Ιστορικά μεγάλη αποζημίωση για υπερβολική διάρκεια ποινικής δίκης

Ευχαριστώ το Γραφείο του Vasilis Sotiropoulos για όλο το χειρισμό της υπόθεσής μου για δίκαιη ικανοποίηση που κατέληξε σε ιστορικά πολύ ικανοποιητική αποζημίωση εφάμιλλη των ανάλογων αποφάσεων του ΕΔΔΑ.

Έλεος, όχι πάλι εθνικιστικές υστερίες για το Μακεδονικό!

Σωτήρης Βαλντέν 11:04 | 21 Ιαν. 2023

Με τον πόλεμο στην Ουκρανία να μαίνεται, τους Τούρκους να απειλούν καθημερινά να εισβάλουν και να βομβαρδίσουν την Αθήνα, τον Μητσοτάκη να παρακολουθεί φίλους και αντιπάλους και τις τιμές να εκτινάσσονται, το μόνο που δεν χρειάζεται σήμερα η χώρα μας είναι η αναβίωση του μακεδονικού και της συνακόλουθης εθνικιστικής υστερίας.

Αυτήν όμως ακριβώς τη συγκυρία φαίνεται να αξιοποιούν οι μακεδονομάχοι μας για να επανακτήσουν μέρος τουλάχιστον του «εδάφους» που νομίζουν πως έχασε η χώρα από τη Συμφωνία των Πρεσπών και την «κωλοτούμπα» Μητσοτάκη ο οποίος, ευτυχώς, εφαρμόζει λίγο-πολύ τη συμφωνία. Ελπίζουν δε πως η προσπάθειά τους θα ευοδωθεί χωρίς πολλές αντιστάσεις, καθώς αντιπολίτευση και κυβέρνηση ασχολούνται αποκλειστικά με τις εκλογές και δεν θέλουν η ατζέντα να μετατοπιστεί σε ζητήματα που μπορεί να τους στοιχίσουν ψήφους.

Ας δούμε όμως αναλυτικά τα σχετικά γεγονότα:

Το πρόσφατο ιστορικό

Το περασμένο καλοκαίρι έκανε την εμφάνισή του ιστότοπος με το όνομα makedonski.gr. Εκεί αναγγελλόταν η ίδρυση ενός «Κέντρου Μακεδονικής Γλώσσας στην Ελλάδα», με έδρα την Φλώρινα, και ότι είχε υποβληθεί η κατά το νόμο σχετική αίτηση αναγνώρισης στο αρμόδιο δικαστήριο (ειρηνοδικείο).

Στον ίδιο ιστότοπο διαβάζουμε ένα σύντομο σημείωμα για τη μακεδονική γλώσσα και το ιστορικό της στην Ελλάδα, όπου αναφέρεται μεταξύ άλλων πως η γλώσσα αυτή «ομιλείται (σε διάφορους βαθμούς) σε πολλές πόλεις και σε περίπου 500 χωριά». Αναγγέλλεται δε και η οργάνωση δωρεάν διαδικτυακών μαθημάτων εκμάθησης της γλώσσας.

Σκοπός του Κέντρου, σύμφωνα με το καταστατικό που υποβλήθηκε στο ειρηνοδικείο, είναι η διατήρηση και καλλιέργεια της μακεδονικής γλώσσας στην Ελλάδα και η υποστήριξη της εισαγωγής αυτής της γλώσσας ως προαιρετικό μάθημα στα δημόσια σχολεία και πανεπιστήμια, ιδίως στις τρεις περιφέρειες της ελληνικής Μακεδονίας, «όπου ομιλείται η Μακεδονική γλώσσα». Οι στόχοι θα επιτυγχάνονται «με όλα τα νομικά μέσα» [μάλλον εννοεί «νόμιμα»], ιδίως με την παραγωγή διδακτικού υλικού, την οργάνωση της διδασκαλίας της γλώσσας, και τη συνεργασία με άλλους συλλόγους και οργανισμούς.

Τον Νοέμβριο ανακοινώθηκε (στο Δελτίο Δικαστικών Εκδόσεων της 7/11/2022) πως το Ειρηνοδικείο Φλώρινας είχε αναγνωρίσει το σωματείο με την υπ’ αριθ.27/28-07-2022 Διάταξή του, πράγμα ενδιαφέρον αφού ανάλογες αιτήσεις είχαν επανειλημμένα απορριφθεί στο παρελθόν.

Η δημοσιοποίηση της αναγνώρισης του σωματείου έγινε γνωστή και στη γειτονική Βόρεια Μακεδονία και προκάλεσε θετικές αντιδράσεις, μεταξύ άλλων του Ζόραν Ζάεφ και του Νικόλα Ντιμίτροφ (πρωθυπουργού και υπουργού Εξωτερικών, αντίστοιχα, κατά την υπογραφή της Συμφωνίας των Πρεσπών). Ο Ζάεφ  χαρακτήρισε το γεγονός «ιδιαίτερα σημαντικό», «καρπό της Πρέσπας» και «άλλη μια επιβεβαίωση των στενών σχέσεων ανάμεσα στις δύο χώρες» (Νεζαβίσεν Σκοπίων 29/11).

Στην Ελλάδα, η αναγνώριση αυτού του Κέντρου δεν σχολιάστηκε από την κυβέρνηση ή τα πολιτικά κόμματα, πλην του Κυριάκου Βελόπουλου, ο οποίος επισκέφθηκε τον εισαγγελέα του Αρείου Πάγου Ισίδωρο Ντογιάκο και ζήτησε παρέμβαση για ακύρωση της απόφασης. Υπήρξε όμως ένα κύμα αντιδράσεων, ιδίως στη Βόρεια Ελλάδα, με άρθρα «μακεδονολόγων», ψηφίσματα συλλόγων και ιδρυμάτων κλπ. που ζητούν την ανάκληση της αναγνώρισης («εθνικό έγκλημα» την χαρακτηρίζει ο ιστότοπος -Prime News.gr, 1/12), αναπτύσσουν τη θέση περί ανυπαρξίας μακεδονικής γλώσσας στην Ελλάδα και συνδέουν την υπόθεση αυτή με τη Συμφωνία των Πρεσπών την οποία οι περισσότεροι ζητούν να καταγγελθεί. Λ.χ. η Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών, με ψήφισμα της 1/12, αναφέρει πως πληροφορήθηκε «με οργή» την ίδρυση του Κέντρου και ζητά από την ελληνική Πολιτεία «να μην επιτρέψει την ίδρυση και τη λειτουργία Οργανώσεων και Σωματείων που καπηλεύονται την ελληνικότητα της μακεδονικής γλώσσας και να προχωρήσει στις απαραίτητες ενέργειες για την ακύρωση της Συμφωνίας των Πρεσπών». Οι διαμαρτυρίες στρέφονται συνήθως κατά του ΣΥΡΙΖΑ που υπέγραψε τη Συμφωνία των Πρεσπών, κυρίως όμως καταγγέλλουν την κυβέρνηση Μητσοτάκη που εφαρμόζει τη Συμφωνία και δεν απαγορεύει το Κέντρο.

Στις 17/12 αναγράφηκε στον Τύπο πως ο εισαγγελέας του Αρείου Πάγου μελετά την άσκηση ανακοπής για την ακύρωση της απόφασης του Ειρηνοδικείου. Προηγουμένως διάφοροι πολίτες είχαν προβεί σε ανάλογη κίνηση. Πράγματι, στις αρχές Ιανουαρίου ανακοινώθηκε πως, ύστερα από παρέμβαση του κ. Ντογιάκου, η εισαγγελέας Πρωτοδικών Φλώρινας άσκησε ανακοπή κατά της απόφασης.

Το σκεπτικό της εισαγγελέως, σύμφωνα με δημοσιεύματα στον Τύπο, αναφέρει πως στην Ελλάδα δεν υπάρχουν “Μακεδόνες” πολίτες, που ομιλούν μακεδονική γλώσσα, αλλά́ Έλληνες πολίτες, που ομιλούν την ελληνική́ γλώσσα. Η απόφαση αναγνώρισης του σωματείου, υποστηρίζει, παραβιάζει τη διεθνή συμφωνία των Πρεσπών, ενώ γίνεται λόγος για προσπάθεια δημιουργίας μειονότητας. Εξάλλου, κατά την εισαγγελέα, υπάρχει αντίθεση του σκοπού́ του σωματείου με την ελληνική τάξη και ασφάλεια. λόγω της σκοπούμενης συστηματικής καλλιέργειας σε βάθος χρόνου στον πληθυσμό́ της Μακεδονίας και της Θράκης μιας άλλης, ξένης γλώσσας που αναγνωρίζεται από́ την ελληνική́ πολιτεία ως γλώσσα ενός ξένου κράτους που συνορεύει με την ελληνική́ επικράτεια.

Η σχετική δίκη ορίσθηκε για τις 2 Φεβρουαρίου 2023.

Εξ όσων τουλάχιστον μπόρεσα να αντιληφθώ (με αναζητήσεις στο διαδίκτυο), καμία δημόσια αντίδραση δεν έχει υπάρξει στην εθνικιστική κινητοποίηση από την πλευρά οργανώσεων και πολιτών που στο πρόσφατο παρελθόν εναντιώθηκαν στην μακεδονική υστερία και στήριξαν τις Πρέσπες πιστεύοντας πως γυρίζαμε σελίδα σε ένα ζήτημα που καταταλαιπώρησε και ζημίωσε τη χώρα επί δεκαετίες. Μόνη εξαίρεση η ανακοίνωση της «Αντιρατσιστικής Πρωτοβουλίας Θεσσαλονίκης» (23/12/2022 Για το Κέντρο Μακεδονικής Γλώσσας: Στηρίζουμε το δικαίωμα διδασκαλίας της μητρικής γλώσσας – infolibre).

Στις 18/12/2022, η «Χρυσή Αυγή» οργάνωσε στη Φλώρινα συγκέντρωση «ενάντια στην νομιμοποίηση φιλοσκοπιανών οργανώσεων από την κυβέρνηση της ΝΔ» (όπως γράφει στην ιστοσελίδα της). Αριστερές οργανώσεις της πόλης, ανάμεσά τους η «Αντιρατσιστική Πρωτοβουλία Φλώρινας» και οι τοπικές οργανώσεις του ΣΥΡΙΖΑ, του ΚΚΕ και της ΑΝΤΑΡΣΥΑ,  κάλεσαν σε αντιφασιστικές εκδηλώσεις. Στα σχετικά ρεπορτάζ, αναφέρεται πως η φασιστική πρόκληση απέτυχε («η τρομοκρατία δεν πέρασε») και επισημαίνεται πως η ΝΔ και οι τοπικές αρχές εσιώπησαν. Πουθενά όμως, ούτε σε προοδευτικά έντυπα, δεν αναφέρεται πως το αντικείμενο της φασιστικής συγκέντρωσης ήταν το αίτημα για απαγόρευση του Κέντρου Μακεδονικής Γλώσσας.

Η έωλη επιχειρηματολογία της κυρίας Θάνου

Ο όλος θόρυβος και η κινητοποίηση για την απαγόρευση του Κέντρου είναι εξωφρενικά. Το δικαίωμα ομάδας Ελλήνων πολιτών να μιλούν τη μητρική τους γλώσσα, να την ονομάζουν όπως θέλουν, να είναι ίδια ή διαφορετική με αυτή των γειτόνων μας, να διεκδικούν τη διάδοση και κατοχύρωσή της ως μειονοτική γλώσσα και να αυτοπροσδιορίζονται ως εθνική μειονότητα είναι αυτονόητο και διεθνώς κατοχυρωμένο (και αυτό άσχετα με τη Συμφωνία των Πρεσπών).

Αυτά είναι τόσο αυτονόητα για ένα δημοκρατικό ευρωπαϊκό κράτος, που το ζήτημα της νομιμότητας αυτού του Κέντρου δεν θα έπρεπε καν να εγείρεται. Οι νομικές βυζαντινολογίες στις οποίες επιδίδονται αρμόδιοι και αναρμόδιοι, αλλά δυστυχώς και αποφάσεις και έγγραφα δικαστηρίων στη χώρα μας, έρχονται από τον προηγούμενο αιώνα. Όμως, εν προκειμένω φαίνεται πως οι ελευθερίες μας κρίνονται από τέτοιες βυζαντινολογίες, που, με την κατάλληλη «εθνική» προπαγάνδα και αρκετή ιδεολογική τρομοκρατία, επηρεάζουν σημαντικό τμήμα των πολιτών. Δεν μπορούμε λοιπόν να αγνοήσουμε την επιχειρηματολογία.

Ξεχωριστή θέση στις διαμαρτυρίες και την επιχειρηματολογία κατά της απόφασης του Ειρηνοδικείου έχουν δύο άρθρα της πρώην υπηρεσιακής πρωθυπουργού και προέδρου του Αρείου Πάγου Βασιλικής Θάνου [ΒΘ], που δημοσιεύτηκαν, μεταξύ άλλων, στην Ναυτεμπορική 15/12/2022 (με τίτλο «Το λάθος με το ‘Κέντρο Μακεδονικής Γλώσσας’») και 14/1/2023, όπου επικροτεί την ασκηθείσα ανακοπή της εισαγγελέως Φλώρινας ως «νομικά ορθή» και «εθνικά επιβεβλημένη».

