Συνήγορος του Πολίτη για αστυνομική βία, ΑμεΑ, δικαιώματα παιδιού και ίση μεταχείριση

Στις 23 Μαρτίου 2019, ο Συνήγορος του Πολίτη δημοσιοποίησε την ετήσια έκθεσή του για το 2018

Εδώ κάνουμε ανάρτηση επιλεγμένων κεφαλαίων που αφορούν:

Δικαιώματα του παιδιού

Ίση μεταχείριση

Δικαιώματα των ατόμων με αναπηρίες

Διερεύνηση περιστατικών αυθαιρεσίας προσωπικού Σωμάτων Ασφαλείας και Καταστημάτων Κράτησης (περιλαμβάνει και την εμπλοκή του στην εκτέλεση σχετικών καταδικαστικών αποφάσεων του ΕΔΔΑ)

Υπάρχει πολύ χρήσιμο υλικό αλλά και σημαντικές αδυναμίες τις οποίες θα επισημάνουμε χωριστά. Εμφανής είναι η απουσία κεφαλαίου για εθνικές ή εθνοτικές μειονότητες, αφού σχεδόν ποτέ δεν ασχολήθηκε με τις εθνικές μειονότητες ενώ ελάχιστα ασχολείται με τους Ρομά.

Ένοχη σιωπή Βενιζέλου – Καββαδία – Συρίγου για μη εκτέλεση αποφάσεων ΕΔΔΑ για μειονοτικά σωματεία και αστυνομική βία

Στις 18 Δεκεμβρίου 2018 αποστείλαμε την ακόλουθη επιστολή στους Ευάγγελο Βενιζέλο, Αννέτα Καββαδία και Αντώνη Συρίγο θεσμικά υπεύθυνων στα πλαίσια της Βουλής των Ελλήνων και της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης για τη διαδικασία συμμόρφωσης της Ελλάδας με τις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ). Η επιστολή αφορούσε την υπερδεκαετή μη συμμόρφωση της Ελλάδας με τις καταδικαστικές αποφάσεις για παραβίαση του δικαιώματος του συνεταιρίζεσθαι των τουρκικών μειονοτικών σωματείων και αστυνομική βία.

Επειδή δεν απάντησαν στείλαμε υπενθύμιση στις 23 Ιανουαρίου 2019. Απαξίωσαν να απαντήσουν, προφανώς γιατί δεν επιθυμούν να κάνουν τίποτε για την εκτέλεση των αποφάσεων αυτών από την Ελλάδα αφού δεν σέβονται ειλικρινά την όλη διαδικασία προσφυγών στο ΕΔΔΑ – αποφάσεων ΕΔΔΑ – εκτέλεση αποφάσεων ΕΔΔΑ με συμμόρφωση της Ελλάδας, τουλάχιστον όταν αυτή δεν εξυπηρετεί τις προφανώς αντιμειονοτικές και απολογητικές της αστυνομικής βίας άρα τελικά αντιδημοκρατικές θέσεις τους και των κομμάτων που εκπροσωπούν και τελικά όλων των κοινοβουλευτικών κομμάτων. Το Σεπτέμβριο 2019 και το Δεκέμβριο 2019 θα υπάρξουν σοβαρότατες καταδίκες της Ελλάδας από το Συμβούλιο της Ευρώπης για μη συμμόρφωση και θα είναι συνυπεύθυνοι.


 

From: Panayote Dimitras <panayotedimitras@gmail.com>
Date: Τετ, 23 Ιαν 2019 στις 11:50 π.μ.
Subject: Fwd: Αποφάσεις Επιτροπής Υπουργών Συμβουλίου Ευρώπης για εκτέλεση Μακαρατζή κ.α. και Bekir Ousta κ.α.
To: Evangelos Venizelos <ev.venizelos@gmail.com>, Καββαδία Ιωαννέτα (Αννέτα) <i.kavvadia@parliament.gr>
Cc: <a.syrigos@parliament.gr>

 

Αξιότιμη Κυρία Καββαδία, αξιότιμοι κύριοι Βενιζέλο και Συρίγο

Θα εκτιμούσα την απάντησή σας στο ακόλουθο email.

Με εκτίμηση
Παναγιώτης Δημητράς
Εκπρόσωπος του Ελληνικού Παρατηρητηρίου των Συμφωνιών του Ελσίνκι (ΕΠΣΕ) και 
Μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του Ευρωπαϊκού Δικτύου Εφαρμογής (των αποφάσεων του ΕΔΔΑ)

 

From: Panayote Dimitras <panayotedimitras@gmail.com>
Date: Τρί, 18 Δεκ 2018 στις 7:48 μ.μ.
Subject: Αποφάσεις Επιτροπής Υπουργών Συμβουλίου Ευρώπης για εκτέλεση Μακαρατζή κ.α. και Bekir Ousta κ.α.
To: Evangelos Venizelos <ev.venizelos@gmail.com>, Καββαδία Ιωαννέτα (Αννέτα) <i.kavvadia@parliament.gr>
Cc: <a.syrigos@parliament.gr>

Αξιότιμη Κυρία Καββαδία, αξιότιμοι κύριοι Βενιζέλο και Συρίγο

Σας αποστέλλω στη συνέχεια σε μετάφραση στα ελληνικά από το Ελληνικό Παρατηρητήριο των Συμφωνιών του Ελσίνκι τις πρόσφατες αποφάσεις της Επιτροπής Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης μετά την εξέταση της εκτέλεση των αποφάσεων στις ομάδες προσφυγών Μακαρατζής και λοιποί και Bekir Ousta και λοιποί από την Ελλάδα.

