσματα από όλες τις επισκέψεις της σε ελληνικές φυλακές. Μετά από εκτενή συζήτηση έλαβε τη διαβεβαίωση ότι το υπουργείο εργάζεται με στόχο τη βελτίωση των συνθηκών και την αντιμετώπιση των προβλημάτων στις φυλακές. Όπως όμως δείχνει  ο μακρύς κατάλογος με τις αυτοκτονίες και τους θανάτους από «παθολογικά» αίτια  που συνέβησαν το 2018 στις φυλακές και τα κρατητήρια ότι αυτοί οι θάνατοι δεν είναι καθόλου τυχαίοι. Η συνθήκη αυτής καθαυτής της φυλακής που λειτουργεί απλώς σαν αποθήκη ανθρώπων σε συνδυασμό με το κατ’ ευφημισμό σωφρονιστικό σύστημα και τις απαράδεκτα υψηλές ποινές οδηγούν τους κρατούμενους στην αυτοχειρία και τον θάνατο. Και αυτή η μακριά σειρά του θανάτου συνεχίζεται με αμείωτο ρυθμό και το 2019.
Για το 2018 με αρχές 2019, έχουμε πληροφορίες ενδεικτικά για 27 θανάτους:
2018 Ψυχιατρείο Φυλακών Κορυδαλλού: το διάστημα Ιούνιος– Οκτώβριος 2018 υπήρξαν 3 αυτοκτονίες, σύμφωνα με τη διεύθυνση.
29 Ιανουαρίου 2018 Νοσοκομείο Φυλακών Κορυδαλλού: δίνει τέλος στη ζωή του ένας οροθετικός κρατούμενος 31 ετών μέσα στο κελί του, λίγο πριν αποφυλακιστεί.
2 Φεβρουαρίου 2018 Φυλακές Λάρισας: νεκρός στο κελί του βρέθηκε ο 26χρονος κρατούμενος Σώζος Μαλτέζος Πέθανε από πρόβλημα στα δόντια (!)  2 ημέρες πριν από το προγραμματισμένο ραντεβού του με τον γναθοχειρουργό.
5 Φεβρουαρίου 2018 Φυλακές Αλικαρνασσού Κρήτης: αυτοκτονεί ένας 33χρονος κρατούμενος.
11 Φεβρουαρίου 2018 ΑΤ Τρικάλων: αυτοκτονεί κρατούμενος ο οποίος βρισκόταν στα κρατητήρια του Α.Τ. Τρικάλων, κόβοντας την καρωτίδα του με την αλυσίδα του ρολογιού του.
16 Φεβρουαρίου 2018 Α.Τ. Κισσάμου Χανίων: αυτοκτονεί κρατούμενος στο κρατητήριο  – κρεμάστηκε με την κουβέρτα του.
24 Μαΐου 2018 Φυλακές Κομοτηνής: μετά την αποτυχημένη προσπάθειά του να αποδράσει, ένας αλλοδαπός κρατούμενος αποπειράται να απαγχονιστεί.
18 Ιουνίου 2018 Φυλακές Κέρκυρας: ο κρατούμενος στις φυλακές Κερκύρας Φ.Κ., ομογενής από το Καζακστάν,  βρέθηκε απαγχονισμένος στο κελί του, αφήνοντας ένα σημείωμα με τις λέξεις «δεν αντέχω άλλο».
24 Ιουνίου 2018 Φυλακές Κορυδαλλού: κρεμασμένος βρέθηκε στο κελί του 65χρονος κρατούμενος.
3 Σεπτεμβρίου 2018 Α.Τ. Πεντέλης: η 21χρονη κρατούμενη Δ.Λ. βρέθηκε απαγχονισμένη μέσα στο κρατητήριο, καθώς, σύμφωνα με την Αστυνομία,  «κρεμάστηκε» με τα κορδόνια των παπουτσιών  της.
5 Σεπτεμβρίου 2018 Α.Τ. Ομόνοιας: προσάγεται άντρας 47 ετών με την κατηγορία της αντίστασης κατά της αρχής. Λίγες ώρες μετά τη σύλληψή του, ένιωσε αδιαθεσία. Ο κρατούμενος διακομίστηκε στο νοσοκομείο ΕΛΠΙΣ όπου και διαπιστώθηκε ο θάνατός του. Το πώς, το γιατί και το πότε ακριβώς πέθανε δεν το έχουμε μάθει ακόμα.
8 Σεπτεμβρίου 2018 Φυλακές Αγυιάς Χανιών: υπόδικος κρατούμενος 35 χρονών, βουλγαρικής καταγωγής, βρέθηκε απαγχονισμένος με αυτοσχέδιο κορδόνι στο πειθαρχείο της φυλακής.
10 Οκτωβρίου 2018 Φυλακές Τριπόλεως: 79χρονος κρατούμενος βρέθηκε απαγχονισμένος στο κελί του.
24 Νοεμβρίου 2018 Φυλακές Τρικάλων: νεκρός βρέθηκε ο 33χρονος I.V. αλβανικής καταγωγής, κρατούμενος στην πτέρυγα Γ2 των φυλακών Τρικάλων. Η αιτία του θανάτου του, άγνωστη μέχρι στιγμής.
2 Δεκεμβρίου 2018 Ρόδος: 32χρονος κρατούμενος κατά τη μεταγωγή του στη Ρόδο για να δικαστεί αφήνει την τελευταία του πνοή στο πλοίο που τον μετέφερε. Η αιτία του θανάτου του, άγνωστη.
6 Δεκεμβρίου 2018 Φυλακές Λάρισας: κρατούμενος στις φυλακές Λάρισας, ο Ν.Δ. 25 χρονών, έβαλε τέλος στη ζωή του.
25 Δεκεμβρίου 2018 Φυλακές Κορυδαλλού: βρέθηκε νεκρός ο Ν.Λ. 27 χρονών, κρατούμενος στο πειθαρχείο της Δ’ πτέρυγας των φυλακών Κορυδαλλού. Η  αιτία του θανάτου του άγνωστη μέχρι στιγμής.
26 Δεκεμβρίου 2018 Ψυχιατρείο Φυλακών Κορυδαλλού: αυτοκτονεί κρατούμενος του ψυχιατρικού τμήματος των αντρικών φυλακών Κορυδαλλού, ο οποίος κρεμάστηκε με τη ζώνη του, ενώ σε λίγες ημέρες αναμενόταν η αποφυλάκισή του.
14 Ιανουαρίου 2019 Φυλακές Κορυδαλλού: δολοφονείται στην Ε’ πτέρυγα των φυλακών Κορυδαλλού από συγκρατούμενό του  ο Αρμπέρ Μπάκο.
18 Ιανουαρίου 2019 Φυλακές Κορυδαλλού: ένας 65χρονος προσωρινά κρατούμενος εντοπίστηκε νεκρός στο κελί του.
27 Ιανουαρίου 2019 Φυλακές Κορυδαλλού: ένας 33χρόνος κρατούμενος αλβανικής καταγωγής βρέθηκε νεκρός στο κελί του στην Ε’ πτέρυγα.
8 Φεβρουαρίου 2019 ΑΤ Ομόνοιας: Ο 34χρονος μετανάστης Εμπουκά  Μαμανσουμπέκ προσάγεται για εξακρίβωση στοιχείων στο ΑΤ, όπου βρίσκει το θάνατο κάτω από αδιευκρίνιστες  συνθήκες.
11 Φεβρουαρίου 2019 Ψυχιατρείο Φυλακών Κορυδαλλού: απαγχονισμένος βρέθηκε στο κελί του 60χρονος κρατούμενος από την Τουρκία.
12 Φεβρουαρίου 2019 Ψυχιατρείο Φυλακών Κορυδαλλού: νεκρός βρίσκεται στο μπάνιο των φυλακών ο 47χρονος Θεόφιλος Σεχίδης. Η αιτία του θανάτου άγνωστη μέχρι στιγμής.
Φεβρουάριος 2019 Ψυχιατρείο Φυλακών Κορυδαλλού: καρκινοπαθής κρατούμενος αφήνει την τελευταία του πνοή στο ψυχιατρείο.
·      Πάγια θέση της Πρωτοβουλίας είναι η ανάγκη για μια ουσιαστική, τολμηρή επανεξέταση της ποινικο-σωφρονιστικής/αντεγκληματικής πολιτικής, πόσω μάλλον υπό τις παρούσες συνθήκες που η φτώχεια, η τοξικοεξάρτηση και η μετανάστευση φαίνεται να αποτελούν  προνομιακά πεδία για την επίδειξη ιδιαίτερης αυστηρότητας από την πλευρά δικαστών και εισαγγελέων, οι οποίοι λόγω της «ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης» βρίσκονται στο απυρόβλητο και δεν λογοδοτούν, με αποτέλεσμα σήμερα να έχουμε σε όλη την Ευρώπη τις περισσότερες ποινές ισοβίων!
·      Είναι ιδιαίτερα σημαντικό  να εφαρμόζονται οι  διατάξεις που αφορούν τους εναλλακτικούς τρόπους έκτισης της ποινής, όπως η εργασία σε δήμους, ιδρύματα κλπ.,  αλλά και μέτρα όπως η ημιελεύθερη διαβίωση, ο κατ’ οίκον περιορισμός, η συμμετοχή σε κλειστά ή ανοιχτά προγράμματα απεξάρτησης κ.ά., με προσαρμογή των νόμων όπου αυτό απαιτείται (π.χ. ο χρόνος εργασίας σε δήμο δεν μπορεί να είναι πολλαπλάσιος αυτού της ποινής, εφόσον ο εργαζόμενος δεν πληρώνεται και δεν δύναται να καλύψει τα έξοδά του).  Είναι επίσης επιβεβλημένο να παροτρύνονται οι εμπλεκόμενοι φορείς για άμεση και απρόσκοπτη συνεργασία.