Θα εξετάσω κάπως αναλυτικά την επιχειρηματολογία της κυρίας Θάνου, γιατί είναι αρκετά πλήρης και αντιπροσωπευτική των εθνικιστικών θέσεων για το μακεδονικό. Συγκλίνει εξάλλου με το σκεπτικό της εισαγγελέως Φλώρινας, που όμως γνωρίζουμε μόνο από αποσπασματικά δημοσιεύματα του Τύπου και αποτελεί μέρος μιας δικαστικής διαδικασίας εν εξελίξει.

Η πρώην Αρεοπαγίτισσα υποστηρίζει πως «η ακύρωση της απόφασης του Ειρηνοδίκη και η μη αναγνώριση του επίμαχου Σωματείου αποτελεί το επιβαλλόμενο αναγκαίο μέτρο περιορισμού της ελευθερίας του συνεταιρίζεσθαι και τελεί σε σχέση αναλογίας μεταξύ αφενός της ανωτέρω εξ αρχής παραβιάσεως της αρχής της νομιμότητας με τους Καταστατικούς σκοπούς και αφετέρου του μέτρου της μη αναγνώρισης του Σωματείου, το οποίο (μέτρο) αποβλέπει στη διαφύλαξη της δημόσιας τάξης, της εθνικής ασφάλειας, της κοινωνικής γαλήνης, την οποία η ευνομούμενη και συντεταγμένη Ελληνική Πολιτεία (και εν προκειμένω η Δικαστική Αρχή) οφείλει να προστατεύσει.  Είναι αναγκαίο μέτρο για την αποφυγή διχασμού, εχθρότητας και αναταραχών εντός της Ελληνικής Επικράτειας».

Η ΒΘ συμπεραίνει πως «ακόμα και ο πλέον καλοπροαίρετος αναγνωρίζει ότι οι περιγραφόμενοι σκοποί [του Κέντρου] συνιστούν προκλητικές προπαγανδιστικές ενέργειες, απροκάλυπτη καλλιέργεια και υποδαύλιση αλυτρωτισμού, αναθεωρητισμού και εχθρότητας σε βάρος των Ελλήνων και ακραίες εθνικιστικές δηλώσεις», που μάλιστα «θέτουν σε κίνδυνο το εθνικό συμφέρον, την δημόσια και κοινωνική ειρήνη και ασφάλεια και προκαλούν διχαστικό κλίμα μεταξύ των πολιτών». Τα ίδια περίπου φέρεται να δηλώνει και η εισαγγελέας, περί «αντίθεσης» των σκοπών του σωματείου με την τάξη και ασφάλεια.


Πόσο όμως ισχύουν πράγματι όλα αυτά και, ειδικότερα, πόσο δικαιολογούν την απαγόρευση της λειτουργίας του Κέντρου;

Ποιοι είναι οι σκοποί του συλλόγου;

Οι σκοποί του συλλόγου, όπως αναφέρονται στην ιστοσελίδα του (makedonski.gr, πρόσβαση 15/1/2023) και στο καταστατικό που υπέβαλε στο Ειρηνοδικείο (φωτοτυπία στο in.gr, 29/11/2022) παρατίθενται στο συνημμένο παράρτημα.

Σημειώνω προκαταρκτικά πως στο πρώτο άρθρο της, η ΒΘ παραθέτει ένα αισθητά διαφορετικό, πιο αναλυτικό κείμενο καταστατικού που περιλαμβάνει επιπρόσθετους σκοπούς,  την αναγνώριση από την Ελληνική Κυβέρνηση της μακεδονικής ως μειονοτικής γλώσσας, την προστασία των εθνικών μειονοτήτων, την προστασία του δικαιώματος δημόσιας χρήσης της γλώσσας και των παραδοσιακών επωνύμων και τοπωνυμίων και την τεκμηρίωση παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ρητορικής μίσους από τις (Ελληνικές) αρχές εναντίον ομιλητών Μακεδόνων και εθνοτικών Μακεδόνων στην Ελλάδα. Στο τελευταίο άρθρο της, το δεύτερο αυτό κείμενο δεν αναφέρεται πια ως μέρος του καταστατικού του σωματείου, αλλά ως ανάρτηση στην ιστοσελίδα του που πραγματοποιήθηκε μετά την έγκριση του Ειρηνοδικείου τον Νοέμβριο. Όμως τέτοια ανάρτηση δεν υπάρχει στον ιστότοπο αυτό, όπως μπορεί ο καθένας να διαπιστώσει (makedonski.gr).

Τίθεται το ερώτημα τι είναι αυτό το «απόκρυφο» κείμενο που επικαλείται η ΒΘ. Δύο τινά μπορούν να συμβαίνουν: ή αντλεί από ένα πλαστό κείμενο, ή -το πιθανότερο- το κείμενο αυτό υπήρχε πράγματι στην ιστοσελίδα (ή σε κάποιο πρώτο Καταστατικό;), αλλά αφαιρέθηκε από τους αιτούντες, ενδεχομένως κατόπιν συμβουλών πως θα προκαλούσε πρόσθετες αντιδράσεις. Είναι πάντως περίεργο η αρθρογράφος, που φαίνεται να γνωρίζει καλά τα δεδομένα της υπόθεσης, να αντικρούει επί μακρόν ακριβώς τους «σκοπούς» του συλλόγου που δεν υπάρχουν σήμερα, χωρίς έστω να αναφέρει πως αφαιρέθηκαν. Σε κάθε περίπτωση, στην αντίκρουση των επιχειρημάτων της  ΒΘ, περιλαμβάνω όλα τα κείμενα στα οποία αναφέρεται, καθώς θεωρώ πως και αν ακόμη ισχύουν, δεν συνιστούν αιτία απαγόρευσης του Κέντρου.

Πώς εμπλέκεται η Συμφωνία των Πρεσπών;

Η αρθρογράφος (στο πρώτο άρθρο της) παραθέτει σειρά διατάξεων της Συμφωνίας των Πρεσπών. Η ίδια κρατά μια απόσταση από την Συμφωνία, επικρίνοντας εμμέσως ορισμένα σημεία της (περί γλώσσας και ιθαγένειας). Παραθέτει και περιπτώσεις όπου, κατά τη γνώμη της, η γειτονική χώρα την παραβιάζει. Ισχυρίζεται επιπλέον πως «είναι προφανές» πως οι σκοποί του σωματείου «παραβιάζουν ευθέως» τους θεμελιώδεις όρους της Συμφωνίας και τον κυρωτικό νόμο «διότι γίνεται ρητή αναφορά σε ‘μειονοτική γλώσσα και εθνοτική μειονότητα Μακεδόνων’, οι οποίες, όπως είναι κοινώς γνωστό, είναι ανύπαρκτες στην Ελλάδα». Μάλιστα η κατάληξη του άρθρου είναι πως «[ε]ίναι άλλο η καλλιέργεια καλής γειτονίας και άλλο η ανοχή και η υποχώρηση στις προκλητικές διαθέσεις των γειτόνων και η ικανοποίηση ανύπαρκτων δικαιωμάτων τους».

Από πού όμως προκύπτει πως μια πρωτοβουλία, νόμιμη ή παράνομη, Ελλήνων πολιτών, παραβιάζει τη Συμφωνία των Πρεσπών, συμφωνία που αφορά βεβαίως τις ενέργειες των συμβαλλομένων κρατών και όχι πολιτών της κάθε χώρας; Στο δεύτερο άρθρο της, η ΒΘ απαντά με τον ισχυρισμό πως οι ιδρυτές του σωματείου είναι «προφανώς σε συνεννόηση με πολιτικούς – εθνικιστικούς κύκλους και εν γνώσει των Αρχών του Κράτους της Βόρειας Μακεδονίας και ενεργ[ούν] για λογαριασμό και προς το συμφέρον του Κράτους αυτού». Όμως η αρθρογράφος ασφαλώς γνωρίζει  ότι, σε ένα κράτος δικαίου που σέβεται τους πολίτες του, η κατηγορία πως πολίτες του δρουν σε συνεννόηση και για λογαριασμό (και όχι απλά σε γνώση) ξένης δύναμης που με τον τρόπο αυτό παραβιάζει μια διμερή συνθήκη, είναι βαριά και, πέρα από το «προφανές» κατά την κρίση της, χρειάζεται και μια στοιχειώδη τεκμηρίωση. Καμία τέτοια τεκμηρίωση δεν παρατίθεται.

Ας σκεφτούμε τι θα λέγαμε αν κάθε φορά που Έλληνες της Αλβανίας διεκδικούν ένα μειονοτικό δικαίωμα, οι αλβανικές αρχές ισχυρίζονταν, χωρίς καμία τεκμηρίωση πως είναι «προφανώς» πράκτορες των Αθηνών και βάσει αυτού έπαιρναν μέτρα εναντίον τους.

Όπως είναι ευνόητο, το ζήτημα της παραβίασης της Συμφωνίας των Πρεσπών, το οποίο επικαλείται και η εισαγγελέας της Φλώρινας, έχει μεγάλη σημασία, γιατί η όλη εθνικιστική κινητοποίηση κατά της ίδρυσης του σωματείου έχει ως στόχο και τις Πρέσπες. Η καταγγελία της Συμφωνίας αποτελεί, όπως είδαμε, αίτημα που συνοδεύει τις διαμαρτυρίες.


Η απόφαση του Ειρηνοδικείου της Φλώρινας αποτελεί μια νέα εξέλιξη, αφού προηγουμένως τα δικαστήρια απαγόρευαν (παράνομα, όπως έκρινε το Δικαστήριο του Στρασβούργου -βλέπε παρακάτω) την ίδρυση ανάλογων σωματείων, και η χώρα βρισκόταν σε διακρατική διαμάχη για την αναγνώριση ακόμη και της επίσημης μακεδονικής γλώσσας στη Βόρεια Μακεδονία. Αντανακλά ασφαλώς το νέο κλίμα στις σχέσεις με τη γείτονα μετά τη Συμφωνία των Πρεσπών, Όμως το δικαίωμα Ελλήνων πολιτών να μιλούν και να προωθούν τη μακεδονική γλώσσα δεν εκπορεύεται βέβαια από τις Πρέσπες.

Τα περί «ανύπαρκτης γλώσσας»

Η αρθρογράφος ανασύρει από το χρονοντούλαπο της ιστορίας τη «θεωρία» της ανύπαρκτης μακεδονικής γλώσσας στη χώρα μας. Ήδη το 1959, ο Αβέρωφ έλεγε πως ελάχιστοι στη Βόρειο Ελλάδα μιλούν μια διάλεκτο που καμία σχέση δεν έχει με τη γλώσσα που μιλούν στη γείτονα, αυτήν που τώρα υποχρεωνόμαστε λόγω Πρεσπών να αναγνωρίσουμε ως μακεδονική. Η ΒΘ θεωρεί εξάλλου επιλήψιμη την αναφορά σε «μειονοτική γλώσσα».

Στο δεύτερο μάλιστα άρθρο της, δηλώνει πως «η επίσημη γλώσσα, η οποία ομιλείται από τους πολίτες του Κράτους της Βόρειας Μακεδονίας εντός των ορίων του Κράτους αυτού (Μακεδονική – προέλευσης νοτιοσλαβικής) δεν έχει καμμία σχέση με την Ελληνική γλώσσα […], η οποία έχει ομοιογένεια και αποτελεί αδιαμφισβήτητη συνέχεια της αρχαίας Ελληνικής γλώσσας». Προσθέτει δε πως η ελληνική γλώσσα «ομιλείται από όλους τους Έλληνες πολίτες, σε όλη την Ελληνική Επικράτεια  και ασφαλώς και στη Δυτική – Κεντρική – Ανατολική Μακεδονία». Αλλά και η εισαγγελέας Φλωρίνης φέρεται να υποστηρίζει πως στην Ελλάδα δεν υπάρχουν “Μακεδόνες” πολίτες, που ομιλούν αυτή́ τη γλώσσα [τη μακεδονική], αλλά́ Έλληνες πολίτες, που ομιλούν την ελληνική́ γλώσσα.

Όμως το ζητούμενο δεν είναι βέβαια το προφανές, ότι η επίσημη γλώσσα του γειτονικού κράτους δεν έχει σχέση με τα ελληνικά και ότι τα ελληνικά ομιλούνται «από όλους» τους έλληνες πολίτες (αν και αυτό το τελευταίο ελέγχεται όσον αφορά λ.χ. κάποιους «μουσουλμάνους» της Θράκης). Το ζητούμενο είναι αν υπάρχουν έλληνες πολίτες που έχουν ως μητρική γλώσσα, ή πάντως μιλούν και μια άλλη, ντόπια γλώσσα. Η απάντηση είναι πως και βέβαια υπάρχουν (αφού το δηλώνουν) Έλληνες πολίτες που δεν έχουν τα ελληνικά ως μητρική γλώσσα και μιλούν μια γλώσσα, που δεν έχει σχέση με την ελληνική, είναι απολύτως υπαρκτή και είναι η ίδια ή εντελώς παραπλήσια με την επίσημη γλώσσα της Βόρειας Μακεδονίας, δηλαδή η μακεδονική. Η δημόσια διακήρυξή του γεγονότος αυτού όπως και η καλλιέργεια της γλώσσας ούτε επιλήψιμη ή παράνομη μπορεί να είναι, ούτε και εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της Συμφωνίας των Πρεσπών.