Είμαι στη διάθεσή σας προσωπικά, καθώς και της Επιτροπής και της Αντιπροσωπείας, να σας ενημερώσω για αυτές, όπως ενημέρωσα την Επιτροπή Υπουργών μερικές ημέρες πριν από την έκδοση των αποφάσεων καθώς και για να συζητήσουμε την εκτέλεσή τους. Εναλλακτικά, παρακαλώ να μου γνωρίσετε τις ενέργειες των θεσμικών οργάνων του Ελληνικού Κοινοβουλίου για την εκτέλεση των αποφάσεων αυτών, προκειμένου να αναφερθούν στις νέες ενημερώσεις που θα κάνουμε εν όψει συζήτησης στην Επιτροπή Υπουργών το Δεκέμβριο 2019 και το Σεπτέμβριο 2019 αντίστοιχα, αλλά και της συζήτησης για την εκτέλεση των αποφάσεων στην ομάδα Μακαρατζής και λοιποί στα πλαίσιατης εξέταση της Ελλάδας από την Επιτροπή του ΟΗΕ κατά των Βασανιστηρίων τον Ιούλιο – Αύγουστο 2019.

 

Με εκτίμηση

Παναγιώτης Δημητράς
Εκπρόσωπος του Ελληνικού Παρατηρητηρίου των Συμφωνιών του Ελσίνκι (ΕΠΣΕ) και 

Μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του Ευρωπαϊκού Δικτύου Εφαρμογής (των αποφάσεων του ΕΔΔΑ)

 


 

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΥΠΟΥΡΓΩΝ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ

ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΕΣ ΥΠΟΥΡΓΩΝ

Αποφάσεις

CM/Del/Δεκ(2018)1331/H46-13

6 Δεκεμβρίου 2018

1331η συνεδρίαση, 4-6 Δεκεμβρίου 2018 (ΑΔ)

H46-12 Ομάδα αποφάσεων Μακαρατζής κ.λπ. κατά Ελλάδας
(Προσφυγές υπ’ αριθ. 50385/99 κτλ.)

Επίβλεψη της εκτέλεσης των αποφάσεων του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου

Αποφάσεις

Οι Αναπληρωτές

1. υπενθυμίζοντας ότι αυτές οι υποθέσεις αφορούν τη χρήση δυνητικά θανατηφόρας βίας και κακομεταχείρισης από όργανα επιβολής του νόμου καθώς και την έλλειψη αποτελεσματικών ερευνών ικανών να οδηγήσουν σε επαρκείς πειθαρχικές και ποινικές κυρώσεις·

Όσον αφορά τα ατομικά μέτρα

2. υπενθυμίζουν με λύπη ότι, λόγω των ισχυόντων κανόνων παραγραφής, δεν είναι δυνατή η επανεξέταση υπερβολικά επιεικών καταδικαστικών αποφάσεων ή αναποτελεσματικών ποινικών ανακρίσεων (ειδικότερα της πρόσφατης υπόθεσης Andersen).

3. εκφράζουν επίσης τη λύπη τους για το γεγονός ότι στην υπόθεση Zontul, λόγω της τότε ισχύουσας ελληνικής νομοθεσίας, η επανεξέταση της ποινικής καταδίκης των λιμενικών υπεύθυνων για προσβολή της σεξουαλικής αξιοπρέπειας δεν θα επέτρεπε να ληφθεί υπόψη η διαπίστωση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου ότι τα γεγονότα αποτελούσαν βασανιστήρια κατά την έννοια του άρθρου 3 της Σύμβασης, καθώς στην έννοια των βασανιστηρίων στην ελληνική νομοθεσία δεν περιλαμβάνονταν τα πραγματικά περιστατικά της υπόθεσης· σημείωσαν ωστόσο με ικανοποίηση την απόφαση του Συνήγορου του Πολίτη να επαναλάβει τις πειθαρχικές έρευνες σχετικά με τις συνέπειες των εν λόγω πράξεων·

4. εξέφρασαν τη λύπη τους για το γεγονός ότι σε όλες τις περιπτώσεις – εκτός από εκείνες των Σιδηρόπουλου – Παπακώστα και Andersen – η επανάληψη των πειθαρχικών ερευνών δεν ήταν δυνατή λόγω του ότι τα αδικήματα είχαν παραγραφεί·

5. κάλεσαν τις αρχές να ενημερώσουν την Επιτροπή μέχρι την 1η Σεπτεμβρίου 2019 για την επανεξέταση των πειθαρχικών ερευνών σχετικά με τις υποθέσεις Σιδηρόπουλου – Παπακώστα και Andersen·