·       Η επιβολή χρηματικής ποινής  παράλληλα με τον εγκλεισμό στη φυλακή αποτελεί μια κατάφορα εκδικητική πράξη καταδικάζοντας  με διπλή ποινή τον κατηγορούμενο.
Η εθνική νομοθεσία προβλέπει πως οι δικαστές έχουν το δικαίωμα, και το εφαρμόζουν σχεδόν απαρέγκλιτα, να επιβάλλουν και χρηματικές ποινές πέρα από τις ποινές κάθειρξης για το ίδιο παράπτωμα. Η επιβολή χρηματική ποινής έρχεται να αποτελειώσει τον κρατούμενο, ο οποίος ύστερα από την έκτιση της ποινής του στα σύγχρονα κολαστήρια των ελληνικών φυλακών έρχεται αντιμέτωπος με ένα δυσθεώρητο, συχνά, οικονομικό χρέος, πολλών χιλιάδων ευρώ προς το ελληνικό κράτος που έρχεται να προστεθεί και στην παντελή απουσία δομών και πόρων για την κοινωνική επανένταξη των αποφυλακισθέντων.  Η σύλληψη και μόνο ενός τέτοιου σαδιστικού μέτρου, το οποίο, είναι αλήθεια, αριθμεί πολλά χρόνια εφαρμογής, αποκαλύπτει με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο πως αυτοί που σχεδιάζουν, νομοθετούν και υλοποιούν τέτοιες πολιτικές δεν τρέφουν καμία αυταπάτη για το τι είναι οι φυλακές. Με την επιβολή της χρηματικής ποινής η τιμωρητικότητα και εκδικητικότητα του κράτους ακολουθεί τη συντριπτική πλειονότητα των αποφυλακισθέντων για πολλά ακόμη χρόνια.
Η χρηματική ποινή, η οποία σημειωτέων προσαυξάνεται κατά 110% με την αποφυλάκιση,  στέκεται ως δαμόκλειος σπάθη πάνω από το κεφάλι των πρώην κρατουμένων. Οι αποφυλακισθέντες αφού έχουν ήδη «πληρώσει» με τη στέρηση της ελευθερίας τους αλλά και την προσβολή της προσωπικότητας και της αξιοπρέπειάς τους με τις συνθήκες διαβίωσης στις ελληνικές φυλακές πρέπει πλέον να βρουν χρήματα να πληρώσουν ξανά για το αδίκημα για το οποίο καταδικάσθηκαν. Οι πρώην κρατούμενοι, οι οποίοι είναι στην πλειονότητά τους άποροι και άνεργοι, έχουν να αντιμετωπίσουν ξανά δικαστήρια για τις χρηματικές τους ποινές, ενώ ταυτόχρονα εμποδίζονται να ανοίξουν δική τους επιχείρηση εφόσον ως οφειλέτες του δημοσίου δεν μπορούν να βγάλουν φορολογική ενημερότητα, αλλά και να βρουν δουλειά ως μισθωτοί. Οι χρηματικές ποινές που επιβάλλονται αφειδώς από τα δικαστήρια δεν έχουν καμία απολύτως σχέση με σωφρονισμό και επ’ ουδενί  βοηθούν στην επανένταξη. Οι εν λόγω ποινές λόγω αδυναμίας αποπληρωμής τους ως επί το πλείστον οδηγούν τους ανθρώπους στην εξαθλίωση και τελικά εκ νέου στη φυλακή. Προτείνεται η ολοκληρωτική κατάργηση των χρηματικών ποινών, οι οποίες έχουν σαφώς  εκδικητικό χαρακτήρα, ώστε να σταματήσει ο φαύλος κύκλος φυλακή-αποφυλάκιση-φυλακή.
Η αναγραφή των ποινών στο ποινικό μητρώο γενικής χρήσης των αποφυλακισθέντων αποτελεί, εκτός από τον διαρκή στιγματισμό,  σοβαρό εμπόδιο στην εύρεση εργασίας, με αποτέλεσμα την αδυναμία επανένταξης και την ανακύκλωση της παραβατικότητας. Προτείνεται η διαγραφή των ποινών μέχρι 10 χρόνια από το ποινικό μητρώο γενικής χρήσης.
·      Επανεξέταση των αθρόων προφυλακίσεων. Αλλαγή του νόμου, ώστε να περιορίζονται οι περιπτώσεις και τα αδικήματα για τα οποία επιβάλλεται προφυλάκιση. Προτείνεται να θεσμοθετηθεί λίστα αναμονής, ώστε να μην υπερβαίνει ο πληθυσμός των κρατουμένων τις υπάρχουσες θέσεις. Σε κάθε περίπτωση, το ανώτατο όριο προφυλάκισης να μην υπερβαίνει τους 6 μήνες.
·      Άμεση εγκατάλειψη της συνήθους πρακτικής εκ μέρους του συμβουλίου της φυλακής της απόρριψης των αιτημάτων για χορήγηση άδειας σε κρατούμενους που πληρούν τις νόμιμες προϋποθέσεις, και μάλιστα με ανεπαρκή αιτιολόγηση (μαντεψιά ότι δεν θα κάνει καλή χρήση ο κρατούμενος).   Ειδικότερα όσον αφορά τη χορήγηση της πρώτης άδειας σπάνια δίνεται όπως ορίζει ο νόμος, αντίθετα η απόρριψή της φαίνεται να αποτελεί «εθιμικό δίκαιο» των συμβουλίων των φυλακών.  Η απόρριψη των αδειών, εκτός του ότι έχει δυσμενείς επιπτώσεις στην ψυχολογία του κρατούμενου, αποτελεί και τροχοπέδη για τη μεταγωγή του  στις αγροτικές φυλακές και κατ΄επέκταση και στην αποσυμφόρηση των φυλακών.
·      Τήρηση  του νόμου όσον αφορά τη διάρκεια της άδειας και τα οδοιπορικά, και όχι με βάση την αυθαίρετη ή εκδικητική κρίση των συμβουλίων ή του επόπτη-εισαγγελέα, όπως παρατηρείται σε κάποιες φυλακές.
·      Χορήγηση άδειας σε αλλοδαπούς, ανεξάρτητα από την απουσία συγγενικών τους προσώπων στην Ελλάδα, καθώς η απουσία αυτή δεν μπορεί να αποτελεί μόνιμο λόγο απόρριψης, κατά παράβαση του άρθ. 54 παρ. 4  του ισχύοντος Σωφρονιστικού Κώδικα.
·      Άμεση διαγραφή από τους φακέλους των κρατουμένων όλων των πειθαρχικών ποινών που έχουν επιβληθεί.
·      Επανεξέταση και του ισχύοντος αλλά και του υπό ψήφιση σωφρονιστικού κώδικα καθώς και του εσωτερικού κανονισμού των φυλακών.
·      Κατάργηση πειθαρχικών ποινών για αυτοτραυματισμούς.
·      Κατάργηση πειθαρχικών ποινών που στερούν από τους τοξικοεξαρτημένους το δικαίωμά τους στη θεραπεία.
·      Υποχρέωση των κοινωνικών λειτουργών και ψυχολόγων –και έλεγχος αυτών– να παρέχουν τις υπηρεσίες που προβλέπει ο νομοθέτης και να πάψουν να λειτουργούν βάσει υποδείξεων  του εκάστοτε επόπτη-εισαγγελέα ή διευθυντή. Θα πρέπει να γίνει συνείδηση πως οφείλουν να υπερασπίζονται τους κρατούμενους και όχι να συνεισφέρουν στην τιμωρητικότητα, είτε φοβούμενοι για τη θέση τους είτε λόγω «φόρτου εργασίας».
·      Κατάργηση των φυλακών ανηλίκων και αντικατάστασή τους με ανοιχτές εξωϊδρυματικές δομές. Υπάρχει  ανάγκη να εφαρμοστούν διεξοδικότερα τα εκ του νόμου προβλεπόμενα αναμορφωτικά μέτρα για ανηλίκους, μέτρα που λειτουργούν εναλλακτικά στον εγκλεισμό, όπως είναι τα μέτρα επιμέλειας, η κοινωφελής εργασία, η επανορθωτική δικαιοσύνη και η ένταξη σε προγράμματα εκπαίδευσης και ψυχο-κοινωνικής υποστήριξης σύμφωνα με τις εκθέσεις και τα πορίσματα του Συνηγόρου του Παιδιού για τις φυλακές ανηλίκων.
·      Ανάπτυξη κοινωνικής πολιτικής εκ μέρους της Πολιτείας με στόχο την εξάλειψη της περιθωριοποίησης και του αποκλεισμού, με την ένταξη των παιδιών Ρομά και αλλοδαπών στο εκπαιδευτικό σύστημα, καθώς και  ενημέρωση των πολιτών, με τη δημιουργία κοινωνικών και εκπαιδευτικών προγραμμάτων αλλά και με κάθε άλλο πρόσφορο μέσο.
·         Στις Φυλακές Ελεώνα Θηβών αυτή τη στιγμή κρατούνται 18 ανήλικα παιδιά μαζί με τις μητέρες τους. Βρέφη και παιδιά καλούνται να υποστούν τις συνέπειες τους εγκλεισμού. Αυτά τα παιδιά μεγαλώνουν πίσω από τα κάγκελα. Κι εδώ υπάρχει το παράδοξο τα παιδιά που μπαίνουν φυλακή να είναι οι μοναδικές περιπτώσεις ανθρώπων που βρίσκονται εκεί χωρίς ποινή. Η κράτηση ανηλίκων χωρίς να έχουν διαπράξει κανένα αδίκημα είναι τελείως απαράδεκτη και απάνθρωπη.  Ο ν. 4356/2105 άρθρ. 20 ο οποίος υποτίθεται ότι θα έδινε τη δυνατότητα να αποφυλακιστούν γυναίκες με ανήλικα παιδιά ως 8 ετών, δυστυχώς αποδείχτηκε αναποτελεσματικός. Εφόσον λοιπόν οι προϋποθέσεις του νόμου είναι τόσο περιοριστικές ώστε να μην έχει αποφυλακιστεί  σχεδόν καμία γυναίκα, ο νόμος θα πρέπει να αλλάξει και να νομοθετηθούν εναλλακτικοί τρόποι έκτισης της ποινής για τις μωρομάνες. Η μεταφορά των παιδιών σε παιδικό σταθμό και το παιδικό επισκεπτήριο είναι ένα θετικό βήμα,  στην ουσία όμως τα παιδιά δεν παύουν να ζουν έγκλειστα πίσω από τα κάγκελα.Προτείνονται εναλλακτικοί τρόποι έκτισης της ποινής, όπως η  δημιουργία ανοιχτών δομών για τις μωρομάνες εντός του ιστού της πόλης, που δεν θα θυμίζουν σε τίποτα φυλακή, όπου οι κηδεμόνες των ανηλίκων θα έχουν το κλειδί του διαμερίσματος και θα μπορούν να συνοδεύουν τα παιδιά τους στο σχολείο, το γιατρό ή σε άλλες δραστηριότητες. Η Ισπανία έχει εφαρμόσει αυτό το σύστημα με μεγάλη επιτυχία από το 2008. Το έχουν εφαρμόσει επίσης η Ολλανδία και η Σουηδία.