Γιατί «λησμονήθηκαν» σχετικές αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων;

Η ΒΘ επικαλείται πως παρόμοιες αιτήσεις αναγνώρισης σωματείου έχουν κατ’ επανάληψη απορριφθεί από τα ελληνικά δικαστήρια. Περιέργως όμως δεν αναφέρει πως το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΔΑΔ) καταδίκασε δύο φορές την Ελλάδα για τέτοιες αποφάσεις, και με σκεπτικά που ανατρέπουν όλα τα ουσιαστικά επιχειρήματα των ελληνικών δικαστηρίων και της ίδιας (Σιδηρόπουλος κ.ά. κατά Ελλάδος, 10/7/1998, Στέγη Μακεδονικού Πολιτισμού κατά Ελλάδας, 9/7/2015). Η τελευταία απόφαση του ΕΔΑΔ καταδίκασε την Ελλάδα ακριβώς για την υπόθεση που αναφέρει η αρθρογράφος (σημειώνοντας πως «είχε την τιμή να είναι εισηγήτρια» στον Άρειο Πάγο). Η ΒΘ γνωρίζει ασφαλώς πως η χώρα μας είναι συμβαλλόμενο μέρος στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου και πως πρέπει να συμμορφώνεται στις αποφάσεις του ΕΔΑΔ. Είναι συνεπώς τουλάχιστον απορίας άξιον πως επέλεξε να τις αγνοήσει πλήρως, ενώ μάλιστα στο δεύτερο άρθρο της επικαλείται μια απόφαση του ΕΔΑΔ για άλλο θέμα.


Ειδικότερα, τα σκεπτικά των παραπάνω αποφάσεων του ΕΔΑΔ που καταδικάζουν την Ελλάδα για παραβίαση του άρθρου 11 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (περί ελευθερίας του συνεταιρίζεσθαι), αναφέρουν, μεταξύ άλλων, πως οι εξαιρέσεις στην ελευθερία του συνεταιρίζεσθαι πρέπει να ερμηνεύονται στενά και πως το Δικαστήριο δεν πείστηκε ότι οι στόχοι της διατήρησης της εθνικής ασφάλειας, της πρόληψης αναταραχής και της διατήρησης των πολιτιστικών παραδόσεων και ιστορικών και πολιτιστικών συμβόλων της Ελλάδας που επικαλούνται τα ελληνικά δικαστήρια συνιστούν νόμιμους σκοπούς εξαίρεσης από την ελευθερία αυτή που προβλέπονται από το άρθρο 11. Το Δικαστήριο κρίνει εξάλλου πως η απαγόρευση του σωματείου είναι μέτρο δυσανάλογο προς τους όποιους νόμιμους σκοπούς επικαλούνται τα ελληνικά δικαστήρια.

Παρ’ όλο που οι αιτούντες (σε προηγούμενη υπόθεση) είχαν πράγματι δηλώσει πως έχουν «Μακεδονική» εθνική συνείδηση, τίποτε δεν δείχνει πως είχαν υποστηρίξει τη χρήση βίας ή αντιδημοκρατικών ή αντισυνταγματικών μέσων, αποφαίνεται το Δικαστήριο. Και το Δικαστήριο του Στρασβούργου προσθέτει πως ακόμη και αν υποτεθεί ότι οι ιδρυτές του σωματείου επικαλούνται μειονοτική συνείδηση, το έγγραφο της διάσκεψης της Κοπεγχάγης και η Χάρτα του Παρισίου του 1990 της ΔΑΣΕ, κείμενα που έχει υπογράψει και η Ελλάδα, τους επιτρέπουν να ιδρύουν σωματεία για να προστατεύσουν την πολιτιστική και πνευματική τους κληρονομιά.

Το ΕΔΑΔ απαντά στον ισχυρισμό του Ελληνικού Κράτους ότι οι ιδρυτές του σωματείου έχουν «κρυφή ατζέντα» με παράνομους στόχους, πως δεν αρκούν απλά υποψίες για την απαγόρευση ενός σωματείου και πως εξάλλου η Πολιτεία έχει τα νομικά όπλα για να αντιμετωπίσει παράνομες δραστηριότητες, αν εμφανιστούν εκ των υστέρων.

Όσον αφορά τα περί διατάραξης της κοινωνικής γαλήνης και της πρόκλησης αναταραχής και διχασμού, που επικαλείται και η ΒΘ, ενδιαφέρον παρουσιάζει απόσπασμα μιας άλλης, αλλά σχετικής, απόφασης του ΕΔΑΔ όπου και πάλι καταδικάστηκε η Ελλάδα (Ουράνιο Τόξο κ.ά. κατά Ελλάδας, 20/10/2005):

«Το Δικαστήριο θεωρεί ότι η επίκληση της συνείδησης του ανήκειν σε μία μειονότητα καθώς και η διατήρηση και η ανάπτυξη του πολιτισμού μιας μειονότητας δεν θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι συνιστά απειλή για την ‘δημοκρατική κοινωνία’, ακόμη και αν τούτο μπορεί να προκαλέσει εντάσεις […]. Πράγματι, η εμφάνιση εντάσεων είναι μία αναπόφευκτη συνέπεια του πλουραλισμού, δηλαδή της ελεύθερης συζήτησης πάνω σε οποιαδήποτε πολιτική ιδέα. Στην περίπτωση αυτή, ο ρόλος των αρχών σε παρόμοιες περιπτώσεις δεν συνίσταται στην εξάλειψη της αιτίας των εντάσεων με την κατάργηση του πλουραλισμού, αλλά στην διασφάλιση [to ensure] ότι οι ανταγωνιστικές πολιτικές ομάδες ανέχονται η μία την άλλη».

Οι αποφάσεις του ΕΔΑΔ χρησιμοποιούν ελεύθερα τους όρους «μακεδονική γλώσσα» και «μακεδονική μειονότητα».

Αξίζει τέλος να σημειωθεί πως και οι τρεις αποφάσεις του ΕΔΑΑ που αναφέρονται παραπάνω πάρθηκαν ομόφωνα, με τη συμμετοχή και Ελλήνων δικαστών (Ν.Βαλτικός, Χ.Ροζάκης, Λ.-Α.Σισιλιάνος).

Συμπέρασμα

• Η λειτουργία του Κέντρου Μακεδονικής Γλώσσας με το Καταστατικό που υποβλήθηκε (ή και με τους πρόσθετους στόχους του «απόκρυφου» κειμένου) είναι νόμιμη, βάσει επανειλημμένων αποφάσεων του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, που έκρινε ανάλογες υποθέσεις στο παρελθόν και απέρριψε σχεδόν πανομοιότυπα επιχειρήματα με αυτά της κυρίας Θάνου. Το πρόβλημα δεν είναι γιατί το Ειρηνοδικείο Φλώρινας αγνόησε αποφάσεις ελληνικών δικαστηρίων, αλλά γιατί οι προσφεύγοντες σήμερα κατά της απόφασης του Ειρηνοδικείου φαίνεται να αγνοούν τις αποφάσεις του ΕΔΑΔ.

• Η κινητοποίηση εθνικιστικών κύκλων και στοιχείων του «βαθέως κράτους» για την απαγόρευση του Κέντρου συνιστά επίθεση στα Δικαιώματα του Ανθρώπου και την ελευθερία του συνεταιρίζεσθαι, που δεν προκύπτουν από τη Συμφωνία των Πρεσπών, αλλά από το Σύνταγμα και τις διεθνείς υποχρεώσεις της χώρας μας.

• Η προσπάθεια εμπλοκής της Βόρειας Μακεδονίας στην υπόθεση προφανώς αποσκοπεί στο να δηλητηριάσει και πάλι τις σχέσεις μας με τη γειτονική χώρα, σε μια στιγμή μάλιστα που η τελευταία δοκιμάζεται από τις πιέσεις που της ασκεί η Βουλγαρία. Στόχος είναι η υπονόμευση του κεκτημένου των Πρεσπών και το φράξιμο του δρόμου της γείτονος προς την ΕΕ.

• Η κυβέρνηση Μητσοτάκη, με τη στάση της εναντίον της Συμφωνίας των Πρεσπών ως αντιπολίτευση, αλλά και τη γενικότερη στήριξη σε ακραίες εθνικιστικές δυνάμεις (στο προσφυγικό και τα ελληνο-τουρκικά), βρίσκεται σήμερα σε κατάσταση ομηρείας στις δυνάμεις αυτές που της επιτίθενται για να πετύχουν την ακύρωση στην πράξη της εξομάλυνσης των σχέσεων με τη Βόρεια Μακεδονία και την αναβίωση του κλίματος εθνικιστικής υστερίας στη Βόρεια Ελλάδα.

• Είναι φανερό πως στη χώρα και ιδιαίτερα στη Βόρεια Ελλάδα επικρατεί ένα κλίμα ιδεολογικής (και όχι μόνο) τρομοκρατίας που εμποδίζει την έκφραση και αντίδραση των  δημοκρατικών και αντιεθνικιστικών δυνάμεων και πολιτών της χώρας, και μάλιστα όσων πρωτοστάτησαν ή στήριξαν τη Συμφωνία των Πρεσπών. Δυστυχώς, φαίνεται πως οι προοδευτικές πολιτικές δυνάμεις υποκύπτουν σε αυτό το κλίμα, ιδίως ενόψει των επερχόμενων εκλογών, από φόβο απώλειας ψήφων, με αποτέλεσμα μια εκκωφαντική σιωπή απέναντι σε μια εξοργιστική επίθεση κατά των ελευθεριών μας.

• Αποτελεί νομίζω στοιχειώδη υποχρέωση των δυνάμεων και πολιτών που πιστεύουν στις αξίες της δημοκρατίας, του πλουραλισμού και της καλής γειτονίας να υψώσουμε τη φωνή μας εναντίον της επιχειρούμενης απαγόρευσης του Κέντρου Μακεδονικής Γλώσσας. Όσον αφορά δε την Αριστερά, οι προεκλογικές σκοπιμότητες δεν πρέπει να οδηγήσουν σε εγκατάλειψη βασικών αξιών μας και μάλιστα σε εγκατάλειψη του μεγάλου κεκτημένου της διακυβέρνησής μας που ήταν η επίλυση του μακεδονικού. Δεν πρόκειται βέβαια για νομικό, αλλά για απολύτως πολιτικό ζήτημα και επιχειρείται η προώθηση αντιδραστικών πολιτικών στόχων με νομικό μανδύα.

Πηγή

Η «διατριβή» του κ. Μητσοτάκη και ο Π. Δημητράς

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης και δίπλα ο Παναγιώτης Δημητράς στην Επιτροπή Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης

09.01.2023

Δημήτρης Ψαρράς

Μια δυσάρεστη έκπληξη περιμένει σήμερα τους παντοειδείς «ακολούθους» του Κυριάκου Μητσοτάκη που θριαμβολογούν με την πρωτοφανή δίωξη του Παναγιώτη Δημητρά. Ο πρωθυπουργός αποδεικνύεται ο ίδιος θαυμαστής και «ακόλουθος» του διωκόμενου ιδρυτή του Ελληνικού Παρατηρητηρίου των Συμφωνιών του Ελσίνκι (ΕΠΣΕ).

Oι θαυμαστές της πολιτικής του Κυριάκου Μητσοτάκη θεώρησαν την άσκηση δίωξης εις βάρος του Παναγιώτη Δημητρά ως μια ακόμα απόδειξη για την ορθότητα της κυβερνητικής γραμμής που αντιμετωπίζει συλλήβδην τους πρόσφυγες και τους μετανάστες ως πράκτορες του Ερντογάν. Για την πρωτοφανή αυτή υπόθεση που καταγγέλλεται από τις σημαντικότερες διεθνείς οργανώσεις υπεράσπισης των δικαιωμάτων του ανθρώπου έχει ενημερώσει αναλυτικά η «Εφ.Συν.». Παραπέμπω ενδεικτικά στη συνέντευξη του κ. Δημητρά στον Δημήτρη Αγγελίδη και τον Γιώργο Παγούδη («Π. Δημητράς: “Η δίωξή μου είναι προϊόν αντεκδίκησης μετά από μηνύσεις για επαναπροωθήσεις”», 30.12.2022, https://tinyurl.com/2jrs8l2d).