6. επισημαίνοντας επίσης την ιδιαίτερη πολυπλοκότητα του ζητήματος παραγραφής στην υπόθεση Zontul, κάλεσαν τις αρχές να υποβάλουν στην Επιτροπή έως την 1η Σεπτεμβρίου 2019 τα πλήρη πορίσματα του Λιμενικού Σώματος σχετικά με την επανάληψη της πειθαρχικής διαδικασίας, ιδίως όσον αφορά την παραμονή στην υπηρεσία των υπευθύνων·

7. χαιρέτισαν την πρόθεση των αρχών να ζητήσουν από τους επικεφαλής των υπηρεσιών που εμπλέκονται σε βασανιστήρια και άλλες μορφές κακομεταχείρισης να ζητήσουν γραπτή συγγνώμη από τους προσφεύγοντες· κάλεσαν τις αρχές να ενημερώσουν την Επιτροπή μέχρι την 1η Σεπτεμβρίου 2019 για οποιαδήποτε περαιτέρω εξέλιξη·

Όσον αφορά τα γενικά μέτρα

8. κάλεσαν τις αρχές να εντείνουν τις συνεχιζόμενες προσπάθειές τους για την εξάλειψη όλων των μορφών κακομεταχείρισης από τα όργανα επιβολής του νόμου, λαμβάνοντας δεόντως υπόψη τις συστάσεις της CPT και τις κάλεσαν να παράσχουν στην Επιτροπή συγκεκριμένες και λεπτομερείς πληροφορίες σχετικά με τα ληφθέντα ή προβλεπόμενα μέτρα σε απάντηση στις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου στις υποθέσεις αυτές·

9. όσον αφορά την αποτελεσματικότητα των ερευνών, κάλεσαν τις αρχές να υποβάλουν έως την 1η Σεπτεμβρίου 2019 λεπτομερείς πληροφορίες σχετικά με τα ακόλουθα θέματα:

α) την αναστολή της παραγραφής για αξιόποινες πράξεις που σχετίζονται με παραβάσεις παρόμοιες με εκείνες στις υπό κρίση υποθέσεις·

β) τη γενική δυνατότητα επανέναρξης πειθαρχικών ερευνών σε περιπτώσεις όπου έχει ήδη αποφασισθεί ποινική ή πειθαρχική ευθύνη, λαμβανομένης υπόψη της αρχής ne bis in idem που κατοχυρώνεται στον νόμο 4443/2016·

γ) την αποτελεσματικότητα του νέου μηχανισμού καταγγελίας (Συνηγόρου του Πολίτη), ιδίως υπό το πρίσμα των αποτελεσμάτων των ερευνών επί των καταγγελιών που υποβλήθηκαν μετά την έναρξη λειτουργίας του μηχανισμού στις 9 Ιουνίου 2017·

δ) τον αντίκτυπο της νέας ενισχυμένης νομοθετικής προστασίας κατά του ρατσιστικού εγκλήματος και τα ενδεχόμενα νέα μέτρα που προβλέπονται για τη διασφάλιση της διερεύνησης πιθανών ρατσιστικών κινήτρων όταν παρουσιάζεται κακομεταχείριση στο πλαίσιο της επιβολής του νόμου·

ε) το κατά πόσον οι αποφάσεις για την περάτωση ποινικών ανακρίσεων λόγω παραγραφής μπορούν να υποβληθούν σε δικαστική ή άλλη ανεξάρτητη επανεξέταση·

στ) τα μέτρα που ελήφθησαν ή σχεδιάστηκαν στο πλαίσιο της τρέχουσας αναθεώρησης του Ποινικού Κώδικα, προκειμένου να ευθυγραμμιστεί πλήρως η διεξαγωγή των ποινικών ανακρίσεων σε περιπτώσεις κακομεταχείρισης και οι σχετικές κυρώσεις με τις απαιτήσεις της νομολογίας του Δικαστηρίου, ιδίως όσον αφορά τον ορισμό των βασανιστηρίων και τις δυνατότητες μετατροπής ποινών φυλάκισης που επιβάλλονται για βασανιστήρια και άλλες μορφές κακομεταχείρισης σε ποινές μη στερητικές της ελευθερίας.

[Μετάφραση στα ελληνικά από το Ελληνικό Παρατηρητήριο των Συμφωνιών του Ελσίνκι (ΕΠΣΕ) από το αγγλικό πρωτότυπο διαθέσιμο εδώ


 

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΥΠΟΥΡΓΩΝ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ

ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΕΣ ΥΠΟΥΡΓΩΝ

Αποφάσεις

CM/Del/Δεκ(2018)1331/Η46-12

6 Δεκεμβρίου 2018

1331η συνεδρίαση, 4-6 Δεκεμβρίου 2018 (ΑΔ)

H46-12 Ομάδα αποφάσεων Bekir-Ousta κ.λπ. κατά Ελλάδας
(Προσφυγές υπ’ αριθ. 35151/05 κτλ)

Επίβλεψη της εκτέλεσης των αποφάσεων του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου

Αποφάσεις

Οι Αναπληρωτές

1. υπενθυμίζοντας ότι οι υποθέσεις αυτές αφορούν παραβιάσεις του δικαιώματος της ελευθερίας του συνεταιρίζεσθαι λόγω της άρνησης των εθνικών δικαστηρίων να εγκρίνουν ενώσεις και της απόφασης που οδηγεί στη διάλυση ενός σωματείου·

Όσον αφορά τα ατομικά μέτρα

2. εκφράζουν τη λύπη του για το γεγονός ότι, παρά τις προσπάθειες που κατέβαλαν οι αρχές, και ιδίως την τροποποίηση του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας το 2017, δέκα χρόνια μετά την έκδοση των αποφάσεων του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, δύο από τις ενώσεις αυτές παραμένουν χωρίς έγκριση και μία διαλυμένη.