·      Υφ’ όρον απόλυση των χρηστών ουσιών ούτως ώστε να μπορούν να ενταχθούν σε πρόγραμμα εκτός φυλακής και έτσι να διευκολύνεται η ταχύτερη απεξάρτησή τους και συνακόλουθα η επανένταξή τους.
·      Να καθιερωθεί πλήρες πρόγραμμα απεξάρτησης του ΚΕΘΕΑ για τους οροθετικούς κρατούμενους.
·      Να δημιουργηθούν μονάδες απεξάρτησης (ΚΕΘΕΑ, 18 ΑΝΩ, ΟΚΑΝΑ) σε όλα τα σωφρονιστικά καταστήματα.
·      Συχνά οι κρατούμενοι επιλέγουν να απέχουν από τα  δικαστικά συμβούλια που κρίνουν υποθέσεις τους προκειμένου να αποφύγουν το μαρτύριο της μεταγωγής. Το μαρτύριο της μεταγωγής επίσης το υφίστανται οι κρατούμενοι όταν μετάγονται και σε νοσοκομείο για ιατρικούς λόγους. Μεταφέρονται –και πολλές φορές παραμένουν- δεμένοι πισθάγκωνα με χειροπέδες, καθισμένοι στα σιδερένια παγκάκια,  με αποτέλεσμα μετά από πολύωρη μεταγωγή να βγαίνουν με μώλωπες και λερωμένοι πολλές φορές από τον εμετό τους.  Προτείνεται  α) να πάψει η επιβολή αυτού του απάνθρωπου τρόπου μεταγωγής που αφενός δεν διασφαλίζει τη σωματική ακεραιότητα του ατόμου και αφετέρου θίγει την αξιοπρέπειά του, άμεσα για όσους δεν  χαρακτηρίζονται ύποπτοι φυγής. Και σε κάθε περίπτωση  για τις έγκυες κρατούμενες,  β) να αντικατασταθούν οι κλούβες με λεωφορεία και να προστεθούν ζώνες ασφαλείας, γ) σε περίπτωση που αιτιολογημένα ο κρατούμενος θεωρείται επικίνδυνος, η δέσμευση να γίνεται με τα χέρια μπροστά.
·      Ανάγκη ταχύτερης προώθησης και εξέτασης των αιτημάτων μεταγωγής, όταν ο κρατούμενος κινδυνεύει, όταν υπάρχουν σοβαροί οικογενειακοί λόγοι (π.χ. θάνατος συγγενικού προσώπου, βλ. φυλακές Λάρισας και Τρικάλων) ή έχουν να κάνουν με θέματα σπουδών ή τοξικοεξάρτησης (έλλειψη προγραμμάτων απεξάρτησης στη συγκεκριμένη φυλακή).
·      Όλοι σχεδόν οι κρατούμενοι αιτούνται εργασία, προκειμένου να αντιμετωπίσουν το μεγάλο μαρτύριο της απραξίας αλλά και να επωφεληθούν από τον   ευεργετικό υπολογισμό της ποινής μέσω της αναγνώρισης ημερομισθίων. Σε κάποιες φυλακές διαπιστώνεται σοβαρό πρόβλημα στην ικανοποίηση αυτού του αιτήματος, γεγονός που, μεταξύ άλλων, δεν βοηθάει στην αποσυμφόρηση των φυλακών.
·      Να περιλαμβάνεται η διερμηνεία που προσφέρουν πολλοί αλλοδαποί κρατούμενοι στα αναγνωρισμένα ημερομίσθια,  καθώς επίσης και οι νέες μορφές εργασίας, όπως π.χ. η βοήθεια σε ασθενείς κρατούμενους (βλ. Ψυχιατρείο Φυλακών Κορυδαλλού), ή η βοήθεια σε μωρομάνες ή η αξιοποίηση εξειδικευμένων επαγγελματικών ή  άλλων προσόντων.
·      Είναι άμεση η ανάγκη για λειτουργία  Σχολείων Δεύτερης Ευκαιρίας σε κάθε φυλακή.
·      Θα πρέπει οι σπουδαστές κρατούμενοι όταν συμμετέχουν σε προγράμματα  ανώτερων και ανώτατων σπουδών να διευκολύνονται και να μετάγονται σε φυλακή πλησίον της σχολής τους ώστε να μπορούν να παρακολουθούν τα εργαστήρια και τα μαθήματα.
·      Θα πρέπει να υπάρχει δυνατότητα χρήσης Η/Υ (ατομικού ή σε ειδικό χώρο της φυλακής) ειδικότερα όσον αφορά τις φυλακές ανηλίκων και όσους φοιτούν σε εκπαιδευτικά ιδρύματα. Εδώ να τονιστεί ότι από τη στιγμή που υπάρχει η δυνατότατα κλειδώματος ώστε να αποκλείεται η πρόσβαση σε chatrooms ή άλλες σελίδες, δεν μπορεί στον 21ο αιώνα να αποκλείονται οι κρατούμενοι από την τεχνολογική εξέλιξη.
·      Τα εκπαιδευτικά προγράμματα (π.χ. εκμάθησης της ελληνικής γλώσσας, εκπαίδευσης στα ανθρώπινα δικαιώματα), τα πολιτιστικά προγράμματα και οι δραστηριότητες θα πρέπει να καθιερωθούν σε όλες τις φυλακές και τα υπάρχοντα να αυξηθούν. Τα προγράμματα και τις δραστηριότητες θα πρέπει να τα παρακολουθεί όσο το δυνατόν μεγαλύτερος αριθμός κρατουμένων όχι με κριτήριο συμμετοχής τις «φιλικές» σχέσεις με το προσωπικό των φυλακών όπως συμβαίνει σήμερα, με αποτέλεσμα τα ίδια άτομα να παρακολουθούν σχεδόν όλες τις δραστηριότητες,  αλλά με κριτήριο τη διάδοση της γνώσης σε όσο το δυνατόν μεγαλύτερο αριθμό κρατουμένων.
·      Με στόχο την επανένταξη θα πρέπει να υλοποιηθούν προγράμματα επαγγελματικής κατάρτισης, σε συνεργασία με αρμόδιους φορείς αλλά  και  με εθελοντές επαγγελματίες, σωματεία και συλλόγους.
·      Να δίνονται σοβαρά κίνητρα σε όσους θέλουν απασχοληθούν στις υπηρεσίες υγείας στις φυλακές, ώστε να μπορούν να καλυφθούν πλήρως οι θέσεις.
·      Να υπάρξει πρόβλεψη ώστε να ενταχθούν πλήρως στο σύστημα υγείας οι οροθετικοί ασθενείς Ρομά και αλλοδαποί, οι οποίοι δεν έχουν χαρτιά και ΑΜΚΑ, ώστε να μπορούν να τους χορηγηθούν τόσο η απαραίτητη φαρμακευτική αγωγή όσο  και  τα επιδόματα που δικαιούνται.
·      Ολοκλήρωση της διαδικασίας για την οριστική ένταξη και του Ψυχιατρείου  Φυλακών Κορυδαλλού στο Υπουργείο Υγείας, σύμφωνα με τις επιταγές της CPT και τη γνωμοδότηση του ΣτΕ.
·      Αποτελεσματικότερη συνεργασία των φυλακών και του Υπουργείου με δικηγορικούς συλλόγους, μεταναστευτικές κοινότητες/διερμηνείς, προκειμένου κάθε κρατούμενος να έχει  ικανοποιητική νομική συνδρομή.
·      Χορήγηση έντυπου πληροφοριακού υλικού στους κρατούμενους για τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις τους (π.χ. σωφρονιστικός κώδικας, εσωτερικός κανονισμός, βοηθήματα και προγράμματα ΟΑΕΔ για αποφυλακισμένους) στη γλώσσα του κάθε κρατούμενου. Το Γλωσσάρι του Κρατούμενου θα πρέπει να μεταφραστεί και σε άλλες γλώσσες (π.χ. φαρσί, ουρντού) και να τυπωθεί σε περισσότερα αντίτυπα ώστε να μπορεί να διατεθεί σε όλους τους κρατούμενους.
·      Θα πρέπει να υπάρχουν διαπιστευμένοι διερμηνείς όποτε κρίνεται απαραίτητο, ειδικά όμως στις περιπτώσεις που αφορούν θέματα υγείας (π.χ. Ψυχιατρείο και Νοσοκομείο Φυλακών Κορυδαλλού).
·      Θεσμοθέτηση Συνηγόρου του Κρατούμενου.
·      Τακτικές επισκέψεις στις φυλακές ακόμα και εντός των θαλάμων/κελιών από φορείς που ασχολούνται με την προάσπιση των δικαιωμάτων των κρατουμένων, ώστε να καταργηθεί οριστικά το άβατο και να καλλιεργηθούν σχέσεις εμπιστοσύνης αναγκαίες για την επανένταξη.
·      Ρητή απαγόρευση του εξευτελιστικού ενδοσωματικού ελέγχου σε όλες τις φυλακές (βλ. φυλακές Κορίνθου).
·      Κράτηση στο χώρο απομόνωσης μόνο εάν υπάρχουν ενδείξεις μέσω σαρωτών σώματος ή ακτινογραφιών, και αυτό μόνο για ένα πολύ σύντομο χρονικό διάστημα.
·      Εποπτεία και έλεγχος των διευθυντών και των σωφρονιστικών υπαλλήλων.
·      Περιορισμός της πρακτικής των αιφνίδιων ελέγχων, ιδίως κατά τη διάρκεια της νύχτας.
·      Διεξαγωγή τους χωρίς να θίγεται η αξιοπρέπεια των κρατουμένων, και βέβαια χωρίς να πραγματοποιούνται φθορές σε προσωπικά αντικείμενα.
·      Έγγραφη καταχώριση σε ειδικό προς τούτο βιβλίο του καταστήματος, ώστε να είναι δυνατός ο έλεγχος της συχνότητας και της νομιμότητάς τους.
·      Παύση σωφρονιστικών υπαλλήλων, συμπεριλαμβανομένων και των διευθυντών, που χυδαιολογούν, προπηλακίζουν, εκβιάζουν κρατούμενους ή συγγενείς αυτών. Εξονυχιστική εξέταση αναφορών, καταγγελιών και τυχόν μηνύσεων που κατατίθενται εναντίον τους για κατάχρηση εξουσίας ή ταπεινωτική και εξευτελιστική μεταχείριση.  Η ατιμωρησία τους προκαλεί, εξοργίζει και εντέλει αποκλείει το όποιο σωφρονιστικό έργο.
·      Κατάρτιση φακέλων για τους σωφρονιστικούς υπαλλήλους και παράδοση αντιγράφων τους στους ενδιαφερόμενους σε περίπτωση δίκης.
·      Μέτρα για την άμεση καταπολέμηση της διαφθοράς (π.χ. πόθεν έσχες). Η κατοχή εκ μέρους σωφρονιστικών υπαλλήλων πολυτελών κατοικιών και οχημάτων συχνά αποτελεί θέμα συζήτησης τόσο μεταξύ  των κρατουμένων όσο και των μελών της τοπικής κοινωνίας.
·      Θέσπιση αυστηρών προϋποθέσεων για την πρόσληψη και την προαγωγή τους (σοβαρά τυπικά προσόντα, αξιολόγηση συμπεριφοράς κ.ά.) αλλά και διαρκής έλεγχος. Προτείνεται η συχνή μετάθεσή τους ώστε να μη δημιουργούνται δίκτυα ανομίας.
·      Άμεση αποστολή εγκυκλίου στα σωματεία τους και στις φυλακές που θα υπερτονίζει τα δικαιώματα των κρατουμένων.