Αλλά αυτά είναι ψιλά γράμματα για τους πρωταγωνιστές της λίστας Πέτσα. Αυτοί θεωρούν ότι με την άσκηση κακουργηματικής δίωξης σε έναν βετεράνο ακτιβιστή θα τρομοκρατηθούν και όλοι οι άλλοι, ενώ βέβαια θα υποδειχτεί ως ποινικά κολάσιμη η αλληλεγγύη στους απόκληρους αυτής της εποχής που καταφεύγουν ικέτες στα σύνορά μας. Αλλά όλοι αυτοί που έσπευσαν να επικροτήσουν την πρωτοφανή δίωξη κάνουν λάθος αν νομίζουν ότι με αυτό τον τρόπο θα ευχαριστήσουν τον Ελληνα πρωθυπουργό. Ασφαλώς αγνοούν ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης είναι μελετητής του έργου του Παναγιώτη Δημητρά και τον θεωρεί τρόπον τινά «δάσκαλό» του. Εξηγούμαι.

Είναι γνωστό ότι ο Κυρ. Μητσοτάκης περηφανεύεται για το μοναδικό βιβλίο που έχει γράψει («Οι συμπληγάδες της εξωτερικής πολιτικής. Εσωτερικές και διεθνείς πιέσεις στις ελληνοαμερικανικές διαπραγματεύσεις για τις βάσεις, 1974-1985», μτφρ. Γιώργος Δεμερτζίδης, Αθήνα 2006). Πρόκειται για την πτυχιακή του εργασία που παραδόθηκε το 1990 στο Χάρβαρντ και την οποία ακόμα και σήμερα προβάλλει με κάθε ευκαιρία, όπως έκανε τον περασμένο Μάιο, όταν προθυμοποιήθηκε σε ομιλία του στη Βουλή να την προσφέρει στον Αλέξη Τσίπρα ώστε ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ να «ενημερωθεί» για το ιστορικό των ελληνοαμερικανικών διαπραγματεύσεων για τις βάσεις των ΗΠΑ στην Ελλάδα. Εχω εδώ και μήνες αποδείξει ότι πρόκειται για μια πτυχιακή εργασία γεμάτη λάθη, αυθαιρεσίες, ακόμα και σκόπιμες παραχαράξεις επίσημων ντοκουμέντων. Κανείς από τους θαυμαστές του κ. Μητσοτάκη δεν βρήκε τίποτα να πει για να αντικρούσει αυτή την κριτική.

Ε, λοιπόν, αυτό το περίφημο (ή μάλλον περιβόητο) έργο βασίζεται σε μεγάλο βαθμό σε πληροφορίες και θέσεις που έχει αντλήσει ο Μητσοτάκης από τα έργα του Π. Δημητρά. Τον αναφέρει, μάλιστα, μεταξύ των ελάχιστων «ειδικών», από τους οποίους ζήτησε συνέντευξη προκειμένου να συντάξει την εργασία του. Και έτσι ο κ. Μητσοτάκης προβάλλει το όνομα του Παναγιώτη Δημητρά δίπλα στα ονόματα του πατέρα του Κων. Μητσοτάκη, του Αντώνη Σαμαρά, του Γιάννη Καψή, του Ανδρέα Ανδριανόπουλου, από τους οποίους επίσης πήρε συνεντεύξεις.

Το πρώτο κείμενο του Π. Δημητρά που υιοθετεί ο Κυρ. Μητσοτάκης είναι ένα άρθρο σε γαλλικό περιοδικό για τον «ελληνικό αντιδυτικισμό» («L’anti-Occidentalism Grec», «Esprit», Ιούνιος 1984). Από αυτό το κείμενο ο Μητσοτάκης συμπεραίνει ότι «η τάση του αντιδυτικού πνεύματος γνώρισε τη δυναμικότερη έκφρασή της στη μορφή ενός έντονου αντιαμερικανισμού, καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες θεωρούνταν όλο και περισσότερο ως ο ένοχος που ευθύνεται για τα πολιτικά δεινά της χώρας».

Ενδιαφέρον για τον τρόπο που πολιτεύεται ο κ. Μητσοτάκης έχει μια φράση από κείμενο του Π. Δημητρά που παραθέτει στην πτυχιακή του εργασία: «Η Αθήνα είχε γίνει όλο και περισσότερο εξαρτημένη από την αμερικανική στρατιωτική βοήθεια για να αποτρέψει την Αγκυρα» (σ. 84). Αυτό το παράθεμα από άλλο άρθρο του Δημητρά («Greece: A New Danger», περ. «Public Opinion», Φεβρ. 1985) έχει εξαφανιστεί από το βιβλίο, προφανώς επειδή αναφερόταν με μειωτικό τρόπο στην περίοδο διακυβέρνησης της Ν.Δ. και το 2006 που εκδόθηκε το βιβλίο ο Κυρ. Μητσοτάκης ήταν ήδη βουλευτής του κόμματος.

Λίγες σελίδες παρακάτω, η αναφορά στις απόψεις και τη δράση του Π. Δημητρά είναι εκτενής, με αφορμή τα ευρήματα της δικής του δημοσκοπικής εταιρείας «Ευρωδήμ» (σ. 88-89 της πτυχιακής και 158-159 του βιβλίου). Στο μέρος αυτό ο Κυρ. Μητσοτάκης χαρακτηρίζει τις μετρήσεις αυτές ως τις «πρώτες συστηματικές δημοσκοπήσεις» αλλά και σ’ αυτό το σημείο έχει αφαιρέσει από το βιβλίο τις απόψεις του Π. Δημητρά που περιλάμβανε στην πτυχιακή του εργασία, και σύμφωνα με τις οποίες «αν συνδυαστούν τα δημοσκοπικά ευρήματα με τα αποτελέσματα των εθνικών εκλογών του 1981 και του 1985, αποκαλύπτεται ότι ο αντιδυτικισμός είναι ο πιο σημαντικός παράγοντας για την πρόγνωση των ψήφων στην Ελλάδα μετά το 1980». Προφανώς δεν ταίριαζε αυτή η διαπίστωση με τις πολιτικές του βλέψεις το 2006.

Πώς αισθάνονται άραγε όλοι αυτοί οι φανατικοί ακόλουθοι (followers) του κ. πρωθυπουργού τώρα που μαθαίνουν ότι ο κ. Μητσοτάκης εμπνεόταν και μελετούσε το έργο του Παναγιώτη Δημητρά, του ανθρώπου δηλαδή που αντιμετωπίζει σήμερα όλες αυτές τις βαριές κατηγορίες;

Και κάτι τελευταίο. Στο επίσημο βιογραφικό του που έχει αναρτήσει ο Κυριάκος Μητσοτάκης στον ιστότοπο της Ν.Δ. και της Βουλής αναφέρεται στην πτυχιακή του εργασία χαρακτηρίζοντάς τη «διατριβή». Είναι βέβαια γνωστό ότι με τη στενή έννοια «διατριβή» ονομάζουμε πλέον μόνο τη διδακτορική διατριβή, το PhD (για να μας καταλαβαίνει και ο ίδιος). Αλλά ο κ. Μητσοτάκης δεν κατέχει PhD. Δεν είχε βέβαια καμιά συμβατική υποχρέωση να αποκτήσει αυτόν τον ανώτατο τίτλο σπουδών, αλλά καλό είναι να μη μας μπερδεύει με την αναφορά σε… πτυχιακή διατριβή. Ο πειρασμός είναι μεγάλος, ειδικά όταν έχει αποδειχτεί ότι μια σειρά στενών συνεργατών του επικαλέστηκαν στο παρελθόν ανύπαρκτους τίτλους σπουδών. Ειρωνεία της τύχης: ο Παναγιώτης Δημητράς κατέχει ήδη από το 1979 πραγματική διδακτορική διατριβή (PhD) και μάλιστα στο Χάρβαρντ!

Greek Helsinki Monitor’s main activities in 2022 [from INACH Annual Report 2022]


(…) IX. Our Members’ Main Activities in 2022 (…)


Greek Helsinki Monitor

It is a difficult period for GHM for a number of accumulated reasons, one of which -the felony charges for organised criminal organisation and smuggling asylum seekers. More information on it can be found here:

https://www.fairtrials.org/articles/news/panayote-dimitras-fair-trials-denounces-criminalisation-of-human-rights-defenders/

At the end of the year, Andrea Gilbert and Panayote Dimitras were convicted for false accusation of a racist bishop, and also referred Panayote to three trials for aggravated defamation of racists because of the complaints against their racist posts. They were also fined 200 euros each time in three other cases for alleged false complaints in pushback cases. More information can be found here:

•https://www.facebook.com/INACHnet/posts/pfbid0dhJ8MV5gs9V8Rf3nxVCNSMcnPzWxLWGnNhkBySvagGDJnuPiL8PTvXZWwAS2vXrAl

At the same time though, there were trials where people got convicted for racist crimes following complaints by the Greek Helsinki Monitor or after their acquittals in three trials the prosecutor following their requests filed appeals against them. And many more prosecutors referring persons to trials for racist crimes or in some cases defamation of Mr. Dimitras.

Several new criminal cases were launched for racist crimes following reports by GHM to the prosecutors. While in a large number of cases they were able to secure access to asylum procedures and avoid push backs of groups arriving on the islands. Additionally, two mass reports for 200+ alleged push backs are being investigated by prosecutors, the National Transparency Authority and the Prosecutor of the Naval Court. In two such cases that were archived GHM made applications to the ECtHR.

Greek Helsinki Monitor has had a very wide success mainly with Twitter in removing hundreds of accounts by neo-Nazis and other extreme right persons, or removing racist posts by so many (and not only in the framework of the ME whose results were just published). More information can be found here:

https://ec.europa.eu/info/sites/default/files/2022_11_21_fs_code_of_conduct.pdf

GHM was also allowed to make a third-party submission in 32 pushback applications against Greece. Moreover, they made submissions to the UN CRC and as Humanist Union of Greece to the UN HRC:

• There is a video (https://racistcrimeswatch.wordpress.com/2022/03/23/1-1320/) which reviewed Greece, and several submissions to the CoE Committee of Ministers on the execution of ECtHR judgments on minority associations and religious freedom.

Last but not least: on 1 December 2022 the ECtHR will publish its judgment on the application Barmaxizoglou and Others v. Greece, which 324 LGBTI+ people applied against what was then a civil partnership only for different sex couples. This was the second such application; after GHM won the first one and then made this application, the law changed. So we do not know how the ECtHR will rule in this case. More information can be found here:

https://hudoc.echr.coe.int/eng-press?i=003-7499967-10291249
https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-205002

This is today’s ECtHR judgment in the application of 162 same sex couples against Greece because at the time the civil partnership law excluded them: the Court found a violation of Artiles 14 read with 8, as in the previous Vallianatos et al judgment (Vallianatos was our application as well). GHM claims that it is this mass application which they made public that pushed the government to change the law and extend the civil partnership to same sex couples. More information can be found here:

https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-221634.

Moreover, Greek Helsinki Monitor has now published some web pages (mostly in Greek but Google translations are helpful) listing their 2022 activities.

A list of criminal files was launched after GHM complaints for racist speech and racist violence; of related convictions in trials following GHM complaints for racist speech or racist violence; and of appeals against related acquittals in trials after related GHM complaints for racist speech or racist violence, after GHM asked the Prosecutor of the Supreme Court to see that such appeals are filed. More information can be found here:

https://racistcrimeswatch.wordpress.com/2022/11/29/1-1394/

GHM communications to CoE Committee of Ministers on (non-)execution of ECtHR judgments on minority associations and exemption from religious education and related articles:

https://greekhelsinki.wordpress.com/2022/11/29/1-617/

26 announcements to the authorities of arrivals of 268 asylum seekers from 18 countries on islands or in the land border with Turkey (a procedure that prevents Greek authorities from claiming that they were never in Greece hence they could more easily pushed them back – in almost all cases these actions helped prevent the pushbacks while the Ombudsman sent formal inquiries about the fate of these persons):

https://racistcrimeswatch.wordpress.com/2022/11/30/1-1395/

A list of referral to three trials and of one case of pressing of criminal charges against anonymous blogger for defamation of Panayote Dimitras:

https://racistcrimeswatch.wordpress.com/2022/11/29/2-354/ (…)

Source

Αστυνομική βία στην Ελλάδα: Ατιμωρησία και τα εκατομμύρια που πληρώνει ο ελληνικός λαός στις αποζημιώσεις

07:21 | 08 Δεκ. 2022

Φωτεινή Λαμπρίδη

Τον περασμένο Μάρτιο, ο Ελληνας δικαστής του ΕΔΔΑ (Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου), Ιωάννης Κτιστάκις, παρουσίασε μια θλιβερή πρωτιά της Ελλάδας στην Ειδική Μόνιμη Επιτροπή Παρακολούθησης των Αποφάσεων του ΕΔΔΑ. Η χώρα μας,  βρίσκεται στην πρώτη -θλιβερή- δεκάδα ανάμεσα στις 47 συμβαλλόμενες χώρες του ΕΔΔΑ σε εκκρεμείς προσφυγές στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου – τα υπόλοιπα 37 συμβαλλόμενα κράτη έχουν στο σύνολό τους 8.300, η Ελλάδα μόνη της 2.214! Η χώρα μας έχει πληρώσει 28.256.237 ευρώ μόνο τη δεκαετία 2011-2021, για αποζημιώσεις που επιδικάστηκαν από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο.