3. υπενθυμίζοντας ότι η υποχρέωση ενός συμβαλλομένου κράτους βάσει του άρθρου 46 της Σύμβασης να συμμορφώνεται πλήρως και αποτελεσματικά με τις αποφάσεις του Δικαστηρίου εκτείνεται στην ερμηνεία της εσωτερικής νομοθεσίας από τα εθνικά δικαστήρια, σημείωσαν την πρόσφατη απόφαση του Εφετείου Θράκης που απορρίπτει για διαδικαστικούς λόγους την αίτηση επανεξέτασης της απόφασης διάλυσης μιας από τις αιτούσες ενώσεις· σημείωσαν ωστόσο ότι έχει ασκηθεί προσφυγή κατά της απόφασης αυτής και ότι εκκρεμεί ενώπιον του Αρείου Πάγου·

4. κάλεσαν τις αρχές να λάβουν γρήγορα όλα τα αναγκαία μέτρα ώστε οι υποθέσεις των αιτουσών να εξετάζονται από τα εθνικά δικαστήρια σε πλήρη και ουσιαστική συμμόρφωση με το άρθρο 11 της Σύμβασης και τις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου και να ενημερώνεται η Επιτροπή για όλες τις σχετικές εξελίξεις .

5. κάλεσαν τις αρχές να παρέχουν τακτικά πληροφορίες σχετικά με τις περαιτέρω εξελίξεις σε όλες τις εν εξελίξει διαδικασίες σχετικά με αυτήν την ομάδα υποθέσεων ·

Όσον αφορά τα γενικά μέτρα

6. σημείωσαν με βαθιά λύπη ότι η εγγραφή άλλης ένωσης στην περιοχή της Θράκης απορρίφθηκε το 2017 με τελική απόφαση του Αρείου Πάγου για λόγους που ήδη επικρίθηκαν από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο στις αποφάσεις του του 2008 σχετικά με τις παρούσες υποθέσεις ·

7. παροτρύνουν επομένως τις αρχές να λάβουν πρόσθετα μέτρα, όπως η ευρεία διάδοση της νομολογίας του Δικαστηρίου και η συστηματική κατάρτιση των εθνικών δικαστών σε όλα τα επίπεδα, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι τα εθνικά δικαστήρια λαμβάνουν αποφάσεις σχετικά με την εγγραφή ή τη διάλυση ενώσεων εναρμονισμένα πλήρως και αποτελεσματικά με τη νομολογία του Δικαστηρίου και να ενημερώνουν την Επιτροπή για περαιτέρω εξελίξεις ·

8. αποφάσισαν να επαναλάβουν την εξέταση αυτής της ομάδας υποθέσεων κατά την πρώτη συνεδρίαση μετά την έκδοση της απόφασης του Αρείου Πάγου σε απάντηση της προαναφερθείσας προσφυγής που υπέβαλε μία από τις αιτούσες ενώσεις ή κατά την 1354η συνεδρίασή της (Σεπτέμβριος 2019) (DH) το αργότερο.

[Μετάφραση στα ελληνικά από το Ελληνικό Παρατηρητήριο των Συμφωνιών του Ελσίνκι (ΕΠΣΕ) από το αγγλικό πρωτότυπο διαθέσιμο εδώ


Διαχρονική ατιμωρησία αστυνομικής αυθαιρεσίας και μέτρα που (δεν) παίρνει η παρούσα κυβέρνηση

ΕΠΟΧΗ

20 Ιανουαρίου 2019

Οι δυνάμεις καταστολής είναι ακόμα εδώ

astynomia-1024x683

[Αποσπάσματα:]