10/05/2019: Άρθρο “Lifo” με δήλωση Παναγιώτη Δημητρά- “Αποκλειστική συγκλονιστική μαρτυρία από το τελευταίο push-back στον Έβρο”


Αποκλειστική συγκλονιστική μαρτυρία από το τελευταίο push-back στον Έβρο

Το χρονικό μιας βίαιης επαναπροώθησης

10.5.2019 | 18:00
Θα πρέπει να αξιοποιηθούν οι μαρτυρίες τους, ώστε να αποκαλυφθεί ποιο είναι αυτό το δίκτυο παρακρατικών που δρα στα ελληνικά σύνορα "κάτω από τη μύτη", ελπίζουμε όχι με την ανοχή, των επίσημων αρχών.
Θα πρέπει να αξιοποιηθούν οι μαρτυρίες τους, ώστε να αποκαλυφθεί ποιο είναι αυτό το δίκτυο παρακρατικών που δρα στα ελληνικά σύνορα “κάτω από τη μύτη”, ελπίζουμε όχι με την ανοχή, των επίσημων αρχών.
Τις τελευταίες ημέρες, το συνεχιζόμενο και υπαρκτό δράμα των push- backs (βίαιες επαναπροωθήσεις στα σύνορα με την Τουρκία) έχει φουντώσει ξανά στο αχανές και σκοτεινό τοπίο του ποταμού Έβρου, εκεί όπου, όπως σταθερά καταγγέλλουν το τελευταίο διάστημα ανθρωπιστικές οργανώσεις, ΜΚΟ και αιτούντες άσυλο, πραγματοποιούνται παράνομες επαναπροωθήσεις από τις ελληνικές αρχές, με την υποψία μάλιστα της συμμετοχής παραστρατιωτικών στοιχείων.
Το τελευταίο σοβαρό περιστατικό συνέβη το βράδυ της Μεγάλης Παρασκευής, όταν μια ομάδα 11 Τούρκων προσφύγων, μεταξύ των οποίων και μια έγκυος γυναίκα, κατάφεραν να περάσουν τον Έβρο, για να επαναπροωθηθούν λίγες ώρες αργότερα, σύμφωνα με τις καταγγελίες τους, από Έλληνες αστυνομικούς, στρατιωτικούς και έναν κουκουλοφόρο.
Σύμφωνα με αυτές τις καταγγελίες και την αποκλειστική μαρτυρία των ανθρώπων που υπέστησαν το push-back, τόσο η έγκυος όσο και τα υπόλοιπα μέλη χτυπήθηκαν με ρόπαλα από Έλληνες αστυνομικούς και στρατιωτικούς και επαναπροωθήθηκαν βίαια σε τουρκικό έδαφος.
Το περιστατικό συνέβη στις 21:00 κοντά στο Σουφλί Έβρου. Τα ξημερώματα του Μ. Σαββάτου η ομάδα κατάφερε να διασχίσει ξανά τον ποταμό και να έρθει σε ελληνικό έδαφος.