Ένα μεγάλο μέρος από αυτά τα χρήματα που πληρώνει ο Ελληνικός λαός, αφορά την αστυνομική βία. « Οι άθλιες συνθήκες κράτησης στις φυλακές, η διοίκηση που δεν συμμορφώνεται στις αποφάσεις των δικαστηρίων, η αστυνομική βία, οι παραβιάσεις στην ελευθερία έκφρασης και τα περιουσιακά δικαιώματα: αυτά είναι τα πεδία που φέρνουν την Ελλάδα στην πρώτη -θλιβερή- δεκάδα» έγραφε σχετικό ρεπορτάζ της ΕΦΣΥΝ με τον τίτλο «Χρυσό στις παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων».

Η χώρα μας, παραμένει αδιόρθωτη, καθώς δεν συμμορφώνεται με τις αποφάσεις των δικαστηρίων και συνεχίζει την πρακτική της ατιμωρησίας των αστυνομικών υπαλλήλων. Επί των ημερών της κυβέρνησης Μητσοτάκη, έγινε πιο προκλητικό το κράτος, αβαντάροντας αστυνομικούς με εγκληματική συμπεριφορά και ανακοινώνοντας αυξήσεις στον μισθό αστυνομικών, ανήμερα της δολοφονικής επίθεσης ενάντια στον 16χρονο ρομά και την ημέρα της επετείου από τη δολοφονία Γρηγορόπουλου.

Η αστυνομική βία και η καταπάτηση ανθρωπίνων δικαιωμάτων, εκφράζεται περισσότερο σε μειονοτικές ομάδες (πρόσφυγες, μετανάστες, ρομά, κρατούμενους) αλλά δεν εξαιρεί κανέναν. Ενδεικτική είναι η υπόθεση Ινδαρέ, η υπόθεση του Ινδιάνου στα επεισόδια της Νέας Σμύρνης αλλά και οι επιθέσεις σε δημοσιογράφους και φωτορεπόρτερ. Αυτές τις μέρες μάλιστα, η δικαίωση του Μανόλη Κυπραίου, που έχασε την ακοή του από κρότου λάμψης, μας θύμισε τη βία ενάντια σε δημοσιογράφους. Ο γνωστός φωτορεπόρτερ Μάριος Λώλος, είχε υποστεί ένα δύσκολο χειρουργείο, μετά από δολοφονική επίθεση αστυνομικού.

Η ατιμωρησία

τις περιπτώσεις αυτές τα διεθνή δικαστήρια έκριναν  χρόνια πριν, πως η αποζημίωση των πολιτών, θυμάτων της αστυνομικής αυθαιρεσίας και βίας δεν επαρκεί αλλά επιβάλλεται η δίωξη των αστυνομικών που προέβησαν στις ενέργειες αυτές. Την Τρίτη 1η Δεκέμβρη 2009, επιτροπή υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης κλήθηκε να επανεξετάσει,  αν οι αποφάσεις των δικαστηρίων  έως τότε, εφαρμόστηκαν ως έπρεπε από τις ελληνικές αρχές.

Η πρώτη καταδίκη της χώρας μας ήρθε στις 20 Δεκεμβρίου 2004 και αφορούσε τον τραυματισμό του Χρήστου Μακαρατζή, ο οποίος στις 13 Σεπτέμβρη του 1995, δέχτηκε πυροβολισμό και έμεινε ανάπηρος κατά 70% επειδή δεν σταμάτησε σε μπλόκο της τροχαίας. Το ευρωπαϊκό δικαστήριο μας καταδίκασε για παραβίαση του δικαιώματος στη ζωή αλλά η ποινική δικαιοσύνη δεν βρήκε ενόχους.

Η δεύτερη καταδίκη θα έρθει δύο χρόνια αργότερα, το 2007 αναφορικά με τον τραυματισμό του Γιάννη Καραγιαννόπουλου στις 26 Ιανουαρίου του 1998. Το θύμα πυροβολήθηκε εξ επαφής στο κεφάλι. Στην περίπτωση του υιοθετήθηκε η εκδοχή του ατυχήματος και οι αστυνομικοί αθωώθηκαν από την ΕΔΕ που διενεργήθηκε και το ποινικό δικαστήριο. Λίγες μέρες αργότερα, θα ακολουθήσει η καταδίκη της χώρας από το ΕΔΔΑ για τον θανάσιμο τραυματισμό, στις 21 Νοεμβρίου του 2001, του Αλβανού, Gentjan Celnicu. Αλλά και το 2009, η Ελλάδα καταδικάστηκε για το φόνο του 18χρονου Νίκου Λεωνίδη, στις 25 Μαρτίου 2000.

Η τρίτη ακολούθησε στις 24 Μαΐου 2007 για την κακοποίηση του Δημήτρη Ζελίδη στις 23 Δεκεμβρίου 2001. Ένας από τους εμπλεκόμενους αστυνομικούς κατηγορήθηκε αργότερα ότι ενεπλάκη στη γνωστή υπόθεση «ζαρντινιέρα», τον άγριο ξυλοδαρμό του Κύπριου φοιτητή, Αυγουστίνου Δημητρίου. Η τέταρτη καταδίκη ήρθε στις 6 Δεκεμβρίου του 2007 για την κακοποίηση της Φανής Γιαννούλας Πετροπούλου Τσακίρη στις 28 Ιανουαρίου του 2002.

Άλλες δύο καταδίκες την ίδια περίοδο, ήρθαν από την Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ για κακοποίηση πολιτών από αστυνομικούς. Η πρώτη στις 28 Μαρτίου 2006 για την ομολογία του Αλέξανδρου Κουίδη ως αποτέλεσμα κακομεταχείρισης από την αστυνομία, μεταξύ 17 Μαΐου και 27 Ιουνίου 1991. Η δεύτερη ακολούθησε στις 24 Ιουλίου 2008 για κακοποίηση στις 14 Ιουνίου 2001 του Ανδρέα Καλαμιώτη.

Ελληνικοί και διεθνείς οργανισμοί που ασχολούνται με την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, όπως ο Συνήγορος του Πολίτη και η Διεθνής Αμνηστία, επισημαίνουν εδώ και χρόνια πως η Αστυνομία αποτελεί ένα ιδιότυπο καθεστώς κρατικής ανομίας. «Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου έχει καταδικάσει κατ’ επανάληψη την Ελλάδα για αστυνομική βία κατά πολιτών, η οποία έμεινε ατιμώρητη λόγω απαράδεκτων ΕΔΕ που στόχευαν στη συγκάλυψη και συχνά απαράδεκτων δικαστικών ενεργειών που έτειναν να επικυρώσουν τη συγκάλυψη των ΕΔΕ. Μέχρι σήμερα, η ίδια η πολιτεία δείχνει περιφρόνηση του ΕΔΔΑ, αφού δεν επέβαλε καμία κύρωση σε αστυνομικό ή δικαστικό που συνέβαλε στις καταδίκες αυτές» δήλωνε το 2009 στη «Real News», ο Παναγιώτης Δημητράς από το Ελληνικό Παρατηρητήριο των Συμφωνιών του Ελσίνκι, που εκπροσώπησε επτά από τις δέκα υποθέσεις για τις οποίες καταδικάστηκε η χώρα μας.

Σύμφωνα με το Ελληνικό Παρατηρητήριο των Συμφωνιών του Ελσίνκι, τα στοιχεία που δημοσιοποίησε η χώρα μας στον ΟΗΕ  και αναφέρονται στην περίοδο 2004 – 2008 είναι εξοργιστικά. Καταγγέλθηκαν 329 υποθέσεις αστυνομικής αυθαιρεσίας, από τις οποίες μόλις 264 ερευνήθηκαν πειθαρχικά, ενώ για μόλις 132 σχηματίστηκαν ποινικές δικογραφίες. Αποτάχθηκαν τέσσερις αστυνομικοί και εκκρεμούν 5 πρωτόδικες καταδίκες ενώπιον εφετείων. Παράλληλα, υπήρξαν 126 υποθέσεις χρήσης όπλων, για τις οποίες ένας αστυνομικός αποτάχθηκε, και εκκρεμούν 15 εκδικάσεις σχετικών υποθέσεων.

Η κλιμάκωση της αστυνομικής βίας σήμερα και οι ασάφειες του νόμου υπέρ της αστυνομίας

«Δεκατέσσερις νέες προσφυγές κατά της Ελλάδας για βασανιστήρια που φέρονται να διέπραξαν αστυνομικοί εκδικάζονται στο ΕΔΔΑ (Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του ανθρώπου). Η πρώτη προσφυγή αφορά περιστατικό της 8ης Οκτωβρίου 2016 και κοινοποιήθηκε στην Ελλάδα στις 18 Μαρτίου 2021. Οι υπόλοιπες 13 προσφυγές είναι συνδεδεμένες, αφορούν περιστατικό της 22ας Μαΐου 2020 και κοινοποιήθηκαν στην Ελλάδα στις 7 Μαρτίου 2022» αυτά έγραφε τον περασμένο Μάρτιο η ομάδα Manifold στο Solomon. «Οι υποθέσεις αυτές με αντικείμενο την αστυνομική βία είναι οι πρώτες που φτάνουν στο ΕΔΔΑ μετά από αυτές της λεγόμενης «ομάδας Μακαρατζή», για τις οποίες έχουμε δημοσιεύσει αναλυτικό ρεπορτάζ, όπου επισημάναμε τις ομοιότητες της υπόθεσης Μακαρατζής κατά Ελλάδας με την ανθρωποκτονία του Νίκου Σαμπάνη από αστυνομικούς τον Οκτώβριο του 2021» έγραφε μεταξύ άλλων το ρεπορτάζ.

«Παρά τις αναρίθμητες καταγγελίες, το αποδεικτικό υλικό, τις εκκλήσεις και τις προτάσεις θεσμών, φορέων και πολιτών, τις επίμονες αιτιάσεις διεθνών και ευρωπαϊκών οργανισμών και δικαστηρίων περί δομικού προβλήματος ατιμωρησίας, το εν λόγω φαινόμενο, όχι μόνο δεν περιορίζεται, αλλά, αντιθέτως, μοιάζει να συντηρείται και να τροφοδοτείται, αν όχι να προωθείται σιωπηρά από την πολιτεία.» έγραφε σε ανακοίνωση της τον Δεκέμβρη του 2022 η Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου.

«Η χρήση υπέρμετρης και ανεξέλεγκτης βίας από τα αστυνομικά όργανα και ιδίως από τις συγκεκριμένες ειδικές μονάδες αποτελεί, πλέον, πάγια πρακτική της ΕΛ.ΑΣ.. Για να καταστήσουμε σαφή τη διάσταση του προβλήματος, σταχυολογούμε ορισμένα από τα «συνήθη» περιστατικά που είδαν το φως της δημοσιότητας.

Τον Μάιο του 2011, ο Γιάννης Καυκάς χτυπήθηκε με πυροσβεστήρα από αστυνομικό της Υποδιεύθυνσης Αποκατάστασης Τάξης (Υ.Α.Τ.) με αποτέλεσμα να πέσει σε κώμα για 10 ημέρες. Σημειωτέον ότι ποινικές ή πειθαρχικές ευθύνες για τον τραυματισμό του Γιάννη Καυκά δεν αποδόθηκαν ποτέ.»

Η Ένωση αναφέρει την υπόθεση Λώλου, Ζακ Κωστόπουλου, Ινδαρέ, Μάγγου, αλλά και τις επικίνδυνες ασάφειες του νόμου του 2020 περί συναθροίσεων όπως η παρακάτω το γεγονός ότι δεν προσδιορίζονται πια στον νόμο τα μέσα τα οποία μπορεί να χρησιμοποιήσει η αστυνομία κατά τη διάλυση των δημόσιων συναθροίσεων, παρά μόνο ότι αυτά πρέπει να είναι πρόσφορα, αναγκαία και ανάλογα με τον σκοπό!

Τονίζει δε ότι «Η νομοθεσία για τη χρήση πυροβόλου όπλου από αστυνομικούς (Ν. 3169/2003), αποτελεί ένα λεπτομερειακό πλαίσιο νόμιμων εγγυήσεων κατά της κατάχρησης βίας, που θέτει σαφείς προϋποθέσεις και προσδιορίζει στάδια κλιμάκωσης της χρήσης όπλου σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας». 