Γενικευμένο πλαίσιο ατιμωρησίας

 
Σοβαρό μελανό σημείο, που παραμένει ακόμα αναπάντητο από το υπουργείο Προστασίας, είναι οι δεκάδες επώνυμες καταγγελίες για επαναπροωθήσεις προσφύγων από την αστυνομία στον Έβρο. «Δεν μπορούμε να πούμε ότι υπήρξε μείωση του φαινομένου της αστυνομικής βίας τα τελευταία χρόνια. Επειδή, μάλιστα, συνεχίζουν να βλέπουν ότι υπάρχει ατιμωρησία για όσους αστυνομικούς προβαίνουν σε τέτοιες πράξεις, συνεχίζουν κι αυτοί την ίδια αυθαιρεσία. Στον δε Έβρο, λόγω αύξησης των αφίξεων, έχουμε και αύξηση των επαναπροωθήσεων. Πρόκειται για πρωτοφανή βία για τη μεταπολίτευση, και στην πραγματικότητα οι περιπτώσεις επαναπροώθησης είναι ακόμα περισσότερες απ’ ό,τι μας καταγγέλλονται. Το υπουργείο το μόνο που απαντά σχετικά είναι ότι δεν γίνονται, χωρίς όμως να έχει ζητήσει καμία σοβαρή έρευνα για το φαινόμενο», υπογραμμίζει ο Παναγιώτης Δημητράς, [εκπρόσωπος] του Παρατηρητηρίου των Συμφωνιών του Ελσίνκι… Η αναποτελεσματικότητα του μηχανισμού ελέγχου στο πλαίσιο του Συνηγόρου του Πολίτη σημειώνεται και από τον Παναγιώτη Δημητρά, δίνοντας ως παράδειγμα το ζήτημα των επαναπροωθήσεων, για τις οποίες ο μηχανισμός κατέθεσε απλά ερώτημα προς την αστυνομία αν γίνονται και όταν έλαβε αρνητική απάντηση, η εξέταση του ζητήματος τελείωσε εκεί. «Έχουν γίνει άπειρες συστάσεις ότι πρέπει να αλλάξει η διαδικασία των ΕΔΕ. Η διαδικασία ελέγχου θα έπρεπε να γίνεται όπως στην Κύπρο, από μια πλήρως ανεξάρτητη αρχή που θα διεξάγει την έρευνα»…
 
Μέχρι τον Σεπτέμβρη θα πρέπει να έχουν δοθεί απαντήσεις
 
Στις αρχές του Δεκεμβρίου η Επιτροπή υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης εξέδωσε αυστηρές αποφάσεις για τη 10ετή μη συμμόρφωση της ελληνικής πολιτείας με πλήθος καταδικαστικών αποφάσεων του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ) όσον αφορά την ατιμωρησία των σωμάτων ασφαλείας. Συγκεκριμένα, η Ελλάδα ελέγχεται για τις σύντομες προθεσμίες παραγραφής αδικημάτων για βασανιστήρια και κακομεταχείριση, που οδηγούν σε μη επανεξέταση των υποθέσεων που καταδικάστηκαν από το ΕΔΔΑ, για τυχόν παραμονή στην υπηρεσία αστυνομικών και λιμενικών που ήταν δράστες βασανιστηρίων, για την αποτελεσματικότητα ή μη του Συνηγόρου του Πολίτη ως νέου μηχανισμού διερεύνησης των σχετικών καταγγελιών και για τον αντίκτυπο της εισαγωγής του ρατσιστικού κινήτρου στη διερεύνηση αυτών των υποθέσεων. Όπως και για το γεγονός ότι πολλές ποινές φυλάκισης για βασανισμό και κακομεταχείριση μετατράπηκαν σε χρηματικά πρόστιμα. Η ελληνική πολιτεία καλείται μέχρι την 1η Σεπτεμβρίου να δώσει λεπτομερείς πληροφορίες για το πώς πρόκειται να αντιμετωπίσει όλα αυτά τα θέματα.”
 

Διεθνείς δίκες ΕΠΣΕ για βασανιστήρια σε σεμινάριο Αρείου Πάγου – Συμβουλίου Ευρώπης για συμμόρφωση Ελλάδας με νομολογία ΕΔΔΑ

εισαπ - coe logos

Στις 10 και 11 Ιανουαρίου 2019, η Εισαγγελία του Αρείου Πάγου και το Συμβούλιο της Ευρώπης συνοργάνωσαν ένα στρογγυλό τραπέζι με θέμα “Αστυνόμευση: ρόλοι και ευθύνες εθνικών παραγόντων σε σχέση με την (κακο-)μεταχείριση συλληφθέντων στην Ελλάδα”. Αντικείμενο “η διασφάλιση της συμμόρφωσης του ελληνικού νομικού συστήματος προς το γράμμα και το πνεύμα της νομοθεσίας σχετικά με τα βασανιστήρια και τη σχετική κακομεταχείριση.” Συμμετείχαν εισαγγελείς και δικαστές, αστυνομικοί, λιμενικοί, πανεπιστημιακοί, δικηγόροι, κυβερνητικοί παράγοντες.

Η συζήτηση έγινε στη βάση Υπομνήματος που “εκπονήθηκε από τη δρα Νατάσα Μαυρονικόλα, Επίκουρη Καθηγήτρια Νομικής στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου του Birmingham“. Σημαντική θέση στο υπόμνημα έχει το έργο του Ελληνικού Παρατηρητηρίου των Συμφωνιών του Ελσίνκι (ΕΠΣΕ).

Στο υπόμνημα επίσης αναφέρονται κατ’ επανάληψη οι οκτώ από τις εννέα καταδικαστικές αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ) κατά της Ελλάδας για αστυνομική βία, μετά από προσφυγές του ΕΠΣΕ:

  1. Μπέκος και Κουτρόπουλος κατά Ελλάδας προσφυγή αριθ. 15250/02 (ΕΔΔΑ, 13 Δεκεμβρίου 2005)
  2. Ζελίλωφ κατά Ελλάδας προσφυγή αριθ. 17060/03 (ΕΔΔΑ, 24 Μαΐου 2007)
  3. Καραγιαννόπουλος κατά Ελλάδας προσφυγή αριθ. 27850/03 (ΕΔΔΑ, 21 Ιουνίου 2007)
  4. Celniku κατά Ελλάδας προσφυγή αριθ. 21449/04 (ΕΔΔΑ, 5 Ιουλίου 2007)
  5. Πετροπούλου-Τσακίρη κατά Ελλάδας προσφυγή αριθ. 44803/04 (ΕΔΔΑ, 6 Δεκεμβρίου 2007)
  6. Π.Γ[Γκαλότσκιν] κατά Ελλάδας προσφυγή αριθ. 2945/07 (ΕΔΔΑ, 14 Ιανουαρίου 2010)
  7. Στεφάνου κατά Ελλάδας προσφυγή αριθ. 2954/07 (ΕΔΔΑ, 22 Απριλίου 2010)
  8. Σιδηρόπουλος και Παπακώστας κατά Ελλάδας προσφυγή αριθ. 33349/10 (ΕΔΔΑ, 25 Ιανουαρίου 2018),

[δεν υπάρχει αναφορά μόνο στη Λεωνίδης κατά Ελλάδας προσφυγή αριθ. 43326/05 (ΕΔΔΑ, 8 Ιανουαρίου 2009)]

Στο υπόμνημα αναφέρονται τέλος κατ’ επανάληψη οι δύο καταδικαστικές αποφάσεις της Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ κατά της Ελλάδας για αστυνομική βία, μετά από προσφυγές του ΕΠΣΕ:

  1. Καλαμιώτης κατά Ελλάδας, CCPR/C/93/D/1486/2006 (Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, 5 Αυγούστου 2008),
  2. Κατσαρής κατά Ελλάδας, CCPR/C/105/D/1558/2007 (Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, 30 Αυγούστου 2012)

Torture and ill-treatment by police officers in Greece

23d84-1543239141801

Torture and ill-treatment by police officers in Greece

By Panayote Dimitras, Spokesperson, Greek Helsinki Monitor

In mid-August 2002, Georgios Sidiropoulos and Ioannis Papakostas, two youngsters who had never met each other before, were taken to an Athens police station on alleged traffic violations (never subsequently confirmed by the courts). A police officer on duty took them to an office and repeatedly used a taser gun against them, to punish them because they had allegedly resisted arrest. The complaints launched in the following days led to an administrative investigation that concluded that their claims were false as the officer simply had used a wireless . A criminal investigation which after several years led to the only trial in Greece where a police officer was irrevocably convicted for torture – a full 12 years after the eents, in 2014 . The sentence was a mere 5 years converted into the minimum fine possible of 5 euros per day. The officer convicted for torture did not spend even one day in detention or in prison.

 

  Source: Panayote Dimitras

Source: Panayote Dimitras

 

In January 2018 the European Court of Human Rights found Greece in violation of Articles 3, 6.1 and 13 of the Convention. In particular, the Court found that “the criminal and disciplinary system had proved to be seriously lacking in rigour and incapable of having a deterrent effect to ensure the effective prevention of illegal acts such as torture.”

This was the most recent of the thirteen cases in the Makaratzis group, concerning impunity for the use of potentially lethal force; ill-treatment sometimes amounting to torture; absence of effective administrative and criminal investigations; inadequate criminal proceedings and penalties; and in some cases a failure to investigate possible racist motives. The leading case (the shooting of Christos Makaratzis) dates from 1995

The Committee of Ministers had confined its three examinations of the execution of these cases in 2012, 2015 and 2017 to welcoming the information provided by Greece on the modernization of the law on the use of arms, the establishment of an office to review the related complaints, and the possible reopening of the cases adjudicated by the ECtHR. Three written submissions from the Greek Helsinki Monitor and one from REDRESS highlighted the ineffectiveness of the Greek state’s response. These were followed by an oral briefing to CM representatives by GHM in November 2018. In December 2018, for the first time, the CM issues a very strong decision seeking a detailed set of information from Greece by September 2019

Greece is now obliged to provide documented information about the effectiveness of the Ombudsman as an Independent Complaints Mechanism. This relates not only to the reopening of investigations in old cases, but also to reviewing new complaints that, as GHM has noted, number in the hundreds. Greece must also amend its legislation to bring the definition of torture in line with international standards and prevent the conversions of imprisonment imposed for torture and other ill-treatment into fines. The state must also provide information on the investigation of possible racist motives when ill-treatment occurs in the context of law enforcement; and, finally, implement its commitment to issue written apologies to the victims.

This decision is a powerful weapon in view of the CPT visit to Greece in 2019, the review of Greece by UN CAT in July-August 2019, and the probable new review of the Makaratzis case by the CM in December 2019. The Greek Helsinki Monitor will seek to capitalise on this decision, by seeking the apologies promised from the authorities; pressing the Ombudsman to conclude at least some of the hundreds of the investigations it has been carrying out since mid-2017 so as to assess their effectiveness; and review the proposed amendments to the criminal code announced by the government so as to assess if they are up to the standards defined by ECtHR, CM, CPT, and CAT. These institutions will be kept closely informed of developments.

Council of Europe: Torture reform needed in Greece

20181207_222634

Necati Zontul

Council of Europe: Torture reform needed in Greece

The Council of Europe has re-emphasised the need for Greece to improve its law and practice on the prosecution of torture. In a decision issued on 6 December 2018, the Committee of Ministers increased the pressure on Greece to implement the decisions of the European Court of Human Rights in Zontul v Greece and several other cases.