Το ιστορικό μιας βίαιης επαναπροώθησης

Το Μεγάλο Σάββατο, 26 Απριλίου, ξεκινήσαμε, μέσω WhatsΑpp, να συνομιλούμε με ένα από τα μέλη της ομάδας που είχαν επαναπροωθηθεί και είχαν ξανάρθει στην Ελλάδα. Βασικός συνομιλητής μας ο 33 άχρονος A., Τούρκος πρώην διπλωμάτης που εκδιώχθηκε από τη θέση του στη χώρα του, επειδή είναι γκιουλενιστής. Κατά τη διάρκεια της δραματικής συνομιλίας μας, 11 άτομα, μαζί με αυτόν, κρύβονταν φοβισμένα στις όχθες του ποταμού Έβρου. Ο ίδιος μάς είπε χαρακτηριστικά, έχοντας δίπλα του την έγκυο γυναίκα του:
«Το όνομά μου είναι A. Είμαστε γκιουλενιστές, φοβόμαστε πολύ. Περιμένουμε Έλληνες δικηγόρους, οι οποίοι έχουν ειδοποιήσει το κοντινότερο αστυνομικό τμήμα για να μας καταγράψουν. Κρυβόμασταν όλο το βράδυ, κοντά 13 ώρες, πίσω από θάμνους, στην τουρκική πλευρά. Τώρα βρισκόμαστε σε αυτό το σημείο» κατέληξε και μας έστειλε μια φωτογραφία με την τοποθεσία τους στον χάρτη.
Την ίδια ώρα που εμείς μιλούσαμε με τον A., διάφορα μέλη της ομάδας καλούσαν δημοσιογράφους, Έλληνες, Τούρκους αλλά και Ευρωπαίους, και παράλληλα δικηγόρους, για να πετύχουν το αυτονόητο-νόμιμο, δηλαδή την κατάγραφή τους.
Όντως, ευτυχώς για τους ίδιους, μερικές ώρες αργότερα, ο A. και όλοι όσοι ήταν μαζί του οδηγήθηκαν στο αστυνομικό τμήμα Σουφλίου. Η LiFO έχει στη διάθεσή της όλα τα νομιμοποιητικά έγγραφα της ελληνικής πολιτείας από τη σύλληψη και την καταγραφή τους στο εν λόγω τμήμα, από το οποίο αφέθηκαν ελεύθεροι 3 ημέρες μετά. Αμέσως μετά την απελεύθερώσή τους, τηλεφώνησαν και ζήτησαν να αναλάβουν την υπόθεσή τους οι δικηγόροι Θοδωρής και Αντώνης Καραγιάννης, για τους οποίους έμαθαν ότι είναι έμπειροι σε θέματα ποινικού-προσφυγικού δικαίου.
Σύμφωνα με τις μαρτυρίες που δόθηκαν στο γραφείο τους στη Θεσσαλονίκη, οι 4 εκ των 11 (ανάμεσά τους και ένας ανήλικος) περιγράφουν λεπτομερώς τη διαδικασία της επαναπροώθησης. Πρόκειται για τους: Yasin O., Mikail E. (τα πλήρη στοιχεία τους είναι στη διάθεση της εφημερίδας).
«Διασχίσαμε το ποτάμι στις 26 Απριλίου, γύρω στις 16:00. Ήμασταν 11 άτομα, 8 ενήλικες και 3 μικρά παιδιά κάτω των 9 ετών. Ανάμεσα στους ενήλικες ήταν και μια έγκυος γυναίκα (8 μηνών) και μια ηλικιωμένη με κινητικό πρόβλημα που κινείται με πατερίτσες, μαζί με τα δύο της παιδιά.
Όταν μας επιτέθηκαν, οι 4 εξ αυτών φορούσαν αστυνομική στολή (ανάμεσά τους υπήρχε και μία γυναίκα) και οι άλλοι 4 φορούσαν στολές παραλλαγής . Ένας από αυτούς, μάλιστα, φορούσε και μάσκα που κάλυπτε ολόκληρο το πρόσωπο. Εμείς φύγαμε από την Τουρκία λόγω του καθεστώτος του Ερντογάν. Είμαστε αντιφρονούντες και αντιμετωπίζουμε διώξεις.
Στις 26 Απριλίου, λοιπόν, περάσαμε το ποτάμι, γύρω στις 16:00. Πήγαμε κατευθείαν στο κοντινότερο χωριό, που το λένε Λαγυνά – ήμασταν πολύ διψασμένοι. Μετά την είσοδό μας στο χωριό, ένα αυτοκίνητο της αστυνομίας με δύο αστυνομικούς –η μία ήταν γυναίκα– σταμάτησε. Γρήγορα μας πήγαν σε άλλο μέρος –μας μετακίνησαν–, όπου δεν υπήρχε κανείς.
Ο άντρας αστυνομικός άρχισε να μας συμπεριφέρεται πολύ άσχημα. Η γυναίκα αστυνομικός ζητησε τις ταυτότητές μας και τις κράτησε. Επίσης, μας πήραν όλες τις ψηφιακές συσκευές και τις έβαλαν σε μια πλαστική σακούλα. Τούρκος φοιτητής που προσπαθούσε να περάσει στην Ελλάδα πνίγηκε στον Έβρο 10.4.2019 Τούρκος φοιτητής που προσπαθούσε να περάσει στην Ελλάδα πνίγηκε στον Έβρο
Λίγη ώρα μετά ένα κλειστό mini bus μάρκας Peugeot έφτασε κοντά μας. Μας έβαλαν μέσα – ήταν γεμάτο σκουπίδια. Έπειτα από μερικά λεπτά φτάσαμε στις όχθες του ποταμού Έβρου. Όταν άνοιξαν οι πόρτες του mini bus ήρθαμε αντιμέτωποι με στρατιώτες και αστυνομικούς . Ήταν πολύ τρομαχτικό. Αρχίσαμε να τους λέμε ότι θέλουμε απλώς να συμπληρώσουμε την αίτηση για άσυλο και ότι είμαστε θύματα του καθεστώτος Ερντογάν. Ένας στρατιωτικός που μιλούσε τουρκικά μάς απάντησε στη γλώσσα μας: “Θα απορρίψουμε κάθε σας αίτημα και θα σας στείλουμε πίσω όλους”. Τότε άρχισαν να μας σπρώχνουν μέσα σε μια βάρκα στο ποτάμι. Τους είπαμε: “Αν μας στείλετε πίσω, θα αντιμετωπίσουμε πολύ βαριά τιμωρία και βασανιστήρια και παράνομο εγκλεισμό στη φυλακή”. Σε αυτό το σημείο άρχισαν να μας χτυπούν με ξύλινα ρόπαλα.
Ένα από τα ρόπαλα έσπασε πάνω μας, καθώς μας χτυπούσαν. Τα ίδια ρόπαλα είδαμε μερικές ώρες αργότερα στο αστυνομικό τμήμα στο Σουφλί, όταν έγινε η κράτησή μας. Την ώρα που μας χτυπούσαν έσερναν και την ηλικιωμένη γυναίκα, μας κλοτσούσαν και μας έσπρωχναν προς το ποτάμι. Το γόνατο ενός από την ομάδα έπαθε αναστροφή –ακόμα δεν μπορεί να περπατήσει καλά–, ενώ έσερναν βίαια και την έγκυο, παρά τις εκκλήσεις μας να μην της συμπεριφέρονται έτσι.
Τα παιδιά έκλαιγαν και ρωτούσαν: “Θα μας σκοτώσουν;”. Μετά από όλες αυτές τις βιαιότητες μας έβαλαν στη βάρκα και μας έσπρωξαν μέσα στο ποτάμι. Όλα τα κινητά μας τηλέφωνα πετάχτηκαν στο νερό από έναν μασκοφορεμένο στρατιώτη. Αφού μας έσπρωξαν, έφυγαν. Το πρώτο που κάναμε ήταν να ψάξουμε τα κινητά μας, για να δούμε αν έχουν καθόλου σύνδεση. Τα βρήκαμε, και ευτυχώς για εμάς ένα δούλευε ακόμα. Ήταν πολύ σκοτεινά όταν ξαναβγήκαμε στην τουρκική όχθη. Έκανε κρύο, οι περισσότεροι ήμασταν μούσκεμα και χωρίς φαγητό.
Είχαμε μόνο ένα μπουκάλι με γάλα, 200 ml, και όλοι μας, και οι 11, το μοιραστήκαμε. Επειδή δεν ήταν αρκετό, αναγκαστήκαμε να πιούμε από το βρόμικο νερό του ποταμού. Όλη τη νύχτα τα παιδιά κρύωναν και όλοι μαζί φοβόμασταν ότι η αστυνομία θα επέστρεφε. Το πιο μεγάλο μας άγχος ήταν αν θα μας έβρισκαν οι τουρκικές στρατιωτικές δυνάμεις.
Το πρωί διασχίσαμε ξανά το ποτάμι και περιμέναμε πολλές πολλές ώρες στην ελληνική πλευρά του ποταμού. Ένας φίλος μας από την ομάδα κάλεσε έναν Τούρκο δημοσιογράφο κι άρχισε να διαδίδεται η κατάστασή μας. Μετά από αυτό, δύο αυτοκίνητα της αστυνομίας ήρθαν και μας μετέφεραν στο αστυνομικό τμήμα Σουφλίου, όπου και έγινε η κράτησή μας.
Αυτοί οι νέοι αστυνομικοί στο Σουφλί ήταν ευγενικοί μαζί μας. Τη δεύτερη ημέρα που βρισκόμασταν στο κελί μάς επισκέφτηκε ένας συνήγορος, αλλά μερικοί υπεύθυνοι μας συμβούλεψαν να μη μιλήσουμε μαζί του. Επειδή φοβόμασταν μη μας ξαναπροώθησουν πίσω, κάναμε ό,τι μας είπαν και δεν του μιλήσαμε. Την τελευταία ημέρα της κράτησης στο κελί ήρθε κι ένα μέλος των Ηνωμένων Εθνών και μας μίλησε.
Του είπαμε να μας περιμένει έξω για να τα πούμε. Εν τω μεταξύ, εκεί, στο αστυνομικό τμήμα Σουφλίου, είδαμε τον στρατιωτικό που μιλούσε τουρκικά και μας είχε απειλήσει και χτυπήσει στο ποτάμι. Τον υποδείξαμε στον άνθρωπο των Ηνωμένων Εθνών, με τον οποίο μιλήσαμε αμέσως μετά την απελεύθερωσή μας.
Επιπρόσθετα, στο αστυνομικό τμήμα στο Σουφλί είδαμε πολλά ξύλινα ρόπαλα και στρατιωτικές στολές παραλλαγής σε ένα δωμάτιο. Ήταν σαν αυτά που η στρατιωτική ομάδα είχε χρησιμοποιήσει εναντίον μας, όταν μας έσπρωχναν στο ποτάμι.
Ακόμα και τόσες ημέρες μετά παραμένουμε αγχωμένοι με το θέμα της ασφάλειάς μας και τα παιδιά έχουν καθημερινά εφιάλτες.
Από τη στιγμή που δεν έχουμε άσυλο, δεν μπορούμε να πάμε στο νοσοκομείο και να ζητήσουμε ιατρική αναφορά για τις βιαιοπραγίες. Οι φωτογραφίες με τα σημάδια μας, είναι τραβηγμένες 6 μέρες μετά το περιστατικό».