Πηγή

Τουρκικά μειονοτικά σωματεία: Καταπέλτης από Συμβούλιο Ευρώπης κατά Ελλάδας για μη εκτέλεση καταδικαστικών αποφάσεων ΕΔΔΑ [με αναφορές σε ΕΠΣΕ]

ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΕΣ ΥΠΟΥΡΓΩΝΑποφάσειςCM/Del/Dec(2022)1451/H46-158 Δεκεμβρίου 2022
1451η σύνοδος, 6-8 Δεκεμβρίου 2022 (DH) H46-15 [μετάφραση ΕΠΣΕ από αγγλικό πρωτότυπο]

Ομάδα Bekir-Ousta και Λοιποί κατά Ελλάδας (Προσφυγή Αρ. 35151/05)
Παρακολούθηση της εκτέλεσης των αποφάσεων του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου

Κείμενο αναφοράς
CM/Notes/1451/H46-15 [αναδημοσιεύεται στο τέλος του παρόντος – αναφορά σε ΕΠΣΕ με μαύρα στοιχεία]

Οι Αναπληρωτές [των Υπουργών]

  1. Υπενθυμίζοντας ότι αυτές οι υποθέσεις αφορούν παραβιάσεις του δικαιώματος της ελευθερίας του συνεταιρίζεσθαι λόγω των αποφάσεων των εθνικών δικαστηρίων για μη εγγραφή σωματείων και απόφασης που οδήγησε στη διάλυση ενός σωματείου για λόγους που επικρίθηκαν από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο ως μη σύμφωνοι με τη Σύμβαση·
  2. Υπογραμμίζοντας τη θεμελιώδη σημασία της ελευθερίας του συνεταιρίζεσθαι σε ένα δημοκρατικό κράτος, όπως τονίζεται από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο.
  3. Υπογραμμίζοντας περαιτέρω την άνευ όρων υποχρέωση δυνάμει του άρθρου 46 § 1 της Σύμβασης για τα εναγόμενα κράτη να εκτελούν πλήρως και αποτελεσματικά όλες τις αποφάσεις εναντίον τους.

Όσον αφορά τα επιμέρους μέτρα

  1. Σημείωσαν και πάλι με μεγάλη ανησυχία ότι, σχεδόν 15 χρόνια από τότε που κατέστη τελεσίδικη η κύρια απόφαση στην παρούσα ομάδα, και παρά τη νομοθετική τροπολογία που υιοθέτησε η Ελλάδα το 2017, η οποία επέτρεψε την επανάληψη των επίδικων διαδικασιών, restitutio in integrum για τα προσφεύγοντα σωματεία σε αυτές τις υποθέσεις δεν έχει ακόμη επιτευχθεί.
  2. Υπενθυμίζοντας τη βαθιά τους λύπη που η απόφαση 840/2021 του Αρείου Πάγου της 29 Ιουνίου 2021 απέρριψε την αίτηση αναίρεσης που άσκησε το σωματείο Τουρκική Ένωση Ξάνθης και έκρινε τη διάλυσή του νόμιμη για λόγους που κυρίως αμφισβητήθηκαν ρητά από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο στην τελική του απόφαση 27 Σεπτεμβρίου 2008;
  3. Σημείωσαν επιπλέον με ιδιαίτερη ανησυχία ότι στις 31 Αυγούστου 2022 ο Άρειος Πάγος εξέδωσε τις αποφάσεις 1405/2022 και 1406/2022 απορρίπτοντας τις αιτήσεις αναίρεσης των συλλόγων σχετικές με τις προσφυγές Emin και Λοιποί και Bekir-Ousta και Λοιποί θεωρώντας τις αποφάσεις μη εγγραφής τους νόμιμες για ορισμένους λόγους που έχουν ήδη απορριφθεί ρητά από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο στις τελεσίδικες αποφάσεις του του 2008 (σχετικά με την προώθηση της ιδέας ύπαρξης μιας εθνοτικής μειονότητας)· εξέφρασαν σε σχέση με αυτές τις αποφάσεις τη βαθύτατη λύπη τους που ο Άρειος Πάγος δεν έλαβε υπόψη ένα ουσιαστικό στοιχείο που τονίστηκε από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο ότι τα μέλη αυτών των σωματείων δεν υποστήριξαν ποτέ τη χρήση βίας ή αντιδημοκρατικών ή αντισυνταγματικών μέσων και ότι δεν παρουσιάστηκαν στοιχεία που δείχνουν το αντίθετο.
  4. Χαιρέτισαν τις διαβουλεύσεις που πραγματοποιήθηκαν στις 3-4 Νοεμβρίου 2022 μεταξύ της Γραμματείας και των ελληνικών αρχών σχετικά με την εφαρμογή της παρούσας ομάδας αποφάσεων· εξέφρασαν τη λύπη τουε, ωστόσο, που κατά τη διάρκεια αυτών των διαβουλεύσεων οι αρχές δεν πρότειναν άλλα μέτρα ικανά να παρέχουν restitutio in integrum στα προσφεύγοντα σωματεία· κάλεσαν τις αρχές να λάβουν μέτρα για να εξασφαλίσουν την restitutio in integrum των προσφευγόντων σωματείων χωρίς περαιτέρω καθυστέρηση, ενθαρρύνοντάς τες να συνεχίσουν και να ενισχύσουν τη συνεργασία τους με τη Γραμματεία·

Όσον αφορά τα γενικά μέτρα

  1. Σημείωσαν ότι ενόψει των προαναφερθεισών αποφάσεων του 2021 και 2022 που εκδόθηκαν από τον Άρειο Πάγο, κατά των οποίων δεν μπορεί να ασκηθεί προσφυγή, οι αρχές θα πρέπει να εξετάσουν άλλες πιθανές οδούς προκειμένου να εφαρμόσουν πλήρως και αποτελεσματικά τις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου και να αποτρέψουν την επανάληψη παρόμοιων παραβιάσεων·
  2. Κάλεσαν, συνεπώς, τις ελληνικές αρχές να εξετάσουν το ενδεχόμενο τροποποίησης του συστήματος σχετικά με την εγγραφή των σωματείων, σύμφωνα με τη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου και τις Κοινές Κατευθυντήριες Γραμμές της Επιτροπής της Βενετίας και του ΟΑΣΕ του 2014 για την Ελευθερία του Συνεταιρίζεσθαι που ευνοούν την εγγραφή σωματείων χωρίς προηγούμενο έλεγχο της νομιμότητάς τους, όταν το εθνικό δίκαιο προβλέπει ρήτρες που επιτρέπουν την εκ των υστέρων παρακολούθηση της δραστηριότητάς τους·
  3. Κάλεσαν τον Πρόεδρο της Επιτροπής Υπουργών να στείλει επιστολή στις ελληνικές αρχές μεταφέροντας τη βαθιά ανησυχία της Επιτροπής για την παρούσα κατάσταση και καλώντας τες να λάβουν γρήγορα μέτρα που να επιτρέπουν την πλήρη και αποτελεσματική εκτέλεση των αποφάσεων του Δικαστηρίου·
  4. αποφάσισαν να συνεχίσουν την εξέταση αυτής της ομάδας υποθέσεων κατά την 1468η συνεδρίασή τους (Ιούνιος 2023) (DH).

MINISTERS’ DEPUTIESDecisionsCM/Del/Dec(2022)1451/H46-158 December 2022
1451st meeting, 6-8 December 2022 (DH) H46-15

Bekir-Ousta and Others group v. Greece (Application No. 35151/05)
Supervision of the execution of the European Court’s judgments 

Reference document
CM/Notes/1451/H46-15 [reprinted below – reference to GHM in bold]

The Deputies

1.            recalling that these cases concern violations of the right to freedom of association due to the domestic courts’ rulings not to register associations and a decision leading to the dissolution of an association on grounds criticised by the European Court as non-Convention-compliant;

2.            underlining the fundamental importance of freedom of association in a democratic state, as emphasised by the European Court;

3.            underlining further the unconditional obligation under Article 46 § 1 of the Convention on respondent states to fully and effectively execute all judgments against them;

As regards individual measures

4.            noted again with utmost concern that, almost 15 years since the leading judgment in the present group became final, and despite the legislative amendment adopted by Greece in 2017 which allowed the reopening of the impugned proceedings, restitutio in integrum for the applicant associations in these cases has not yet been achieved;

5.            recalling their deep regret that the Court of Cassation’s judgment 840/2021 of 29 June 2021 rejected the appeal brought by the Tourkiki Enosi Xanthis association and found its dissolution to be lawful on grounds mainly expressly impugned by the European Court in its final judgment of 27 September 2008;

6.            noted furthermore with particularly grave concern that on 31 August 2022 the Court of Cassation rendered judgments 1405/2022 and 1406/2022 rejecting the associations’ appeals concerning Emin and Others and Bekir-Ousta and Others finding the decisions not to register them lawful on certain grounds already expressly impugned by the European Court in its final judgments of 2008 (related to the promotion of the idea of existence of an ethnic minority); expressed in respect of these judgments their most profound regret that the Court of Cassation did not take into consideration an essential element spelled out by the European Court that the members of these associations have never advocated the use of violence or undemocratic or unconstitutional means and that no evidence was presented showing the opposite;

7.            welcomed the consultations which took place on 3-4 November 2022 between the Secretariat and the Greek authorities on the implementation of the present group of judgments; deplored, however, that during these consultations the authorities did not propose any further measures able to provide restitutio in integrum to the applicant associations; called upon the authorities to adopt measures to ensure the applicant associations’ restitutio in integrum without further delay, while encouraging them to continue and reinforce their cooperation with the Secretariat;

As regards general measures

8.            noted that in view of the aforementioned 2021 and 2022 judgments rendered by the Court of Cassation, which cannot be appealed, the authorities should consider other possible avenues in order to implement fully and effectively the European Court’s judgments and prevent recurrence of similar violations;

9.            called therefore upon the Greek authorities to consider amending the system concerning the registration of associations, in line with the European Court’s case-law and the 2014 Venice Commission and OSCE Joint Guidelines on Freedom of Association which favour the registration of associations without any prior control of their legality, when domestic law provides for clauses allowing the monitoring of their activity a posteriori;

10.          invited the Chair of the Committee of Ministers to send a letter to the Greek authorities conveying the Committee’s deep concern about the present situation and urging them to adopt swiftly measures allowing the full and effective execution of the Court’s judgments;

11.          decided to resume their examination of this group of cases at their 1468th meeting (June 2023) (DH).


MINISTERS’ DEPUTIESNotes on the AgendaCM/Notes/1451/H46-158 December 2022
1451st meeting, 6-8 December 2022 (DH)Human rights H46-15

Bekir-Ousta and Others group v. Greece (Application No. 35151/05)
Supervision of the execution of the European Court’s judgments

Reference documents
DH-DD(2022)297DH-DD(2021)1036CM/Del/Dec(2022)1436/H46-8
ApplicationCaseJudgment ofFinal onIndicator for the classification
35151/05BEKIR-OUSTA AND OTHERS11/10/200711/01/2008Complex problem
34144/05EMIN AND OTHERS27/03/200801/12/2008
26698/05TOURKIKI ENOSI XANTHIS AND OTHERS27/03/200829/09/2008

Case description

These cases concern violations of the right to freedom of association (Article 11) due to the domestic courts’ rulings not to register associations (Bekir-Ousta and Others and Emin and Others; final domestic decisions in 2006 and 2005 respectively) and a decision leading to the dissolution of an association (Tourkiki Enosi Xanthis and Others; final domestic decision in 2005) on the ground that their aim was to promote the idea that an ethnic minority existed in Greece (as opposed to the religious minority recognised by the 1923 Treaty of Lausanne). Tourkiki Enosi Xanthis and Others also concerns a violation of Article 6 § 1 due to the excessive length of the civil proceedings related to the dissolution of the association.

Concerning Bekir-Ousta and Others and Emin and Others, the European Court noted that the contested measure relied on a mere suspicion about the true intentions of the founders of the association and the actions that it might have led to once it had started functioning. Moreover, the Court considered that even assuming that the true aim of the association was to promote the idea that an ethnic minority existed in Greece, this could not in itself be considered a threat to a democratic society. The Court noted in this respect that nothing in the association’s statute suggested that its members were advocating the use of violence or anti-democratic or anti-constitutional means. The Court recalled that Greek legislation (Article 12 of the Constitution and Article 81 of the Civil Code) did not set up a system of preventive control for the establishment of non-profit associations. It also noted that the domestic courts could order the dissolution of any association if it subsequently pursued an aim different to that stated in its statute, or if its functioning proved to be contrary to public order. Consequently, it concluded that the impugned measure was disproportionate to the aim pursued.

In Tourkiki Enosi Xanthis and Others, the Court underlined the radical nature of the measure, namely the dissolution of the association, and noted in particular that, prior to its dissolution, the association had continued its activities for about half a century without hindrance and without any indication that its members had ever used violence or rejected democratic principles.

Status of Execution

Individual measures: Following the Court’s judgments, the applicants attempted to have their applications for registration of the associations re-examined using the means available under Greek law. The applicants in Tourkiki Enosi Xanthis and Others, and in Emin and Others sought revocation of the refusals: these were rejected, because the Court’s judgment was not a “new fact” or a “change of circumstances” and a revocation could only be sought where registration had previously been granted. The applicants in Bekir Ousta and Others made a new application for registration which was refused on the basis it was res judicata.