The required reforms would provide greater access to justice for the victims of torture and ill-treatment in Greece, particularly migrants and refugees. Greece is a major point of entry for those trying to reach Europe.

The decision also noted the welcome news that the Greek government will seek to apologise formally to the victims of torture and ill-treatment.

In 2001, Necati Zontul, a Turkish man, was travelling on a boat with other migrants when he was intercepted by Greek coastguards. The coastguards then detained the passengers in a disused school in Crete. A week into Necati’s detention a coastguard trapped him in a toilet and raped him with a truncheon, while another guard kept lookout.

Following a flawed domestic investigation and prosecution of the Coastguard officers responsible for his treatment, REDRESS helped Necati to bring a case against Greece at the European Court of Human Rights.

The ECHR heavily criticised the Greek authorities for their internal investigation of the incident, in which they falsified Necati’s evidence, and for the lenient penalty imposed on the perpetrator of the rape – a suspended sentence commuted to a small fine.

The ECHR found in favour of Necati in 2012, recognising that rape can be a particularly cruel form of torture, and that Greece did not adequately punish the perpetrators or afford redress to Necati. It concluded that Greece had breached Article 3 of the European Convention on Human Rights.

The case also found that Greek law was incompatible with the country’s international obligations to prevent and prosecute torture.

The Council of Europe’s decision

In October 2018 REDRESS filed a submission with the Committee of Ministers, the body responsible for supervising the implementation of European Court of Human Rights’ decisions. The submission addressed Greece’s failure to implement the 2012 judgment.

The decision issued by the Committee of Ministers on 6 December 2018 called upon the Greek authorities “to intensify their ongoing efforts to eradicate all forms of ill-treatment by law enforcement officials”.

It made detailed requests to the Greek Government that reinforced a number of the reforms needed, in particular that Greece should:

  • ensure the effectiveness of investigations into torture;
  • reform its law on torture to make it compatible with Article 3 of the European Convention of Human Rights; and
  • ensure that sanctions for torture and ill-treatment in Greece are sufficiently punitive.

Charlie Loudon, REDRESS’ International Legal Adviser, said:

“These reforms are necessary to ensure that no others are subjected to the same torture that Necati had to suffer, and that those responsible for the torture of Necati and others are held to account for their actions. Greece must demonstrate that it is complying with the judgments of the European Court of Human Rights and that it is meeting its obligations under international law.”

The Council of Europe’s decision is available here.

REDRESS’s submission to the Committee of Ministers is available here.

More information about Necati’s case can be found here.

Συμβούλιο της Ευρώπης – Απόφαση Επιτροπής Υπουργών: Επίβλεψη εκτέλεσης αποφάσεων ΕΔΔΑ Μακαρατζής κτλ. κατά Ελλάδας (βία αστυνομικών – λιμενικών)

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΥΠΟΥΡΓΩΝ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ

ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΕΣ ΥΠΟΥΡΓΩΝ

Αποφάσεις

CM/Del/Δεκ(2018)1331/H46-13

6 Δεκεμβρίου 2018

1331η συνεδρίαση, 4-6 Δεκεμβρίου 2018 (ΑΔ)

H46-12 Ομάδα αποφάσεων Μακαρατζής κ.λπ. κατά Ελλάδας
(Προσφυγές υπ’ αριθ. 50385/99 κτλ.)

Επίβλεψη της εκτέλεσης των αποφάσεων του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου

Αποφάσεις

Οι Αναπληρωτές

1. υπενθυμίζοντας ότι αυτές οι υποθέσεις αφορούν τη χρήση δυνητικά θανατηφόρας βίας και κακομεταχείρισης από όργανα επιβολής του νόμου καθώς και την έλλειψη αποτελεσματικών ερευνών ικανών να οδηγήσουν σε επαρκείς πειθαρχικές και ποινικές κυρώσεις·

Όσον αφορά τα ατομικά μέτρα

2. υπενθυμίζουν με λύπη ότι, λόγω των ισχυόντων κανόνων παραγραφής, δεν είναι δυνατή η επανεξέταση υπερβολικά επιεικών καταδικαστικών αποφάσεων ή αναποτελεσματικών ποινικών ανακρίσεων (ειδικότερα της πρόσφατης υπόθεσης Andersen).

3. εκφράζουν επίσης τη λύπη τους για το γεγονός ότι στην υπόθεση Zontul, λόγω της τότε ισχύουσας ελληνικής νομοθεσίας, η επανεξέταση της ποινικής καταδίκης των λιμενικών υπεύθυνων για προσβολή της σεξουαλικής αξιοπρέπειας δεν θα επέτρεπε να ληφθεί υπόψη η διαπίστωση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου ότι τα γεγονότα αποτελούσαν βασανιστήρια κατά την έννοια του άρθρου 3 της Σύμβασης, καθώς στην έννοια των βασανιστηρίων στην ελληνική νομοθεσία δεν περιλαμβάνονταν τα πραγματικά περιστατικά της υπόθεσης· σημείωσαν ωστόσο με ικανοποίηση την απόφαση του Συνήγορου του Πολίτη να επαναλάβει τις πειθαρχικές έρευνες σχετικά με τις συνέπειες των εν λόγω πράξεων·