Τι λένε στo οι δικηγόροι 4 εκ των Τούρκων, Αντώνης και Θοδωρής Καραγιάννης

«Όσα οι εντολείς μας με πολύ φόβο μας εκμυστηρεύτηκαν, και αφού τους εξηγήσαμε ότι στην Ελλάδα ο Τύπος και η Δικαιοσύνη είναι τελείως ανεξάρτητα, αποτελούν μια ακόμα σαφή ένδειξη ότι οι παράνομες επαναπροωθήσεις-“pushbacks” αποτελούν τακτική κάποιων προσώπων που χαρακτηρίζει δυσμενώς τη χώρα μας διεθνώς. Τακτική που αν, όπως αναφέρουν οι μαρτυρίες, τελείται από Έλληνες αστυνομικούς ή με την ανοχή (παράλειψη δράσης) αυτών αποκτά ακόμα χειρότερη μορφή.
Οι παράνομες επαναπροωθήσεις όμως δεν αποτελούν μόνο σαφή και απροκάλυπτη παραβίαση του διεθνούς δικαίου και των διεθνών συμβάσεων που η χώρα μας έχει υπογράψει.
Όπως αντιλαμβάνεται κάποιος από την απλή ανάγνωση των περιγραφόμενων περιστατικών, στις συγκεκριμένες ενέργειες ενυπάρχει συρροή ποινικών αδικημάτων κακουργηματικής και πλημμεληματικής μορφής, που τελούνται μάλιστα από δημοσίους υπαλλήλους κατά την άσκηση των καθηκόντων τους. Υπάλληλοι, δηλαδή, οι οποίοι έχουν σαφές, συνταγματικά και νομικά, κατοχυρωμένο δικαίωμα να αρνηθούν την τέλεση αυτών, ακόμα κι αν αποτελούσαν διαταγή ανωτέρου.
Ανεξάρτητα από την πολιτική άποψη που έχει κάθε Έλληνας πολίτης για την προσφυγική κρίση, σίγουρα δεν τιμάει κανέναν η καθολική και βίαιη παραβίαση των διεθνών συμβάσεων και η τέλεση ποινικών αδικημάτων στα όρια της ελληνικής επικράτειας. Η παραβίαση των νόμιμων διαδικασιών καταγραφής και της νόμιμης επαναπροώθησης, όπως προβλέπεται από τις κείμενες διατάξεις, παραβιάζει κάθε έννοια ευρωπαϊκού κράτους δικαίου και νομιμότητας και δημιουργεί επιτέλους την ανάγκη παρέμβασης των αρμόδιων εισαγγελικών αρχών προς διερεύνηση των επαναλαμβανόμενων καταγγελιών από πλήθος ιδιωτών – φορέων – διεθνών οργανισμών – δημοσιογράφων».

Η «ρουτίνα» των επαναπροωθήσεων

Δυστυχώς, δεν είναι η πρώτη φορά που τέτοιες καταγγελίες βλέπουν το φως της δημοσιότητας. Τουλάχιστον τον τελευταίο ένα χρόνο φαίνεται ότι οι παράνομες επαναπροωθήσεις έχουν μετατραπεί σε μια κατάσταση πολύ συνηθισμένη στον Έβρο, ενώ ειδικά τα διεθνή μέσα ενημέρωσης και οι ανθρωπιστικές οργανώσεις φέρνουν συνεχώς το θέμα στο προσκήνιο.
Λίγες μόλις ημέρες μετά την επαναπροώθηση που συνέβη τη Μ. Παρασκευή, μια ομπρέλα 10 οργανώσεων και ΜΚΟ, που ασχολούνται ενεργά με το ζήτημα κι έχουν δημιουργήσει την «Καμπάνια για το Άσυλο», εξέδωσε μια κοινή ανακοίνωση στην οποία έθιγε την καθυστέρηση των αρχών στην ανάγκη της κατεπείγουσας διερεύνησης των συνεχιζόμενων καταγγελιών για τις άτυπες επιχειρήσεις επαναπροώθησης προσφύγων στον Έβρο, εντείνοντας, όπως σημείωνε, την πεποίθηση ότι τα σύνορα στον Έβρο αποτελούν ένα πεδίο εκτός δικαίου και εκτός νόμου, έναν τόπο μαρτυρίου για τους πρόσφυγες. Μόλις τρεις αξιωματικοί της ΕΚΑΜ φρουρούν τους οκτώ Τούρκους που ζητά ο Ερντογάν από την Ελλάδα 21.4.2019 Μόλις τρεις αξιωματικοί της ΕΚΑΜ φρουρούν τους οκτώ Τούρκους που ζητά ο Ερντογάν από την Ελλάδα
Όπως ανέφεραν χαρακτηριστικά στην επιστολή τους οι οργανώσεις ΑΡΣΙΣ, Δίκτυο Κοινωνικής Υποστήριξης Προσφύγων και Μεταναστών, ΕΠΣΕ, Ελληνικό Φόρουμ Προσφύγων, Κίνηση για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα – Αλληλεγγύη στους Πρόσφυγες Σάμος, Κόσμος χωρίς Πολέμους και Βία, ΛΑΘΡΑ, PRAKSIS, Πρωτοβουλία για τα Δικαιώματα των Κρατουμένων και Υποστήριξη Προσφύγων στο Αιγαίο, οι υπουργοί Προστασίας του Πολίτη, Όλγα Γεροβασίλη, Μεταναστευτικής Πολιτικής, Δημήτρης Βίτσας, και Δικαιοσύνης, Μιχάλης Καλογήρου, είναι «υπόλογοι» για κάθε καθυστέρηση στη διερεύνηση αυτών των καταγγελιών. Οι οργανώσεις έκαναν ακόμα λόγο για επιδεικτική βαρβαρότητα ένστολων ή μη στην περιοχή και παράνομες ενέργειες, οι οποίες αποτελούν αντικείμενο συγκεκριμένων οδηγιών και εντολών. Τέλος, σημείωσαν ότι πρόκειται για οργανωμένο σχέδιο το οποίο περιλαμβάνει τη συγκάλυψη και νομιμοποίηση των εγκληματικών μεθόδων που χρησιμοποιούνται.
Θέση στο παραπάνω ζήτημα και με αφορμή αυτές τις νέες καταγγελίες πήρε και το ΚΙΝ.ΑΛ. με ανακοίνωση που εξέδωσε ο Τομέας Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και Μεταναστευτικής Πολιτικής του.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση: «Για μια ακόμη φορά βλέπουν το φως τη δημοσιότητας καταγγελίες για παράνομες επαναπροωθήσεις Τούρκων πολιτών που φτάνουν στη χώρα μας για να ζητήσουν άσυλο. Αυτήν τη φορά, 11 από αυτούς κατάφεραν να διαφύγουν τη σύλληψη από τις τουρκικές αρχές και να γυρίσουν στην Ελλάδα. Θεωρούμε αυτονόητο ότι η ελληνική πολιτεία θα τους προσφέρει τη δυνατότητα να αιτηθούν άσυλο, όπως είναι υποχρεωμένη από την εθνική και ενωσιακή νομοθεσία. Παράλληλα, όμως, θα πρέπει να αξιοποιηθούν οι μαρτυρίες τους, ώστε να αποκαλυφθεί ποιο είναι αυτό το δίκτυο παρακρατικών που δρα στα ελληνικά σύνορα “κάτω από τη μύτη”, ελπίζουμε όχι με την ανοχή, των επίσημων αρχών».
Παναγιώτης Δημητράς
To ζήτησε την άποψη του εκπροσώπου του Ελληνικού Παρατηρητηρίου των Συμφωνιών του Ελσίνκι, Παναγιώτη Δημητρά, η οποία είναι η εξής: «Την τελευταία τριετία έχει καταγραφεί από δεκάδες ΜΚΟ αλλά και από διεθνείς διακρατικούς οργανισμούς του ΟΗΕ και του Συμβουλίου της Ευρώπης πρωτοφανής για τα μεταπολιτευτικά χρονικά συστηματική χρήση βίας και παράνομες επαναπροωθήσεις στην περιοχή του Έβρου από αστυνομικούς σε συνεργασία με αγνώστου ταυτότητας/ιδιότητας κουκουλοφόρους. Ως Ελληνικό Παρατηρητήριο των Συμφωνιών του Ελσίνκι (ΕΠΣΕ) έχουμε καταγράψει από εκθέσεις άλλων ΜΚΟ αλλά και απευθείας αναφορές πάνω από 500 περιπτώσεις ( που έχουμε υποβάλει σε ΟΗΕ και Συμβούλιο της Ευρώπης.
Όλα αυτά γίνονται σε μια δήθεν “εθνικά ευαίσθητη” συνοριακή και μειονοτική περιοχή: η “ευαισθησία” αυτή επιτρέπει να λειτουργούν εκεί, διαχρονικά, αδιάκοπα, από δεκαετίες μηχανισμοί του βαθέος κράτους (μυστικές υπηρεσίες και υπηρεσίες του υπουργείου Εξωτερικών που κανονικά έχουν αρμοδιότητα μόνο για τα εκτός Ελλάδας). Οι μηχανισμοί αυτοί συνεργάζονται με παρακρατικούς, οι οποίοι συμβάλλουν στο “βρόμικο” έργο του βαθέος κράτους, όπως συνέβαινε πριν από τη Μεταπολίτευση σε όλη τη χώρα. Όλα αυτά γίνονται με την καθοδήγηση της κεντρικής κυβέρνησης σε επίπεδο πρωθυπουργού και υπουργού Προστασίας του Πολίτη, ενώ το αρμόδιο, υποτίθεται, υπουργείο Μεταναστευτικής Πολιτικής είναι στην πράξη αποκλεισμένο από την περιοχή του Έβρου, σε αντίθεση με την παρουσία του στα νησιά για παράδειγμα».
Όπως συνέχισε να μας εξηγεί ο κ. Δημητράς, για ανάλογους λόγους είναι αποκλεισμένες από την περιοχή και οι ανθρωπιστικές ΜΚΟ, σε αντίθεση με την ισχυρή παρουσία τους στα νησιά, ενώ, όπως τόνισε ο ίδιος, ο Συνήγορος του Πολίτη ερευνά τις σχετικές καταγγελίες μέσω της αστυνομίας και ευθυγραμμίζεται άκριτα με τις απόψεις της τελευταίας.
Ο ίδιος κατέληξε:
«Οι εισαγγελικές αρχές, που μόλις διαβάσουν για κακομεταχείριση στην υπόλοιπη Ελλάδα διατάσσουν προκαταρκτικές εξετάσεις, παραμένουν παγερά αδιάφορες όταν διαβάζουν για το όργιο βίας και παρανομίας στον Έβρο. Όλα αυτά το ΕΠΣΕ θα τα ξαναθέσει στην Επιτροπή του ΟΗΕ κατά των Βασανιστηρίων που θα εξετάσει τον Ιούλιο-Αύγουστο 2019 τη (μη) συμμόρφωση της Ελλάδας με τη Σύμβαση κατά των Βασανιστηρίων και στην Επιτροπή Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης που έχει θέσει προθεσμία στην Ελλάδα την 1 Σεπτεμβρίου 2019 για να υποβάλει αναλυτική έκθεση για τη (μη) συμμόρφωσή της με τις 13 καταδικαστικές αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου για αστυνομική βία (οι εννέα μετά από προσφυγές του ΕΠΣΕ)».