On 10 December 2015, the Court rejected the new applications lodged by the applicants in Tourkiki Enosi Xanthis, under the name Xanthi Turkish Union and Others, and Ayse Galip and Others (applications Nos.55557/12 and 73646/13, the latter concerning Emin and Others), as inadmissible on the ground that their cases were pending before the Committee of Ministers and that the applications for revocation of the domestic courts’ judgments did not constitute new facts. On 13 December 2016, the Court declared inadmissible a second application (No. 7050/14) introduced by the applicants in Bekir Ousta and Others. In both cases, with regard to the execution of its judgments of 11 October 2007 and of 27 March 2008, the Court highlighted the importance of ensuring that domestic procedures are in place to allow a case to be re-examined in the light of a finding of a violation of the Convention and underlined that such proceedings can be considered an important aspect of the execution of its judgments and that their existence demonstrates the commitment of a contracting State to respect the Convention and the case-law of the Court (§ 32 and § 25 respectively).

At its 1280th meeting (March 2017) (DH), the Committee called upon the Greek authorities to take legislative measures, either by allowing the reopening of proceedings in civil matters or by changing the procedure concerning registration of associations. In light of those developments, on 10 October 2017 the authorities adopted a change to the Code of Civil Procedure to allow the reopening of cases in which the Court has found a violation of the right to a fair trial or a substantive right under the Convention originating in a domestic court judgment issued in a non-contentious procedure, without prejudice to the terms and restrictions set out in the provisions of the Convention concerning national security, public order, crime prevention, the protection of health or morals and the protection of the rights and freedoms of others. A transitional provision was also adopted which was intended to allow the reopening of proceedings in cases such as the present where the Court had found violations before the coming into force of the legislative amendment. In such cases a request for reopening of proceedings should be assessed with due regard to the restrictions set out in paragraph 2 of Article 11 of the Convention and to its other provisions, as well as to international treaties.

Under the new provisions, the applicants requested reopening of proceedings before the Thrace Court of Appeal. The applications were rejected on the ground that they infringed the non bis in idem principle, because the applicants had already requested the revocation of the impugned decisions (on 22 June 2018, in the case of Tourkiki Enosi Xanthis and Others[1] and on 20 May 2020 in the cases of Bekir-Ousta and Others and Emin and Others).[2] The applicants then complained to the Court of Cassation.

On 29 June 2021, the Court of Cassation rendered a judgment on the merits[3] concerning Tourkiki Enosi Xanthis. The Court of Cassation rejected the association’s appeal and found that its dissolution was lawful, on the following grounds:  a) the use of the terms “Turkish” and “Turks of Western Thrace” in the title and in Article 8 of the association’s statutes, promoting the idea that an ethnic minority exists in Greece (contrary to the Lausanne treaties recognising only a religious minority); b) the aim set out in Article 8 of the statutes to disseminate among the “Turks in Western Thrace” information about the spiritual, social and religious reforms which took place in Turkey after 1923, while it is not clear which these reforms are, why they are important for Muslims in Western Thrace, and why it is necessary to promote the reforms of another State in Greece; c) the possibility, provided in Article 27 of the statutes, for members to be expelled from the association for expressing themselves in a manner contrary to the association’s aims and beliefs. This was considered by the Court of Cassation to violate the members’ right to freedom of expression; and d) reports concerning activities (including meetings and a public letter referring to “Turks in Western Thrace”) of its members dating back notably to 2000. The Court of Cassation concluded that the above points constituted a threat to democratic society and violated public order and national security, warranting the association’s dissolution under the Greek Civil Code and Article 11 § 2 of the Convention. In view of this judgment by the Court of Cassation, the respondent State suggested that the applicants lodge a new application with the European Court (see below). The applicants have not availed themselves of this opportunity.   

In its decisions adopted at the September 2021 and June 2022 meetings, the Committee noted with particular concern that the Court of Cassation’s judgment was based on certain grounds already expressly impugned by the European Court in its final judgment of 27 September 2008 (concerning the promotion of the idea of existence of an ethnic minority and the association members’ activities such as participation in meetings and publication of a letter referring to “Turks in Western Thrace”). At its June 2022 meeting, the Committee noted with deep concern the authorities’ reiterated position that the Court’s judgment with respect to the above-mentioned association had been fully executed; and urged the authorities, therefore, to take measures to enable the required restitutio in integrum for the applicant association in Tourkiki Enosi Xanthis and Others without further delay, in close co-operation with the Secretariat. The authorities were also urged to take all measures at their disposal to ensure that the outstanding appeals in Bekir-Ousta and Others and Emin and Others are decided by the Court of Cassation promptly and in full and effective compliance with Article 11 of the Convention and the Court’s judgments.

On 31 August 2022, the Court of Cassation rendered two judgments on the merits[4] in Emin and Others and Bekir-Ousta and Others rejecting the associations’ appeals and finding lawful the decisions not to register them. In its judgment concerning Emin and Others, the Court of Cassation invoked the following key reasons: the use of the term “Turkish” in the title of the association (“Cultural Association of Turkish Women of the Rodopi Prefecture”) creates confusion with regard to the nationality and the identity of its members and promotes the idea that an ethnic minority exists in Greece (contrary to the Lausanne treaties recognising only a religious minority). In its judgment concerning Bekir-Ousta and Others, the Court of Cassation decided that the refusal of registration was lawful given that the association’s title (“Minority Youth Association of the Evros Prefecture”) creates confusion with regard to whether the minority youth represent a religious (Muslim) or an ethnic (Turkish) minority and promotes the idea that an ethnic minority exists in Greece. In both cases, the Court of Cassation concluded that the associations constituted a threat to the Greek public order and national security.

In their communication dated 14 November 2022 (DH-DD(2022)1242), the authorities indicated that in response to the Committee’s call in October 2017 a legislative amendment was introduced which allowed the reopening of the impugned proceedings. Subsequently, the three applicant associations availed themselves of the possibility to request reopening of their cases. Their cases have been ultimately examined on their merits by the Court of Cassation which, following its 2021 judgment concerning Tourkiki Enosi Xanthis and Others, on 31 August 2022 delivered the aforementioned judgments concerning Emin and Others and Bekir-Ousta and Others rejecting the associations’ appeals. Thus, the above legislative amendment led to a new examination of the cases of this group, as requested by the Committee. It is now open to the latter two applicant associations to complain about these judgments by lodging new applications with the European Court, should they consider themselves as victims of Convention violations of Article 11. Lastly, the authorities indicated that the similar case of Sagir and Others is pending before the Court and is classified as an “impact case”. Thus, the Court’s judgment in this case might have a significant impact on the execution the present group of cases. The Committee was therefore called to wait for the outcome of that case.

Rule 9.1 and 9.2 communications

In its communication dated 2 September 2022 (DH-DD(2022)970), the NGO Federation of Western Thrace Turks in Europe informed the Committee about the above judgments and considered that the Committee of Ministers should send a strong political message to Greece, in accordance with its last decision.

On 29 September 2022, the NGO Greek Helsinki Monitor provided a communication (DH-DD(2022)1062) urging the Committee to (i) decide to examine the present group at every DH meeting; (ii) invite the Secretary General to write a letter to the Greek Minister of Foreign Affairs to underline both the fundamental importance of freedom of association, especially for minority associations, and the unconditional obligation to abide by the judgments of the Court; and (iii) should no tangible progress as regards execution measures have been achieved by the March 2023 meeting (DH) meeting, to consider all appropriate means at their disposal to secure the execution of the present group. Similar arguments were raised in the applicants’ communication dated 12 October 2022 (DH-DD(2022)1080).

By its communication of 19 October 2022 (DH-DD(2022)1141), the Expert Council on NGO Law of the Council of Europe Conference of INGOs submitted that  he domestic courts in Greece continue to disregard the Court’s findings and invoke the promotion of the idea of a Turkish ethnic minority existing in Greece as a threat to a democratic society. In so doing, the domestic courts misrepresent the notion of a Turkish ethnic minority as inconsistent with the provisions of the Treaty of Lausanne of 1923, whereby the existence of a Muslim minority was recognised and claims and aspirations for territorial claims were finalised.

It called upon the Committee to call on Greece to end the present impasse by registering the associations concerned within six months at the latest and to undertake to provide all necessary assistance for the training of judges on the application of the Court’s case-law in respect of Article 11. The Committee was also called on to maintain the present group on the agenda of every upcoming DH meeting.

General measures

1) Violation of Article 6 § 1 in Tourkiki Enosi Xanthis and Others: The issue of excessive length of civil proceedings was examined in the context of the pilot judgment in the Glykantzi / Konti Arvaniti group of cases (53401/99) and closed by Final Resolution CM/ResDH(2015)231.

2) Violations of Article 11: In 2013, the Committee noted the awareness-raising measures taken by the authorities in respect of the domestic courts. It has also followed the evolution of domestic jurisprudence, in particular in the Thrace region. The Greek authorities have informed the Committee of a list of 51 associations whose registration has been permitted by the courts in that region, in respect of many of which the words “Muslim minority” or “minority” appeared in the title.

In March 2021, the Committee noted with deep concern that the authorities had not set out how they intended to follow up on their undertaking to consider means by which they can enhance the systematic dissemination of the Court’s judgments, notably through the existing websites used by legal professionals and Convention-related training for members of the judiciary. It urged the authorities to redouble their efforts by engaging in targeted awareness raising of the Court’s case-law with the domestic courts concerned and to draw on any resources that the Council of Europe may offer to support their efforts in this respect, and to continue their bilateral consultations with the Execution Department.

By the communications of 16 April 2021 (DH-DD(2021)410) and 29 April 2021 (DH-DD(2021)442), the Greek authorities informed the Committee that on 8 January 2018 the President of the Court of Cassation addressed a letter to the presidents of all first instance and appeal courts’ councils, underlining that all judges dealing with cases concerning freedom of association have to take into consideration the State’s obligation under Article 46 of the Convention to abide by the European Court’s judgments. He also invited the presidents to ensure that judges are informed of the Bekir-Ousta judgments and the Committee’s decisions, pointing out that it is imperative that all judges dealing with such cases take them into consideration.

The authorities also provided information concerning the dissemination of the judgments in this group of cases and awareness raising about them among legal professionals. They have been translated into Greek, published and/or commented upon in a number of widely accessed legal websites in Greece, including that of the Greek State Legal Council. In addition, a series of legal publications by major Greek law publishers between 2011 and 2019 have focused on the European Court’s case-law, including on freedom of association, while in 2020 two widely publicised conferences took place in Athens focusing on the execution by Greece of the Court’s judgments. Also in 2020, the Parliament’s special permanent commission on the execution of the Court’s judgments held a meeting and debate on the Greek cases pending full execution. Lastly, the curriculum of the National School of Judges includes courses on human rights and the implementation of the Convention, including research using the HUDOC database.

At its last examination of this group of cases, the Committee recalled its previous decisions which noted with deep concern the failure of the Court of Cassation so far to align its case-law fully and effectively with that of the European Court concerning freedom of association and urged the authorities to adopt further measures to ensure the full and effective compliance of all domestic courts’ case-law with the Convention and the Court’s case-law concerning Article 11 of the Convention, recalling that resources offered by the Council of Europe, such as the HELP (Human Rights Education for Legal Professionals) Programme, might be of particular utility in this context. No information has been provided to the Committee in this regard.

Analysis of the Secretariat

Individual measures:  It is a fundamental principle of the European Convention system that the primary aim of individual measures is to achieve restitutio in integrum, that is, to put an end to the breach of the Convention and make reparation for its consequences in such a way as to restore, as far as possible, the situation existing before the breach. As the Court has put it, what is required is the adoption of such measures that are feasible, timely, adequate and sufficient to ensure the maximum possible reparation for the violations found.[5]

In the present cases, given the finding by the European Court of violations of Article 11 of the Convention and the Court’s reasoning in support of its findings, it would appear that restitutio in integrum for the applicant associations entails offering the applicants the possibility to have the registration of their organisations examined in proceedings respecting the Convention and taking full account of the findings of the European Court which failed to see any pressing need in a democratic society to refuse to register, or to dissolve the applicant associations.

It is therefore of utmost concern that, for almost 15 years since the leading judgment in the present group became final, and despite the legislative amendment adopted by Greece in 2017 which allowed the reopening of the impugned proceedings as well as the Committee’s calls to this end, the primary aim of the individual measures called for in these cases has not yet been achieved.

As regards the case of Tourkiki Enosi Xanthis and Others,at its last examination of this group, the Committee deeply regretted that the Court of Cassation’s judgment 840/2021 of 29 June 2021 rejected the appeal lodged by the applicant  association and found its dissolution to be lawful on grounds mainly expressly impugned by the Court in its final judgment of 27 September 2008, and urged the authorities to take measures without further delay to enable the required restitutio in integrum for the applicant association, in close cooperation with the Secretariat.

The Committee may note with particularly grave concern that on 31 August 2022, the Court of Cassation issued the aforementioned judgments on the appeals concerning Emin and Others and Bekir-Ousta and Others which are also based on certain grounds already expressly impugned by the European Court in its final judgments of 1 December 2008 and 11 January 2008. It is recalled that the Court considered in these cases that, even supposing that the real purpose of an association was to promote the idea that there is an ethnic minority in Greece, this cannot be regarded as constituting in itself a threat to a democratic society. The Court indicated that this is all the more true since nothing in the statutes of the associations indicated that its members advocated the use of violence or undemocratic or unconstitutional means (Emin and Others, §30, Bekir-Ousta and Others, §44). The Committee may express its deepest regret that in the Court of Cassation’s judgments of 31 August 2022, this essential element was not taken into consideration. It may also note that that this was despite the fact no evidence was presented showing that the associations’ members have advocated violence, uprising or any other form of rejection of democratic principles. In light of the above, the reopening and examination on their merits by the Court of Cassation of the above two cases regrettably did not lead to a full and effective execution of the Court’s judgments.