4. εξέφρασαν τη λύπη τους για το γεγονός ότι σε όλες τις περιπτώσεις – εκτός από εκείνες των Σιδηρόπουλου – Παπακώστα και Andersen – η επανάληψη των πειθαρχικών ερευνών δεν ήταν δυνατή λόγω του ότι τα αδικήματα είχαν παραγραφεί·

5. κάλεσαν τις αρχές να ενημερώσουν την Επιτροπή μέχρι την 1η Σεπτεμβρίου 2019 για την επανεξέταση των πειθαρχικών ερευνών σχετικά με τις υποθέσεις Σιδηρόπουλου – Παπακώστα και Andersen·

6. επισημαίνοντας επίσης την ιδιαίτερη πολυπλοκότητα του ζητήματος παραγραφής στην υπόθεση Zontul, κάλεσαν τις αρχές να υποβάλουν στην Επιτροπή έως την 1η Σεπτεμβρίου 2019 τα πλήρη πορίσματα του Λιμενικού Σώματος σχετικά με την επανάληψη της πειθαρχικής διαδικασίας, ιδίως όσον αφορά την παραμονή στην υπηρεσία των υπευθύνων·

7. χαιρέτισαν την πρόθεση των αρχών να ζητήσουν από τους επικεφαλής των υπηρεσιών που εμπλέκονται σε βασανιστήρια και άλλες μορφές κακομεταχείρισης να ζητήσουν γραπτή συγγνώμη από τους προσφεύγοντες· κάλεσαν τις αρχές να ενημερώσουν την Επιτροπή μέχρι την 1η Σεπτεμβρίου 2019 για οποιαδήποτε περαιτέρω εξέλιξη·

Όσον αφορά τα γενικά μέτρα

8. κάλεσαν τις αρχές να εντείνουν τις συνεχιζόμενες προσπάθειές τους για την εξάλειψη όλων των μορφών κακομεταχείρισης από τα όργανα επιβολής του νόμου, λαμβάνοντας δεόντως υπόψη τις συστάσεις της CPT και τις κάλεσαν να παράσχουν στην Επιτροπή συγκεκριμένες και λεπτομερείς πληροφορίες σχετικά με τα ληφθέντα ή προβλεπόμενα μέτρα σε απάντηση στις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου στις υποθέσεις αυτές·

9. όσον αφορά την αποτελεσματικότητα των ερευνών, κάλεσαν τις αρχές να υποβάλουν έως την 1η Σεπτεμβρίου 2019 λεπτομερείς πληροφορίες σχετικά με τα ακόλουθα θέματα:

α) την αναστολή της παραγραφής για αξιόποινες πράξεις που σχετίζονται με παραβάσεις παρόμοιες με εκείνες στις υπό κρίση υποθέσεις·

β) τη γενική δυνατότητα επανέναρξης πειθαρχικών ερευνών σε περιπτώσεις όπου έχει ήδη αποφασισθεί ποινική ή πειθαρχική ευθύνη, λαμβανομένης υπόψη της αρχής ne bis in idem που κατοχυρώνεται στον νόμο 4443/2016·

γ) την αποτελεσματικότητα του νέου μηχανισμού καταγγελίας (Συνηγόρου του Πολίτη), ιδίως υπό το πρίσμα των αποτελεσμάτων των ερευνών επί των καταγγελιών που υποβλήθηκαν μετά την έναρξη λειτουργίας του μηχανισμού στις 9 Ιουνίου 2017·

δ) τον αντίκτυπο της νέας ενισχυμένης νομοθετικής προστασίας κατά του ρατσιστικού εγκλήματος και τα ενδεχόμενα νέα μέτρα που προβλέπονται για τη διασφάλιση της διερεύνησης πιθανών ρατσιστικών κινήτρων όταν παρουσιάζεται κακομεταχείριση στο πλαίσιο της επιβολής του νόμου·

ε) το κατά πόσον οι αποφάσεις για την περάτωση ποινικών ανακρίσεων λόγω παραγραφής μπορούν να υποβληθούν σε δικαστική ή άλλη ανεξάρτητη επανεξέταση·

στ) τα μέτρα που ελήφθησαν ή σχεδιάστηκαν στο πλαίσιο της τρέχουσας αναθεώρησης του Ποινικού Κώδικα, προκειμένου να ευθυγραμμιστεί πλήρως η διεξαγωγή των ποινικών ανακρίσεων σε περιπτώσεις κακομεταχείρισης και οι σχετικές κυρώσεις με τις απαιτήσεις της νομολογίας του Δικαστηρίου, ιδίως όσον αφορά τον ορισμό των βασανιστηρίων και τις δυνατότητες μετατροπής ποινών φυλάκισης που επιβάλλονται για βασανιστήρια και άλλες μορφές κακομεταχείρισης σε ποινές μη στερητικές της ελευθερίας.

[Μετάφραση στα ελληνικά από το Ελληνικό Παρατηρητήριο των Συμφωνιών του Ελσίνκι (ΕΠΣΕ) από το αγγλικό πρωτότυπο διαθέσιμο εδώ