H θέση των ίδιων αστυνομικών και η κινητοποίηση της κ. Γεροβασίλη με επίσκεψη στον Έβρο

Δέκα μόλις ημέρες μετά τις καταγγελίες για νέα επιχείρηση επαναπροώθησης στον Έβρο και εν μέσω μιας δημόσιας συζήτησης που «βράζει» γύρω από το θέμα, την περασμένη Κυριακή 5 Μαΐου η υπουργός Προστασίας του Πολίτη, Όλγα Γεροβασίλη, με απάντησή της σε επιστολή του επικεφαλής της Ύπατης Αρμοστείας στην Ελλάδα, Φιλίπ Λεκλέρ (ο οποίος ανέφερε μαρτυρίες μεταναστών για πρακτικές προσώπων που φέρονται να ανήκουν σε Σώματα Ασφαλείας στην περιοχή του Έβρου), υποστήριξε πως: «Οι καταγγελλόμενες συμπεριφορές και πρακτικές ουδόλως υφίστανται ως επιχειρησιακή δραστηριότητα και πρακτική του προσωπικού των Υπηρεσιών Συνοριακής Φύλαξης, το οποίο κυρίως εμπλέκεται σε δράσεις για την αντιμετώπιση του φαινομένου της παράνομης μετανάστευσης στα ελληνοτουρκικά σύνορα. Από τη διερεύνηση των μέχρι σήμερα καταγγελλομένων περιστατικών και από τις εσωτερικές έρευνες που έχουν πραγματοποιηθεί από τις αρμόδιες υπηρεσίες προκύπτει το συμπέρασμα ότι αυτά δεν δύνανται να επιβεβαιωθούν» και συμπλήρωσε: «Το πρώτο τετράμηνο του 2019, στην περιοχή δικαιοδοσίας των Δ.Α. Ορεστιάδας και Αλεξανδρούπολης, έχουν πραγματοποιηθεί 3.130 συλλήψεις υπηκόων τρίτων χωρών, γεγονός που έρχεται σε αντίθεση με τις καταγγελίες περί επαναπροωθήσεων. Επιπλέον, κατά το συγκεκριμένο χρονικό διάστημα που αναφέρεται στις καταγγελίες (25-29.04.2019), πραγματοποιήθηκαν στη συγκεκριμένη περιοχή 101 συλλήψεις υπηκόων τρίτων χωρών».
Παρ’ όλα αυτά, η ΕλΕΔΑ (Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου και του Πολίτη) έχει διαφορετική άποψη όσον αφορά το αν και κατά πόσο διερευνώνται τελικά οι καταγγελίες. Όπως δήλωσε η δικηγόρος Κλειώ Παπαντολέων, πρώην προέδρος της ΕλΕΔΑ –και ανάμεσα σε άλλα συνήγορος πολιτικής αγωγής στη δίκη εναντίον του μητροπολίτη Καλαβρύτων και Αιγιαλείας, Αμβρόσιο–, «οι επαναπροωθήσεις, οι οποίες δεν είναι καινούργιο φαινόμενο, συμβαίνουν πάντα παράλληλα με τις νόμιμες συλλήψεις. Η πραγματικότητα των συλλήψεων δεν αναιρεί την πραγματικότητα των επαναπροωθήσεων. Το ζήτημα όμως είναι αν πρόκειται για θεσπισμένη παρανομία, δηλαδή πρακτικές που είναι γνωστές και γίνονται ατύπως ανεκτές, ή αν υπάρχει τμήμα του κρατικού μηχανισμού που δρα αυτόνομα, και βέβαια παράνομα. Αυτά απαιτούν διερεύνηση, όχι μόνο διοικητική αλλά και δικαστική. Η ΕλΕΔΑ έχει υποβάλει σχετική αναφορά εδώ και χρόνια στην Εισαγγελία του Αρείου Πάγου, χωρίς κανένα απολύτως αποτέλεσμα, παρά το γεγονός ότι είχαμε δώσει στοιχεία προσώπων που μέσω της δικαστικής συνδρομής θα μπορούσαν να εξεταστούν από ελληνικές δικαστικές αρχές. Ομοίως τότε επελήφθη αυτεπαγγέλτως και ο Συνήγορος του Πολίτη, χωρίς, εξ όσων γνωρίζω, να υπάρχει κάποιο πόρισμα μέχρι στιγμής».
Πίσω στον πολιτικό αναβρασμό που έχει προκαλέσει το ζήτημα των πρόσφατων push-backs, μία ημέρα μετά την επιστολή της στον Λεκλέρ, την Δευτέρα 6 Μαΐου η υπουργός Προστασίας του Πολίτη αναχώρησε για τον Έβρο, πραγματοποιώντας, ανάμεσα στα άλλα, επίσκεψη στο Τμήμα Συνοριακής Φύλαξης Φερών.
Στη σύσκεψη που ακολούθησε, παρουσία του γενικού επιθεωρητή Αστυνομίας Βορείου Ελλάδας, αντιστράτηγου Ανδρέα Αποστολόπουλου, του διευθυντή της Διεύθυνσης Αστυνομίας Ορεστιάδας, ταξίαρχου Πασχάλη Συριτούδη κ.ά., παρουσιάστηκε ο επιχειρησιακός σχεδιασμός για την ευρύτερη περιοχή του Έβρου σε σχέση με τα σύνορα της χώρας και κατ’ επέκταση της Ε.Ε. Η υπουργός επισήμανε τον σοβαρό ρόλο της ΕΛ.ΑΣ., η οποία, όπως είπε, ανταποκρίνεται με επαγγελματισμό και ευαισθησία στο σύνθετο έργο της.
Το ενδιαφέρον νέο στοιχείο που προέκυψε από αυτήν τη συνάντηση είναι πώς μετά την τοποθέτηση του αρχηγού της Ελληνικής Αστυνομίας, αντιστράτηγου Αριστείδη Ανδρικόπουλου, τέθηκε προς συζήτηση και επεξεργασία, υπό μορφή διαβούλευσης, η πρόταση για ίδρυση Διεύθυνσης Συνοριακής Φύλαξης Έβρου.
Σύμφωνα με ανακοίνωση της Ελληνικής Αστυνομίας, η πρόταση έτυχε καθολικής αποδοχής από τους παρευρισκόμενους στη σύσκεψη, καθώς, ως κοινή διαπίστωση, προκρίθηκε ότι η πρωτοβουλία αυτή θα βοηθήσει σημαντικά στην κατεύθυνση της πληρέστερης διαχείρισης του μεταναστευτικού-προσφυγικού ζητήματος. Για τον κ. Ηλία Ακίδη, πάντως, πρόεδρο της Ένωσης Αστυνομικών Ορεστιάδας, το ζήτημα είναι πιο περίπλοκο και δεν αντιμετωπίζεται με τη σύσταση μιας νέας διεύθυνσης.
Καταρχάς, όπως κατηγορηματικά δήλωσε ο ίδιος στη LiFO, κινούμενος στο ίδιο μήκος με την κ. Γεροβασίλη, οι όροι «επαναπροώθηση» και «push-back» δεν υφίστανται γιατί κάτι τέτοιο, σύμφωνα με τον ίδιο, δεν ασκείται ποτέ από τους Έλληνες αστυνομικούς στα σύνορα. O ίδιος αρνείται τις καταγγελίες που γίνονται και άφησε αιχμές για τον ρόλο και τα κίνητρα των ΜΚΟ που δραστηριοποιούνται στο θέμα.
Όπως μας είπε χαρακτηριστικά: «Κάνουμε αποτροπές, δεν κάνουμε επαναπροώθησεις. Όταν κάνουμε επιχειρήσεις αποτροπών, δεν τις κάνουμε σε ανθρώπους που έχουν περάσει τα σύνορά μας. Push-backs δεν συμβαίνουν. Για όσους διασχίσουν τον ποταμό και καταφέρουμε να τους βρούμε ακολουθείται η νόμιμη διαδικασία ταυτοποίησης και καταγραφής. Έχετε, όμως, υπ’ όψιν σας πως το 90% όσων περνούν τον ποταμό πετούν τα ταξιδιωτικά τους έγγραφα στο νερό για να αποκρύψουν την πραγματική τους ταυτότητα και να ζητήσουν άσυλο. Για παράδειγμα, στην πραγματικότητα είναι από το Μαρόκο ή την Αλγερία και δηλώνουν χώρα προέλευσης τη Συρία».
Σύμφωνα με τον ίδιο, πάντως, οι Τούρκοι που περνούν το τελευταίο διάστημα τα σύνορα μέσω Έβρου, ζητώντας στη συνέχεια άσυλο, αυξάνονται διαρκώς. Όπως μας περιέγραψε, τα 200 χλμ. του ποταμού είναι πολύ δύσκολα διαχειρίσιμα, δεν ελέγχονται εύκολα, και δεν παρέλειψε να τονίσει πόσο προβληματική για τις επιχειρήσεις της αστυνομίας είναι η έλλειψη καμερών παρακολούθησης κατά μήκος του ποταμού, τις οποίες έχει υποσχεθεί το υπουργείο Προστασίας του Πολίτη εδώ και 5 χρόνια, αλλά οι διαγωνισμοί για τη διάθεσή τους σκοντάφτουν διαρκώς σε γραφειοκρατικά ζητήματα και δεν τελεσιδικούν ποτέ.
Εκτός από τις κάμερες όμως, σύμφωνα με τον κ. Ακίδη λείπουν και τα ειδικά οχήματα, εξοπλισμένα με κάμερες γι’ αυτού του είδους την παρακολούθηση, αναφέροντας μάλιστα πως η Βουλγαρία, που αντιμετωπίζει το ίδιο ζήτημα, διαθέτει τουλάχιστον 5 τέτοια οχήματα. Την ίδια στιγμή εξέφρασε και την ανησυχία πως καθώς από αυτή την περίοδο κι έπειτα θα ξεκινήσει να πέφτει η στάθμη του Έβρου, θα αυξηθούν σταθερά και οι ροές όσων θα αποπειραθούν να εισέλθουν παράνομα στη χώρα μας, ενώ τόνισε πώς το τελευταίο διάστημα σε πολλά χωριά στη γύρω περιοχή σημειώνονται κλοπές αυτοκινήτων αλλά και μέσα σε σπίτια απ’ όσους περνούν παράνομα τα ελληνικά σύνορα, κάνοντας την κατάσταση εκρηκτική.
«Πάντως, αυτό που σταθερά καταγγέλλουμε οι Έλληνες αστυνομικοί είναι ότι είμαστε πολύ λίγοι για να αντιμετωπίσουμε το φαινόμενο. Βάσει των μνημονιακών υποχρεώσεών μας, αφαιρέθηκαν από το σώμα 6.700 οργανικές θέσεις, τη στιγμή που το μεταναστευτικό είναι ένα μείζον ζήτημα για τη χώρα μας» είπε, για να καταλήξει πως γίνονται πια κινήσεις στήριξης από το υπουργείο Προστασίας του Πολίτη, αλλά χρειάζεται πολύ μεγαλύτερη στήριξη.
* Στοιχεία, φωτογραφίες και έγγραφα του ρεπορτάζ είναι στο αρχείο της Lifo, διαθέσιμα για τις Αρχές.