Against this background, on 3-4 November 2022, the Director of Human Rights and staff of the Department for the Execution of Judgments carried out a mission to Athens to continue the dialogue with the national authorities about the execution of the present judgments. Meetings were held notably with the Secretary General of the Ministry of Justice and the President of the State Legal Council. The Council of Europe delegation proposed to the authorities possible avenues in order to achieve full restitution of the three applicant associations, drawing upon the European Court’s case-law which favours the registration of associations without a prior control of legality if the national law provides for a subsequent control of the associations’ activity, and on the 2014 Venice Commission and OSCE Joint Guidelines on Freedom of Association (see details in General measures).

Despite the Committee’s clear position as set out in its decisions in these cases, during the latest consultations the Greek authorities were not in a position to propose further measures to enable the required restitutio in integrum of the applicant associations. This also transpires form their most recent communication DH-DD(2022)1242 in which they implied that the applicants should lodge new applications before the Court. It is however once again recalled that it is incumbent upon the respondent State to adopt measures in order to achieve the applicants’ restitutio in integrum in respect of the violations found by the Court in the judgments in this group. The Committee might wish to urge the authorities to take measures to this end without further delay, in close cooperation with the Secretariat.

General measures: The Greek authorities have to date opted for a registration procedure before the domestic courts, whose decisions are subject to a final appeal before the Court of Cassation. It flows from the authorities’ most recent communication (DH-DD(2022)1242) that they are of the opinion that the Court of Cassation, through its final judgments of 2021 and 2022, has definitively decided upon these cases following their reopening, as the Committee had requested. Nonetheless, as set out in the Committee’s decisions and above analysis, the Court of Cassation has not aligned its case-law fully and effectively with that of the European Court and no new information has been submitted to the Committee that may alter this assessment.

In this respect, it is recalled that the European Court has communicated to the Greek Government an application in a similar case relating to the refusal to register the association “Cultural Association of Turkish Women in the Prefecture of Xanthi[6] in the Thrace region.

In light of the above, the Committee may note that in view of the aforementioned 2021 and 2022 judgments rendered by the Court of Cassation, which cannot be appealed, the authorities should consider other possible avenues in order to implement fully and effectively the European Court’s judgments and prevent recurrence of similar violations.

In this context it is noted that there are various models available to member States to regulate the acquisition by associations of a legal personality. The acquisition may require that the association merely informs the authorities of its formation (“notification”), or that the association goes through a more formal process (“registration”).

Pursuant to the 2014 Venice Commission and OSCE Joint Guidelines on Freedom of Association, a notification procedure promotes the establishment of associations with legal personality and should be favoured because of its simplicity (§ 154). Such a notification procedure could be combined with a procedure enabling the authorities to dissolve any association on grounds compliant with Article 11 of the Convention. In this regard, it is to be noted that the European Court’s case-law “favours the registration of an association and not the prior control of its legality, when domestic law provides for clauses allowing the monitoring of its activity a posteriori”.[7] Thus, the Committee may wish to call upon  the Greek authorities to consider amending the system concerning the registration of associations, in line with the Court’s case-law and the above Joint Guidelines on Freedom of Association. The Secretariat remains at the authorities’ disposal to provide any assistance to this end.

Conclusion: In light of the above, as envisaged in its last decision, the Committee might take new action to ensure that Greece abides fully and effectively by its obligations deriving from the Court’s judgments. To this end, the Committee might wish to invite its Chair to send a letter to the Greek authorities conveying the Committee’s deep concern about the present situation and urging them to swiftly adopt measures allowing the full and effective execution of the Court’s judgments. A draft decision reflecting the debate and indicating the timing of the next examination of this group of cases will be prepared in the light of the views expressed by the Committee.

Financing assured: YES

[1] Judgment No. 96/2018.

[2] Judgment Nos 60 and 61/2020.

[3] Judgment No. 840/2021. An official translation of the judgment is available in the authorities’ communication DH-DD(2021)869.

[4] Judgments Nos. 1405/2022 and 1406/2022, available in Greek athttp://www.areiospagos.gr.

[5] Ilgar Mammadov v. Azerbaijan, No.15172/13, (Article 46 § 4), § 155.

[6] Sagir and Others v. Greece, No. 34724/18, communicated on 11 October 2021.

[7] Maison de la Civilisation Macédonienne et autres c. Grèce, n° 1295/10, arrêt final du 9 octobre 2015, § 42.


Standing in solidarity with Filipino human rights defenders [GHM and 64 other NGOs]

© Pyrrhus Cunanan / Unsplash

We, the undersigned organisations, express our utmost concern over the ongoing criminalization of ten human rights defenders and members of Karapatan, GABRIELA and the Rural Missionaries of the Philippines (RMP) in retaliation for their legitimate human rights work.

Elisa Tita Lubi, Karapatan Chairperson; Cristina Palabay, Karapatan Secretary General; Roneo Clamor, Karapatan Deputy Secretary General; Gabriela Krista Dalena, Karapatan Treasurer; Edita BurgosWilfredo Ruazol, and Jose Mari Callueng, Karapatan National Council members; Gertrudes Ranjo Libang, Gabriela Chairperson; Joan May Salvador, Gabriela Secretary General; and Sr. Elenita Belardo, RMP member, are facing trial before the Quezon City Metropolitan Trial Court Branch 37 on malicious and trumped-up charge of “perjury” in retaliation for their actions seeking legal protection for human rights defenders. The week of January 2, 2023 the verdict will be handed down. If convicted, they could face up to four months or up to more than two years of imprisonment.

On May 6, 2019, due to the alarming increase in violence against human rights defenders in the Philippines, the above-mentioned human rights defenders from Karapatan, Gabriela, and the RMP filed a petition for the writ of amparo (protection order) and habeas data (access to information) before the Supreme Court, seeking protection against threats, attacks, and harassment by government officials. However, the Philippine Court of Appeals denied their petition in June 2019.

Following the rejection of the petition, the authorities responded with retaliatory measures against the 10 human rights defenders. On July 2, 2019, then-National Security Adviser General Hermogenes Esperon, who was named in the petition, lodged a complaint alleging that the 10 defendants had committed “perjury” by stating that the RMP was a registered non-governmental organisation at the Securities and Exchange Commission in the petition they filed before the Supreme Court. While the perjury complaint was initially dismissed for “lack of probable cause and/or insufficiency of evidence”, in February 2020, the Quezon City prosecutor sustained a motion for reconsideration filed by the National Security Adviser and found probable cause to charge the 10 human rights defenders with “perjury”. The charges against the 10 human rights defenders have been widely condemned by regional and global civil society organisations as well as the UN Special Rapporteur on the situation of human rights defenders.

Since the “perjury” charges were filed, the Department of Justice has charged at least 16 people, including nuns, linked to the Rural Missionaries of the Philippines with financing terrorism under Section 8(ii) of Republic Act 10168 or anti-terrorism financing act.

In the Philippines, human rights defenders continue to face attacks, killings, judicial harassment, arbitrary detention and stigmatisation campaigns by State agents, proxies, supporters and enablers. Since June 2016, when President Duterte took power, a climate of impunity for attacks against human rights defenders worsened. The killings of defenders have rarely been investigated, which increases the vulnerability of those who remain active, while undermining the human rights community’s confidence in the justice system. In addition, the Anti-Terrorism Act, which was passed in July 2020, further compounded the precarious situation for human rights defenders by legally formalising the practice of “red-tagging” defenders with overly broad and vague definitions of terrorism. The grave human rights situation in the Philippines including the ongoing onslaught facing human rights defenders has resulted in expressions of grave concern from the Office of the UN High Commissioner on Human Rights (OHCHR) in June 2020 and more recently a number of Members of the European Parliament. Similarly, in April 2020, 9 UN human rights experts expressed their concern regarding the killings, threats, detentions and criminalization of human rights defenders in the Philippines. Both the OHCHR and the UN human rights experts recommended establishing an international, independent investigation of human rights violations in the Philippines.

We call on the new President of the Philippines, Ferdinand Marcos Jr., to distance himself from the previous administration, and firmly commit to respecting the right to defend human rights. President Marcos Jr. should cease the threats and attacks against rights defenders and ensure the protection of their rights, including the rights to life, due process, freedom of expression, and freedom of peaceful assembly. We urge the authorities to put an immediate end to the judicial harassment against Elisa Tita Lubi, Cristina Palabay, Roneo Clamor, Gabriela Krista Dalena, Edita Burgos, Wilfredo Ruazol, Jose Mari Callueng, Gertrudes Ranjo Libang, Joan May Salvador, and Sr. Elenita Belardo. Similarly, we call on the authorities to rescind the Anti-Terrorism Act and adopt the Human Rights Defenders Protection Bill.

We are inspired by the work, courage and commitment of these human rights defenders, and stand in solidarity with all of them.

Signatories

  1. ACAT – Germany
  2. Action Solidarité Tiers Monde (ASTM) – Luxembourg
  3. ALTSEAN – Burma
  4. Anti-Death Penalty Asia Network (ADPAN)
  5. Asian Forum for Human Rights and Development (FORUM-ASIA)
  6. Asia Pacific Forum on Women, Law and Development (APWLD)
  7. Associació Catalana per la Pau – Catalonia/Spain
  8. AWID – International
  9. Banglar Manabadhikar Surakhsa Mancha (MASUM) – India
  10. Business and Human Rights Resource Centre (BHRRC) – International
  11. Canada-Philippines Solidarity for Human Rights – Canada
  12. Capital Punishment Justice Project – Australia
  13. Centre for Philippine Concerns – Canada
  14. Changement Social Bénin – Benin
  15. Comisión Mexicana de Defensa y Promoción de los Derechos Humanos (CMDPDH) – Mexico
  16. CIVICUS: World Alliance for Citizen Participation – International
  17. Environmental Defender Law Center – United States
  18. ESCR-Net – International Network for Economic, Social and Cultural Rights – International
  19. Federal Association of Vietnamese Refugees in the Federal Republic of Germany
  20. Filipino Women’s Organization in Quebec (PINAY) – Canada
  21. Front Line Defenders – International
  22. Fundación Promoción Humana – Argentina
  23. Greek Helsinki Monitor – Greece
  24. Human Rights Defenders Alert (HRDA) – India
  25. Human Rights First – International
  26. Human Rights Watch – International
  27. IBON International
  28. International Coalition for Human Rights in the Philippines (ICHRP) – International
  29. ICHRP Canada
  30. International Federation for Human Rights (FIDH), in the framework of the Observatory for the Protection of Human Rights Defenders
  31. International League of People’s Struggle – Canada
  32. International Service for Human Rights (ISHR) – International
  33. Judicial Reform Foundation – Taiwan
  34. KAIROS Canada
  35. La Voix des Sans Voix pour les Droits de l’Homme (VSV) – Democratic Republic of the Congo
  36. Lawyers’ Rights Watch Canada
  37. Lok Shakti Abhiyan – India
  38. London Mining Network – United Kingdom
  39. Malaya Movement – Canada
  40. Malaya Movement – United States
  41. Mesoamerican Initiative of Women Human Rights Defenders (IM-Defensoras)
  42. Migrante – Canada
  43. Narasha Community Development Group – Kenya
  44. National Autonomous Union of Public Administration Staff (SNAPAP) – Algeria
  45. National Fisheries Solidarity Movement – Sri Lanka
  46. National Lawyers Guild San Francisco Bay Area Chapter – United States
  47. Netherlands Philippines Solidarity Movement – Netherlands
  48. Odhikar – Bangladesh
  49. ONG Construisons Ensemble le Monde – Democratic Republic of the Congo
  50. Project South – United States
  51. Public Service Alliance of Canada – Alliance de la Fonction publique du Canada – Canada
  52. Rural People’s Sangam – India
  53. Samidoun Palestinian Prisoner Solidarity Network – International
  54. SOHRAM-CASRA – Turkey
  55. Synergie des femmes pour les victimes des violences sexuelles (SFVS) – Democratic Republic of the Congo
  56. Tapol – Indonesia
  57. The Open University – United Kingdom
  58. The Uplands Center – United States
  59. United Church of Canada – Canada
  60. Universidad Nacional José Faustino Sánchez Carrión – Huacho – Peru
  61. Viva Salud – Belgium
  62. Women of Diverse Origins – Canada
  63. Women’s Global Network for Reproductive Rights (WGNRR) – International
  64. Women Human Rights Defenders International Coalition
  65. World Organisation Against Torture, in the framework of the Observatory for the Protection of Human Rights Defenders

Individuals:

  1. Bronwyn Dudley
  2. Emile Kinley-Gauthier
  3. Florfina Marcelino