02/05/2019: Campaign for the access to asylum: Push backs at Evros borders: a disregard for human life and legality

αρχείο λήψης

Campaign for the access to asylum

Athens, May 2, 2019


Press release in Greek

Push backs at Evros borders: a disregard for human life and legality  

Athens, May 2, 2019

The borders of Greece at Evros tend to become an area outside the law, a place of suffering for refugees who desperately try to reach Europe. This is a situation that stigmatize our country and those actors who are responsible for the border management.

While watching the increasing death toll at the borders, refugee allegations for barbaric practices of push backs continue and are a source of disgust. Through these allegations, we realize that violence and systematic violations cannot be considered as personal choices of the perpetrators but indeed they are generalized practices developed within a deterrence plan in an effort to reinforce the messageof discouragement for future refugee flows in the area.

These allegations extensively recorded in the joint report of the Greek Council for Refugees, ARSIS and Human Rights 360, recently published1, do not allow for a reasonable doubt. The systematic way and the similarities of mistreatment refer to an organized plan, the implementation of which allows – if not encouraging – the development of unlawful behaviours. The patrols of armed men, – with or without police and military uniforms, masks or hoods -, speaking not only Greek but also another European language (often mentioned as the German one), who act with demonstrative cruelty, even in front of young children and families, the violence and abuse, the removal of personal belongings and money (clothes on a case-by-case basis and often shoes), the removal or destruction of mobile phones (apparently in order to prevent possible registering of illicit activities), the transfer to abandoned warehouses used as informal detention places, without food or water and finally the use of inflatable boats for the push backs to Turkey, reflect specific orders or other instructions pursuant an objective that ultimately has already been decided. This objective is designed in a way to conceal and to legalize all illicit activities linked to the push backs practices.

The Campaign for the Access to Asylum once again condemns the push backs practices which have been expanded and become more cruel and more systematic after the EU-Turkey Joint Statement of 18 March 2016. The Campaign highlights that not only they constitute a serious violation of the country’s international obligations but they are also elements of criminal acts (torture, robbery, exposure to life risk, etc.) which fall under the jurisdiction of the criminal justice.

Therefore, we would like to address the following questions to the authorities and ask for relevant answers:

– Which forces act at the borders to deter irregular entrances?

– Do they exist any specific orders or SOPs (standard operational procedures) for the identification, arrest and processing of irregular arrivals in the Northern borders of Greece? Who is ensuring how these orders/ procedures, if any, are implemented by the patrols?

– Is there an obligation to keep a track of the activities of the patrols operating along Evros borders?

– Does the competent authority supervise the legality of the actions of these patrols and the fulfilment of the country’s legal obligations according to the international refugee law for people in need of international protection?

The Campaign for the Access to Asylum points out that the authorities concerned (Ministry of Protection of the Citizen, Ministry of Defence and Ministry of Migration Policy) as well as the Ministry of Justice need to undertake urgent procedures to investigate these allegations of illicit push backs in the region. The competent authorities are responsible for any delay, as far as the continuing violations, the more they are beyond any control, accountability or punishment, the worse the situation gets. The lack of action for the investigation of the allegations simply confirms the widespread belief that Evros border is an area outside the law, where refugees are being thrown into death or into the hands of criminal networks for which the human life is extremely cheap. It goes the same for those who are responsible to protect it.

Signing Organizations (in alphabetic order)

ARSIS – Association for the Social Support of | arsis

  Greek Forum of Refugees

 Greek Helsinki Monitor

Initiative for the Detainees’ Rights

“LATHRA?” Committee for Solidarity to Refugees in Chios

Movement for Human Rights – Solidarity with Refugees Samos


Network of Social Support for Refugees and Migrants


Refugees Support Aegean

World without Wars and Violence